Dünya genelinde her yıl yüz binlerce kadını etkileyen ve önemli bir kısmının hayatını kaybetmesine neden olan rahim ağzı kanseri, erken tarama ve HPV aşısı sayesinde önlenebilen tek kanser türü olarak dikkat çekiyor. Yaşar Üniversitesi’nde düzenlenen panelde konuşan uzmanlar, HPV aşısının yaygınlaşması halinde yılda yaklaşık 250 bin kadının hayatının kurtarılabileceğini vurguladı. Rahim Ağzı Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında, Medicana International İzmir Hastanesi iş birliğiyle Yaşar Üniversitesi’nde gerçekleştirilen söyleşide hastalığın hem tıbbi hem de toplumsal boyutları ele alındı. Etkinliğe Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Mustafa Melih Erkan ile Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Müge Yaşar konuşmacı olarak katıldı. Uzmanlar, rahim ağzı kanserinin dünyada her yıl yüz binlerce kadını etkilediğini, ancak doğru koruyucu yöntemlerle tamamen önlenebilecek bir hastalık olduğunu belirtti.
Her yıl yüz binlerce kadını etkiliyor
Panelde paylaşılan verilere göre, rahim ağzı kanseri dünya genelinde her yıl yaklaşık 500 ila 600 bin kadında görülüyor ve bu vakaların yaklaşık yarısı ölümle sonuçlanıyor. Türkiye’de ise her yıl ortalama 2 bin 356 kadına rahim ağzı kanseri teşhisi konulurken, yaklaşık bin 280 kadın bu hastalık nedeniyle yaşamını yitiriyor. Uzmanlara göre, düzenli tarama ve aşılama programlarının yaygınlaştırılması durumunda bu ölümlerin büyük bir bölümü önlenebilir.
Hayat kurtaran iki yöntem: Tarama ve aşı
Rahim ağzı kanserine karşı mücadelede en kritik iki unsurun erken tarama ve HPV aşısı olduğunu belirten uzmanlar, özellikle Smear ve HPV testlerinin büyük önem taşıdığına dikkat çekti. HPV (Human Papilloma Virüsü) rahim ağzı kanserinin en önemli nedeni olarak biliniyor. HPV’ye karşı geliştirilen aşı sayesinde vücut virüse karşı bağışıklık kazanıyor ve virüs vücuda girse bile kanser gelişimi engellenebiliyor. Düzenli olarak yapılan Smear ve HPV testleri ise kanserleşme sürecindeki hücresel değişimleri yaklaşık 15–20 yıl öncesinden tespit edebiliyor. Böylece kanser gelişmeden önce yapılan küçük tıbbi müdahalelerle ciddi ameliyatların ve hayati risklerin önüne geçilebiliyor.
“Rahim ağzı kanseri önlenebilir tek kanser”
Panelde konuşan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Mustafa Melih Erkan, rahim ağzı kanserinin dünyada tamamen önlenebilen tek kanser türü olduğunu vurguladı. Erkan, HPV aşısının bu hastalıkla mücadelede en etkili yöntem olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu: “Dünya genelinde her yıl yaklaşık 600 bin yeni vaka görülüyor. Bu hastalık yüz binlerce kadının hayatını etkiliyor. Oysa elimizde HPV aşısı gibi çok güçlü bir koruyucu yöntem var. Kadın ve erkeklere 9 yaşından itibaren uygulanabilen bu aşı sayesinde kanser gelişimi büyük ölçüde önlenebiliyor. Avustralya gibi bazı ülkeler, yaygın aşılama programları sayesinde 2035 yılına kadar rahim ağzı kanserini tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor.” Erkan, HPV aşısının sadece bireysel değil toplumsal bir koruma sağladığını da sözlerine ekledi.
“Toplumsal tabular kadın sağlığını tehdit ediyor”
Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Müge Yaşar ise rahim ağzı kanserinin yalnızca tıbbi bir sorun olmadığını, aynı zamanda önemli bir toplumsal boyut taşıdığını söyledi. HPV’nin toplumun büyük bölümünün hayatının bir döneminde karşılaştığı yaygın bir virüs olduğunu belirten Yaşar, toplumsal önyargıların kadınların sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırabildiğini ifade etti. Yaşar, özellikle “ayıp” ve “günah” gibi kavramların kadınların jinekolojik muayeneden kaçınmasına yol açtığını belirterek şunları söyledi: “HPV sadece kadınların değil, toplumun tamamını ilgilendiren bir sağlık sorunudur. Ancak bazı kadınlar toplumsal baskılar nedeniyle Smear testlerini yaptırmaktan veya kadın doğum muayenesine gitmekten çekinebiliyor. Oysa bu hastalık uzun süre belirti vermeden ilerleyebiliyor ve geç evrede fark edildiğinde tedavisi çok daha zor hale geliyor.”
Farkındalık çağrısı
Uzmanlar, rahim ağzı kanseriyle mücadelede farkındalık çalışmalarının büyük önem taşıdığını vurgulayarak düzenli kontrollerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti. Erken tanı, düzenli tarama ve HPV aşısının birlikte uygulanması halinde rahim ağzı kanserinin dünya genelinde büyük ölçüde ortadan kaldırılabileceğini ifade eden uzmanlar, özellikle genç yaşlarda aşılama programlarının yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çekti.
