İzmir Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir atık yönetimi çalışmaları kapsamında hayata geçirdiği "Dönüşüme Evde Başla" projesini kent genelinde yaygınlaştırmayı sürdürüyor. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Kompost Üretimi ve Geri Kazanım Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışma kapsamında, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde düzenlenen eğitim programında "İyi Tarım İzmir" uygulaması üzerinden başvuruları uygun bulunan 105 vatandaşa daha bokaşi kompost seti dağıtıldı. Projeyle organik atıkların kaynağında ayrıştırılması, sağlıklı toprakların korunması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının desteklenmesi amaçlanıyor.
Bu yıl 4 bin 556 bokaşi kompost seti dağıtıldı
Ocak 2026'da başlatılan proje kapsamında bugüne kadar İzmir'in farklı ilçelerinde toplam 128 bokaşi kompost eğitimi gerçekleştirildi. Eğitimlerde katılımcılara evsel organik atıkların ayrıştırılması, bokaşi yöntemiyle ön kompost üretimi ve elde edilen kompostun toprak verimliliğine katkısı uygulamalı olarak anlatıldı. Proje kapsamında yıl başından bu yana toplam 4 bin 556 bokaşi kompost seti vatandaşlara ulaştırıldı.
Organik atıklar yeniden toprağa kazandırılıyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, hazırladığı kompostu kendi bahçesinde ya da saksısında kullanmak istemeyen vatandaşlardan dolan kompost kovalarını teslim alarak yerine yeni kova veriyor. Toplanan ön kompostlar ise Konak Kadifekale Mahalle Bostanı'nda değerlendirilerek toprağa kazandırılıyor. Böylece organik atıkların yeniden üretim döngüsüne dahil edilmesi sağlanıyor.
Başvurular mobil uygulama üzerinden yapılıyor
Projeye katılmak isteyen İzmirliler, "İyi Tarım İzmir" mobil uygulaması üzerinden başvuruda bulunabiliyor. Eğitim sürecini tamamlayan gönüllü haneler, evsel organik atıklarını bokaşi kovalarında fermente ederek kompost sürecini tamamlıyor. Kovaların dolmasının ardından uygulama üzerinden bildirim yapan vatandaşlara yeni kova teslim edilirken, dolu kovalar belediye ekiplerince teslim alınıyor.
Bokaşi kompost yöntemi nedir?
Japonca'da "fermente organik madde" anlamına gelen bokaşi kompostu; mutfaklarda oluşan meyve ve sebze atıkları, yemek artıkları ile çay ve kahve posası gibi organik atıkların kapalı sistemde fermente edilmesini sağlayan çevre dostu bir yöntem olarak öne çıkıyor. Yararlı mikroorganizmalar sayesinde oksijenin sınırlı olduğu ortamda gerçekleşen fermantasyon sürecinde organik atıklar çürümeye bırakılmadan değerlendiriliyor. Ev ortamında kolaylıkla uygulanabilen sistem, apartman yaşamına da uygun yapısıyla dikkat çekiyor. Fermantasyon sonunda elde edilen ürün toprak düzenleyici olarak kullanılabilirken, süreçte oluşan bokaşi sıvısı ise seyreltilerek doğal sıvı gübre olarak değerlendiriliyor.
Belediye kullanım eğitimi de veriyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, dağıtılan kompost setlerinin doğru kullanılabilmesi amacıyla katılımcılara uygulamalı eğitim de veriyor. Eğitimlerde, kompost kovalarının kurulumu, organik atıkların doğru şekilde ayrıştırılması, fermantasyon sürecinin yönetimi, doğal sıvı gübrenin kullanımı ve elde edilen kompostun bahçe ya da saksılarda değerlendirilmesine ilişkin bilgiler paylaşılıyor. Ayrıca fermantasyonun sağlıklı ilerleyebilmesi için kovanın havasız ortamda tutulması, klorsuz su kullanılması ve organik atıkların belirli aralıklarla sisteme eklenmesi gerektiği anlatılıyor. Böylece vatandaşların evlerinde organik atıkları çevreye zarar vermeden değerlendirerek yeniden toprağa kazandırmaları hedefleniyor.
