İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin eşitlikçi yönetim anlayışı doğrultusunda kadınların farklı meslek alanlarında daha fazla yer almasını sağlayan çalışmalar sürerken, ESHOT Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan kadın şoförler bu dönüşümün en görünür örneklerinden biri oluyor.
Direksiyonla küçük yaşlarda tanıştı
Otobüs şoförü olarak görev yapan 51 yaşındaki Zerrin Tuncay Karadavut, hem anneliği hem de mesleğini büyük bir özveriyle sürdürüyor. Manisa’nın bir köyünde büyüyen Karadavut’un direksiyonla tanışması çocukluk yıllarına uzanıyor. Henüz 9 yaşındayken traktör kullanmayı öğrendiğini, babasının arabasına büyük ilgi duyduğunu ve zaman zaman gizlice direksiyon başına geçtiğini anlatan Karadavut, amcasının kamyonunu bile kullandığını belirterek çocukluk yıllarından beri bu mesleğe gönül verdiğini dile getiriyor.
Hem çocuklarını büyütüyor hem de mesleğini yapıyor
ESHOT’a başlamadan önce özel sektörde çalışan Karadavut, dördüz çocuklarını dünyaya getirdikten sonra bir süre iş hayatına ara vermek zorunda kaldı. İlkokul birinci sınıfa giden Kumsal Nazik, Doruk, Kayra ve Ömer isimli çocukları biraz büyüdüğünde geçimini sağlamak için seyyar köfte ekmek arabası işleten Karadavut, mahalleden bir tanıdığının ESHOT’un şoför alımı yaptığını söylemesi üzerine başvuruda bulunduğunu ifade ediyor. Yaklaşık dört ay sonra kabul edildiğini öğrendiğini ve eğitim sürecinin ardından direksiyon başına geçtiğini anlatan Karadavut, göreve başladığında çocuklarının henüz üç yaşında olduğunu vurguluyor.
Hayal ettiğim birçok şeyi gerçekleştirdim
Direksiyon başındayken bile aklının çoğu zaman çocuklarında olduğunu belirten Karadavut, zaman zaman onları düşünürken gülümsediğini, yolcuların ise bu durumu fark edip şaşırdığını söylüyor. Tüm bu mücadelenin arkasında çocuklarına güçlü bir mesaj bırakmak istediğini dile getirerek, kadınların yapamayacağı iş olmadığına inandığını ve hayatı boyunca hiçbir zaman “yapamam” demediğini belirterek zorluklara rağmen dimdik ayakta durduğunu ifade ediyor.
50 metre yüksekte gelen telefon hayatını değiştirdi
ESHOT’un “Eşitliğe Sür” projesi kapsamında başvuru yapan 45 yaşındaki iki çocuk annesi Melek Çakar da toplu ulaşımda direksiyon başına geçen kadınlardan biri oldu. Başvurusunun ardından yaklaşık altı ay bekleyen Çakar, umutlarının azaldığı bir dönemde Adıyaman’a giderek kule vinç operatörlüğü yapmaya başladı. İzmir’den gelen bir telefon ise hayatının yönünü değiştirdi. Adıyaman’da yaklaşık 50 metre yükseklikte vinç kullanırken ESHOT’tan gelen çağrıyla başvurusunun olumlu değerlendirildiğini öğrenen Çakar, o an yaşadığı mutluluğu anlatırken bu haberin kendisi için büyük bir sürpriz olduğunu söylüyor. İzmir’i evi olarak gördüğünü ve çocuklarından ayrı kalmanın kendisini zorladığını ifade eden Çakar, bu fırsatın gelmesiyle işverenine durumu anlatarak İzmir’e döndüğünü ve ESHOT’ta göreve başladığını belirtiyor. Direksiyon başında olmayı sevdiğini dile getiren Çakar, işini severek yapmanın yolculara da yansıdığını ifade ediyor. Yolculardan sık sık olumlu geri dönüşler aldığını söyleyerek, vatandaşların kendilerini gördüklerinde gurur duyduklarını ve bu sözlerin kendilerini daha da motive ettiğini aktarıyor.
“Kadınlar isterse başarır” mesajı
Bir dönem yaş sınırı nedeniyle başvuru yapamadığını, ancak kadınlarda yaş sınırının yükseltilmesiyle yeniden başvuru fırsatı yakaladığını belirten Çakar, kadınlara pes etmemeleri çağrısında bulunuyor. Bir işi gerçekten isteyen kadınların bunu başarabileceğini vurgulayarak, başvuru sürecinde başarısız olanların da yeniden denemesi gerektiğini ifade ediyor. 18 metre uzunluğundaki körüklü otobüsleri de kullandıklarını belirten Çakar, mesleğin ciddi sorumluluk gerektirdiğine dikkat çekiyor. Gün boyu yoğun trafikte olduklarını ve yüzlerce yolcunun güvenliğinin kendilerine emanet olduğunu dile getirerek, ani durumlarda bile yolcuların zarar görmemesi için büyük hassasiyet gösterdiklerini söylüyor. Zaman zaman “kadın şoför” ifadesiyle küçümseyici yaklaşımlarla karşılaştıklarını da dile getiren Çakar, bu koltuğa oturabilmek için ciddi eğitimlerden geçtiklerini ve görevlerini büyük bir dikkat ve özveriyle yerine getirdiklerini vurguluyor.
Türkiye’de en fazla kadın şoför İzmir’de
İzmir Büyükşehir Belediyesi, kadın istihdamını artıran ve toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendiren politikalarıyla Türkiye’de en fazla kadın şoför istihdam eden kamu kurumları arasında yer alıyor. ESHOT Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan yaklaşık 300 kadın şoför, İzmir’i bu alanda Türkiye’de ilk sıraya taşırken, kent aynı zamanda Avrupa ve dünyada da kadın şoför istihdamında öne çıkan belediyeler arasında gösteriliyor. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın kadınların çalışma hayatında daha görünür ve güçlü olması yönündeki yaklaşımı doğrultusunda yürütülen politikalar, toplu ulaşımda kadınların direksiyon başındaki varlığını her geçen gün daha da artırmayı hedefliyor. Bu adımların, toplumsal cinsiyet eşitliğinin günlük yaşamın en görünür alanlarından biri olan toplu taşımaya da yansımasını sağlaması amaçlanıyor.
