Türkçede özellikle edebiyat ve görsel sanatlar alanında sıkça karşılaşılan bir kavram, son günlerde çeşitli bilgi yarışmaları ve eğitim içerikleri kapsamında yeniden gündeme geldi. “İnsan ve toplumla ilgili her tür olayı konu alarak abartılı bir biçimde veren, düşündürücü resim” tanımının karşılığı merak konusu olurken, bu sorunun doğru cevabının karikatür olduğu ifade ediliyor.
Karikatür, insanı ve toplumu ilgilendiren olayları, durumları ve davranışları ele alarak, gerçeği birebir yansıtmak yerine abartı yoluyla anlatan görsel bir anlatım türü olarak biliniyor. Çoğu zaman çizgiyle ifade edilen karikatürler, yalnızca güldürmeyi değil aynı zamanda düşündürmeyi amaçlıyor. Toplumsal sorunlar, siyaset, günlük yaşam, insan ilişkileri ve bireysel zaaflar gibi pek çok konu, karikatür aracılığıyla ele alınıyor.
Uzmanlara göre karikatürün ayırt edici yönü, olayları ve kişileri gerçek hayattaki özelliklerinden yola çıkarak bilinçli bir biçimde çarpıtması. Bu abartı sayesinde izleyici, anlatılmak istenen mesajı daha net fark edebiliyor. Karikatürler, kimi zaman eleştirel bir bakış sunarken kimi zaman da toplumsal farkındalık oluşturmayı hedefliyor.
Eğitim materyallerinde ve sınav sorularında yer alan “insan ve toplumla ilgili her tür olayı konu alarak abartılı bir biçimde veren, düşündürücü resim” ifadesi, bu nedenle doğrudan karikatürü tanımlayan bir açıklama olarak kabul ediliyor. Karikatür, hem sanatsal hem de düşünsel yönüyle, toplumların kendine ayna tutmasında önemli bir araç olarak değerlendiriliyor.
