Türkiye’nin önemli domates üretim merkezlerinden İzmir’de kuru domates mesaisi devam ediyor. Temmuz ayında başlayan ve ağustos ayının ortalarına kadar sürecek olan çalışmalar kapsamında domatesler her sabah günün ilk ışıklarıyla birlikte toplanıyor. Tarlalardan alınan domatesler sergi alanlarına getirilerek kurutulmaya bırakılıyor. Kurutma işleminin tamamlanmasının ardından toplanan domatesler soğuk hava depolarına taşınıyor. Burada talebe göre ambalajlanan kuru domatesler, yurt içi ve yurt dışı pazarlara sunuluyor.
"870 bin ton civarında sanayi tipi domates üretildi"
İzmir Tarım ve Orman İl Müdürü Kahraman Akdoğan, bu yıl yağışlar nedeniyle domateste verimli bir yıl geçirildiğini belirtti. Akdoğan, 2025 yılı verilerine göre İzmir genelinde yaklaşık 110 bin dekar alanda 870 bin ton civarında sanayi tipi domates üretildiğini bildirdi.
Türkiye’nin domates üretiminde İzmir’in Bursa ve Manisa’nın ardından 3’üncü sırada bulunduğunu belirten Akdoğan, bu üretim miktarının özellikle sanayilik domateste İzmir’in merkezi bir konumda olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Birçok ilçede üretim üst seviyede devam ediyor
İzmir’de domates üretiminin geniş bir coğrafyada gerçekleştirildiğini aktaran Akdoğan, Torbalı, Tire, Kınık, Bergama ve Menemen başta olmak üzere birçok ilçede üretimin üst seviyede devam ettiğini söyledi. Kent genelindeki en yüksek üretimin ise Torbalı ilçesinde gerçekleştirildiğini kaydetti.
Torbalı'da üretilen domatesler 'coğrafi işaretli'
Torbalı’da yaklaşık 38 bin dekar alanda 300 bin tonun üzerinde domates elde edildiğini belirten Akdoğan, ilçedeki üretimin İzmir genelinde üretilen toplam domatesin yüzde 38’ine karşılık geldiğini bildirdi. Akdoğan, Torbalı’da gerçekleştirilen domates üretiminin yüzde 15’inin de kurutmalık domatese ayrıldığını söyledi.
Fideler nisan ayında dikiliyor, hasat ise temmuz ayında gerçekleşiyor
Torbalı’da üretilen domatesin kalite, standartlar ve kurutma yöntemiyle coğrafi işaretli bir ürün olduğunu belirten Akdoğan, domates üretim sürecine ilişkin de bilgi verdi. Domates fidelerinin nisan ayında dikildiğini, hasadın ise temmuz ayında gerçekleştirildiğini aktaran Akdoğan, hasadın ardından domateslerin bölümlendirilerek kesildiğini ve kurutma işlemine alındığını söyledi.
İlk kurutma işleminin ardından domateslerin yıkandığını ve ikinci aşamada yeniden kurutulduğunu belirten Akdoğan, yaklaşık 13-14 kilogram domatesten 1 kilogram kuru domates elde edildiğini ifade etti. Bu yöntemle katma değerli ürün elde edildiğini ve domatesin üretici açısından daha fazla kazandıran bir ürüne dönüştürüldüğünü dile getirdi.
Coğrafi işaretli ürünlerin hedeflerinin başında geldiğini belirten Akdoğan, İzmir’in domates üretiminde Türkiye genelinde 3’üncü sırada bulunduğunu hatırlatarak hedeflerinin kenti 1’inci sıraya taşımak olduğunu söyledi. Akdoğan, üreticinin daha fazla kazandığı ve tüketicinin daha kaliteli ürünlere ulaştığı bir sektör oluşturmak için çalıştıklarını ifade etti.
36 yıldır tarımsal üretim yapıyor
36 yıldır tarımsal üretim yaptığını belirten üretici Onur Yılmaz ise fide üreticiliği, paketleme ve çiftçilik yaptığını söyledi. Kuru domates üretiminde hasadın günün erken saatlerinde başladığını aktaran Yılmaz, tarım işçilerinin saat 05.00’te tarlaya girdiğini ve saat 11.00’e kadar hasadı tamamladığını belirtti.
Hasat edilen ürünlerin üretim alanına getirilmesinin ardından ayıklama işlemine geçildiğini anlatan Yılmaz, domateslerin daha sonra yıkandığını ve kalibre edildiğini söyledi. Bu işlemlerin ardından domateslerin boylarına ve çaplarına göre kesildiğini belirten Yılmaz, ürünlerin sergi alanlarında kurutularak kuru domates haline getirildiğini ifade etti.
Yılda yaklaşık 40 bin ton kurutulmuş domates üretiliyor
Sanayi tipi domatesin iki ana ürünü bulunduğunu belirten Yılmaz, bunlardan birinin salça, diğerinin ise kurutulmuş domates olduğunu söyledi. Kurutulmuş domates sektöründe Türkiye’de faaliyet gösteren firmaların neredeyse tamamının Ege Bölgesi’nde ve İzmir’de konuşlandığını ifade eden Yılmaz, ülkede yılda yaklaşık 40 bin ton kurutulmuş domates üretildiğini bildirdi.
Türkiye genelindeki yaklaşık 40 bin tonluk yıllık kurutulmuş domates üretiminin yarısının Ege Bölgesi’nde gerçekleştirildiğini belirten Yılmaz, bölgede kuru domates üretiminin hasattan ayıklama, yıkama, kalibrasyon, kesim ve kurutma aşamalarına kadar devam eden süreçle sürdürüldüğünü aktardı.
