İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde 7-8 Mayıs tarihlerinde düzenlenen “İzmir Kültür Konuşuyor” başlıklı İzmir Kültür Politikaları Çalıştayı’nda kentin kültürel geleceğine ilişkin öneriler ve politika başlıkları masaya yatırıldı. Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen çalıştaya akademisyenler, uzmanlar, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, yerel yöneticiler, bürokratlar, meclis üyeleri ve iş dünyası temsilcileri katıldı. Çalıştay kapsamında gerçekleştirilen oturumlarda kültür politikalarının sürdürülebilir kalkınma, demokrasi, çevre, dijitalleşme ve kültürel mirasla ilişkisi çok yönlü şekilde değerlendirildi.
“Kültür sadece sanat etkinlikleri demek değil”
Programın ikinci bölümünün açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, kültür politikalarının veri temelli bir anlayışla ele alındığını belirtti. İzmir’in kültür ekosistemine ilişkin kapsamlı veri elde ettiklerini aktaran Okyay, kültürün yalnızca sanat etkinliklerinden ibaret olmadığını, demokrasi, katılım, yaratıcılık, çevre ve sosyal kapsayıcılıkla doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti. Kent sağlığı, kültür-ekoloji ilişkisi ve gastronomi gibi başlıklarda da çalışmalar yürüttüklerini aktararak, İzmir’in güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini ortaya koymaya çalıştıklarını dile getirdi.
Altı temel eksen belirlendi
Çalıştay kapsamında hazırlanan İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür Politikaları Belgesi Taslağı’nın altı temel eksen üzerine şekillendiği açıklandı. Taslak metinde kültüre erişim hakkı, kültür yönetimi ve kurumsal kapasite, kültür ekonomisi ve yaratıcı endüstriler, kültürel mirasın korunması, iklim krizi ve ekoloji ile dijitalleşme başlıkları öne çıktı. Prof. Dr. Pınar Okyay, hazırlanan metnin bir başlangıç niteliğinde olduğunu vurgulayarak iki günlük çalıştay sonunda katılımcı görüşleri doğrultusunda son halinin verileceğini kaydetti. Katılımcı süreçten elde edilen öneri ve eleştirilerin belgeye yön vereceğini ifade etti.
“Kültür sürdürülebilir şehirlerin temel unsuru”
Programın moderatörlüğünü üstlenen UCLG –MEWA Genel Sekreteri Dr. Mehmet Duman, kültür politikalarının günümüzde koruma, erişim, yönetişim ve sürdürülebilirlik boyutlarını kapsayan geniş bir yapıya dönüştüğünü söyledi. Kültürü sürdürülebilir şehirlerin inşasında temel bir unsur olarak gördüklerini belirten Duman, farklı şehirlerde yürütülen çalışmalarla yerel deneyimlerin paylaşılmasına katkı sunduklarını ifade etti. Kültürün yalnızca geçmişin mirası değil, kentlerin bugününü ve geleceğini şekillendiren dinamik bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
“Kültür kalkınma aracıdır”
UNESCO Türkiye Kültürel İfadelerin Çeşitliliği İhtisas Komitesi Üyesi Doç. Dr. Erman Demir ise “Sürdürülebilirlik: Kent ve Kültür” başlıklı sunumunda kültürün kalkınma aracı olarak görülmesinin önemine dikkat çekti. Ancak kültür politikalarının yalnızca ekonomik boyut üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Demir, sürecin paydaşlarla birlikte sabırlı ve katılımcı biçimde yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Kültürel miras ve turizm dengesi vurgusu
ICOMOS Türkiye Milli Komitesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Koray Güler de kültür politikalarının çok boyutlu ele alınmasının önemine değinerek yerel yönetimlerin ve bağımsız kültür aktörlerinin karar alma süreçlerine katılımının kritik olduğunu söyledi. Ekonomik kaygıların kültürel miras üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Güler, aşırı turizm, ticarileşme ve mekânsal üretim baskısının özgünlük kaybına yol açtığını ifade etti. Kültür ekonomisinin reddedilmesi yerine yeniden düşünülmesi gerektiğini vurguladı.
İzmir’in kültür verileri paylaşıldı
Çalıştay kapsamında düzenlenen “Verilerle İzmir’in Kültür Ekosistemi” oturumunda İzmir’in kültürel yapısına ilişkin kapsamlı analizler sunuldu. İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şebnem Gökçen, İzmir’in kültürel kimliğini anlamlandırmak amacıyla 2009 yılından bu yana çalışmalar yürütüldüğünü aktarırken; kültürel miras, sanat etkinlikleri, kültür turizmi, dijital dönüşüm, medya ve kültür tüketimi gibi birçok başlıkta yapılan analizleri paylaştı. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi’nden Dr. Bengi Polat ise kültür yatırımlarının mekânsal dağılımı, kültürel tesislerin desteklenmesi ve erişilebilirlik konularında değerlendirmelerde bulundu. İzmir’in ziyaretçi sayıları açısından İstanbul ve Ankara’ya kıyasla öne çıktığını belirten Polat, kültür yatırımlarının yapılmadığı ilçeler ve turizmin etkileri üzerine dikkat çekici veriler sundu.
