Oruç, Müslümanlar için manevi bir deneyim olmanın yanı sıra sağlık açısından da önemli bir ibadet. Ancak bazı durumlarda oruç tutmanın mümkün olmadığı ya da orucun bozulduğu durumlar da bulunuyor. Hangi durumlarda oruç tutulamaz? Hangi durumlarda oruç bozulur ve Oruç tutmanın sınırları nelerdir? soruların detayları haberimizde yer alıyor...
Kimler oruç tutamaz?
Oruç tutması riskli olanlar arasında en başta diyabet hastaları, hipoglisemi takları yaşayan bireyler, hamileler ve emziren anneler gelmektedir. En az 90 kilometrelik bir yere gitmek için yola çıkacak olan, ileri derecede açlık ve susuzluk çeken ve buna bağlı olarak rahatsızlık yaşayanlar, hamile olanlar ya da çok zor ve güç gerektiren işlerde çalışanlar oruç tutmaktan muaf olabilmektedir.
İslam Alimlerinin Sıraladığı Mazeretler
Yolculuk: Ramazan’da sefer mesafesi (en az doksan km) kadar bir yere gitmek için yola çıkacak olan kimse, geceden oruca niyet etmeyebilir. Fakat niyet ettikten sonra gündüz yolculuğa çıksa bu yolculuk esnasında meşru başka bir mazereti bulunmazsa orucunu bozmamalıdır. Hastalık: Oruç tuttuğu zaman hastalığının artmasından veya uzamasından endişe edilen ya da hastalığı sebebiyle oruç tutmakta zorlanan kişilerin daha sonra kaza etmek üzere Ramazan ayında oruç tutmamalarına ruhsat tanınmıştır. Oruç tutması hâlinde hasta olacağı doktor tarafından bildirilen kimse de hasta hükmündedir.
Hastalık: Oruç tuttuğu zaman hastalığının artmasından veya uzamasından endişe edilen ya da hastalığı sebebiyle oruç tutmakta zorlanan kişilerin daha sonra kaza etmek üzere Ramazan ayında oruç tutmamalarına ruhsat tanınmıştır. Oruç tutması hâlinde hasta olacağı doktor tarafından bildirilen kimse de hasta hükmündedir.
Yaşlılık: Oruç tutamayacak kadar yaşlı olan kimseler, oruç tutmayıp yerine fidye verebilirler. Bakara sûresinin 184. âyetinde, bu şekilde olup da oruca güç yetiremeyenlerin, oruç tutmayıp fidye vermeleri gerektiği hükme bağlanmıştır. İyileşme umudu olmayan hastalar da aynı hükme tabidir.
İleri Derece Açlık ve Susuzluk: Açlık veya susuzluk sebebi ile beden ve ruh sağlığının ciddi derecede zarar görmesi söz konusu olan kimse orucunu bozabilir. Sağlık şartlarının düzelmesi hâlinde bozulan oruç Ramazan’dan sonra kaza edilir. Böyle bir kimsenin orucuna devam etmesi ölümüne sebep olacak nitelikte ise orucunu açmaması yani oruca devam etmesi haram olur.
Zor İşlerde Çalışmak: Esas itibarıyla bir insanın ibadetlerini normal bir şekilde yapmasını engelleyecek zor ve ağır işlerde çalışması veya çalıştırılması doğru değildir. Ancak kişisel veya toplumsal zorunluluklar, bazılarının böyle işlerde çalışmalarını gerektirebilmektedir. Böyle durumda bulunan bir kişi, oruç tuttuğu takdirde sağlığına bir zarar gelmesinden korkuyorsa, orucunu tutmayabilir. Bu durumda olanlar, izin günlerinde veya müsait zamanlarda tutamadıkları oruçlarını kaza etmelidirler.
Gebe Olmak: Oruç tuttuğu takdirde kendisinin veya çocuğunun zarar görmesi muhtemel olan gebe veya emzikli kadınlar da sağlık durumu oruç tutmak için elverişli olmayanlar arasında değerlendirilmiştir. Bu durumda olanlar da oruç tutmayabilirler. Hatta zarar görme ihtimali kuvvetli ise tutmamaları gerekir. Durumları normale döndüğünde tutamadıkları oruçları kaza ederler.
Hangi durumlarda oruç tutulamaz?
Ramazan ayında oruç tutarken sağlık sorunları yaşayan ya da hastalığı sebebiyle oruç tutmakta zorlanan kişiler için dinî hükümler önemli bir esneklik sağlar. İslam hukukuna göre, oruç tutması durumunda hastalığının artabileceği veya uzayabileceği endişesi taşıyanlar, ya da doktor tarafından oruç tutmamaları önerilen hastalar için ruhsat tanınmıştır.
İslam'da farz olan orucu bozmak için kabul edilen sekiz özür şunlardır: Hastalık, sefere çıkmak, yolculuk yapmak, zalimin zorlaması, hamilelik, çocuk emzirme, açlık, susuzluk ve ihtiyarlık. Bu durumlar, oruç tutmanın sağlık veya yaşam açısından risk oluşturduğu durumlarda geçerli mazeretlerdir.
