İzmir Büyükşehir Belediyesi, iklim koşullarının tarımsal üretim üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve çiftçilerin üretim maliyetlerini düşürmek amacıyla yeni bir destek programını uygulamaya aldı. Kentin önemli tarımsal ürünleri arasında bulunan domates ve çilekte don nedeniyle yaşanabilecek ürün kayıplarına karşı üreticilere agril örtü ile agril tutucular dağıtılmaya başlandı. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen programın ilk dağıtımı, çilek üretimiyle öne çıkan Menemen’in Emiralem bölgesinde gerçekleştirildi. Çiftçilere öncelikle agril örtü kullanımı konusunda eğitim verilirken, gelecek ay başlayacak dikim sezonu öncesinde ürünleri don ve kırağıdan koruyacak örtüler üreticilere teslim edildi.
Ürün kalitesi yükselecek
Domates ve çilek üreticilerine yönelik destek programı kapsamında toplam 2 bin rulo agril örtü ile bin rulo agril tutucu plastik boru dağıtılacak. Agril örtülerin kullanılmasıyla İzmir genelinde yaklaşık 2,5 milyon metrekarelik tarım alanının iklim kaynaklı risklere karşı korunması amaçlanıyor. Üretimde kalite ve sürekliliğin artırılması amacıyla kullanılan sistem, ürünlerin özellikle ilkbahardaki geç donlardan ve ani sıcaklık değişimlerinden korunmasına yardımcı oluyor. Agril örtüler aynı zamanda bazı zararlı ve hastalıklara karşı da koruma sağlayarak verim kayıplarının azaltılmasına katkıda bulunuyor. Destek programıyla iklim değişikliğine bağlı üretim risklerinin azaltılmasının yanı sıra üreticilerin erken üretim avantajından yararlanması ve ürün kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor.
Don bir yıllık emeği bir gecede riske atıyor
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görevli ziraat mühendisi Hilal Balcıoğlu, ilkbahar ve kış aylarında meydana gelen ani don olaylarının ciddi ürün kayıplarına neden olduğunu belirtti. Özellikle erkenci üretim yapan çiftçilerin ürünlerini dondan koruyamamaları halinde sezon içerisindeki kayıpları telafi etmekte zorlandıklarını aktaran Balcıoğlu, bu nedenle üreticilerin agril örtü kullanımı konusunda bilgilendirilmesinin önem taşıdığını ifade etti. Don riski yüksek bölgelerde eğitimler düzenlediklerini kaydederek, ani hava olaylarının üreticinin bir yıl boyunca verdiği emeğin kısa sürede kaybedilmesine yol açabileceğine dikkat çekti. Riskin yalnızca çilekte değil, domates ve diğer ürün gruplarında da bulunduğunu belirten Balcıoğlu, üreticilere yönelik desteklerin sürdürüleceğini bildirdi.
Agril örtünün maliyeti 7-8 bin lirayı buluyor
Menemen Değirmendere Mahallesi Muhtarı Ahmet Aydın da agril örtü desteğinin özellikle nisan ve mayıs aylarında yaşanan kırağı riskine karşı önem taşıdığını belirtti. Örtünün çileği dondan korumasının yanı sıra üretim miktarının artırılmasına da katkı sağladığını ifade ederek, üreticilerin agril örtüyü kendi imkânlarıyla temin etmesi durumunda maliyetin 7-8 bin lirayı bulabildiğini söyledi. Yüksek maliyet nedeniyle örtüyü temin edemeyen çiftçilerin verim kaybıyla karşı karşıya kalabildiğini kaydeden Aydın, normal şartlarda 5 ton seviyesinde olabilecek üretimin bazı durumlarda 2-3 tona kadar gerileyebildiğini belirterek desteğin devam etmesini istediklerini dile getirdi.
Değişen hava koşulları üretimi zorlaştırdı
Çilek üreticisi Nazlı Durmaz ise değişen hava koşullarının tarımsal üretimi giderek zorlaştırdığını belirtti. Hava sıcaklığında düşüş beklendiğinde agril örtüleri ürünlerin üzerine serdiklerini anlatarak, uygulamanın çilek çiçeklerini soğuktan koruduğunu ve sıcaklığın muhafaza edilmesine yardımcı olduğunu ifade etti. Çilek üretiminde damla sulama sistemi, siyah naylon ve fidan başta olmak üzere birçok maliyet kalemi bulunduğuna dikkat çeken Durmaz, bunlara agril örtü giderinin de eklendiğini belirtti. Geçmiş yıllarda örtü kullanımına daha az ihtiyaç duyulduğunu ancak değişen hava şartları nedeniyle sistemin üretimde daha önemli hale geldiğini aktararak, çiftçilere sağlanan desteğin sürmesini istedi. 54 yaşında olduğunu belirten Durmaz, çocukluğundan bu yana tarımla uğraştığını, gençlerin ise gelecekte üretimi sürdürmesi konusunda endişe taşıdığını ifade etti.
Çilek üreticisi ürününe 9 ay boyunca bakıyor
Menemen’de çilek üretimi yapan Erol Uysal da üretim sürecinin yaklaşık 9-10 aylık yoğun bir emek gerektirdiğini söyledi. Eylül ayında dikilen çileklerden nisan ayında ürün almaya başladıklarını belirterek, kış boyunca üretim alanında çalışmalarını sürdürdüklerini aktardı. Don beklentisi oluştuğunda hava tahminlerine göre çileklerin üzerini örttüklerini anlatan Uysal, özellikle şubat ve mart aylarındaki donların aylar boyunca verilen emeğin kaybedilmesine yol açabildiğini ifade etti. Agril örtü desteğinin üretici açısından yararlı olduğunu belirterek, benzer tarımsal desteklerin devam etmesini beklediklerini söyledi.
İzmir’in stratejik gücü: Domates ve çilek
İzmir, sanayi domatesi üretiminde Türkiye’nin önemli üretim merkezleri arasında bulunuyor. TÜİK verilerine göre kentte 114 bin 769 dekar alanda 918 bin 829 ton sanayi domatesi üretiliyor. Bu üretim miktarıyla İzmir, Türkiye'nin toplam sanayi domatesi üretiminin yüzde 14,12’sini tek başına karşılıyor ve ülke genelinde üçüncü sırada yer alıyor. Çilek üretiminde de öne çıkan İzmir’de 2025 yılında yaklaşık 3 bin 515 dekar alanda üretim gerçekleştirildi. Kentte özellikle Ödemiş ve Menemen, çilek üretiminin yoğunlaştığı ilçeler arasında bulunuyor.
