İran’da artan toplumsal hareketlilik ve sokak gösterileri, sürgündeki veliaht Rıza Pehlevi’yi yeniden manşetlere taşıdı. Vatandaşlar “Sürgündeki veliaht Rıza Pehlevi kimdir, nerede yaşıyor?” sorusuna yanıt ararken, Pehlevi’nin rejim değişikliği ve demokratik dönüşüm mesajları Tahran’dan Washington’a kadar yankı buluyor.
Rıza Pehlevi kimdir?
İran genelinde rejim karşıtı protestolar devam ederken, tartışmalı bir isim yeniden sahneye çıktı: İran’ın devrik son şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu, sürgündeki veliaht Rıza Pehlevi. Kendini “iktidar adayı” değil, İran’ı otoriter rejimden demokrasiye taşıyacak bir geçiş sürecinin emanetçisi olarak tanımlayan Pehlevi, ülkesinin geleceğine dair fikirleriyle hem umut hem tartışma yaratıyor.
31 Ekim 1960’ta Tahran’da doğan Rıza Pehlevi, İslam Devrimi sonrası ailesiyle birlikte ülkesini terk etmek zorunda kaldı. Güney Kaliforniya Üniversitesi’nde siyaset bilimi eğitimi alan Pehlevi, uzun yıllar boyunca İran’da değişimin halkın içinden gelmesi gerektiğini savundu.
Protestolara destek
Son yıllarda daha aktif bir siyasi çizgi izleyen Pehlevi, özellikle 2022 sonrası protestolara açık destek verdi. İslam Cumhuriyeti’nin zayıfladığını öne süren Pehlevi, olası bir geçiş süreci için “100 günlük plan” tasarladığını açıkladı. Bu plan, serbest seçimler, hukuk devleti ilkeleri ve toplumsal eşitlik vurgularını içeriyor.
Batı ve İsrail ile ilişkiler
Rıza Pehlevi’nin ABD ve İsrail ile kurduğu temaslar, İran kamuoyunda farklı tepkiler doğurdu. Pehlevi, Batılı ülkelerle iş birliğini İran’ın demokratik geleceği için stratejik bir adım olarak görürken, bazı çevreler bu ilişkileri ulusal bağımsızlığa tehdit olarak değerlendiriyor.
Toplumda iki farklı algı
Rıza Pehlevi, kimileri için modernleşmenin ve istikrarın simgesi; kimileri içinse halkın devirdiği monarşinin mirasçısı. Gerçek toplumsal desteği ölçmek güç olsa da Pehlevi’nin söylemleri, İran’daki muhalefet dinamiklerinde belirleyici bir unsur olmaya devam ediyor.
Rıza Pehlevi nerede yaşıyor?
Rıza Pehlevi, Amerika Birleşik Devletleri’nde, Washington yakınlarında yaşıyor. Uzun yıllardır sürgün hayatını burada sürdüren Pehlevi, ailesiyle birlikte Virginia eyaletinde mütevazı bir yaşam kurdu.
