Türk kuru meyve sektörü, 2026 yılının ilk yarısında dünya pazarlarındaki güçlü konumunu korudu. Ocak-haziran döneminde Türkiye genelinde 752 milyon dolarlık kuru meyve ve mamulleri ihracatı yapılırken, bunun 465 milyon dolarlık kısmı Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (EKMİB) üyeleri tarafından gerçekleştirildi. Türkiye, çekirdeksiz kuru üzüm, kuru incir ve kuru kayısı üretiminde dünya liderliğini sürdürürken, sektör yıl sonunda 2 milyar dolarlık ihracata ulaşmayı hedefliyor.
"Sürdürülebilir üretim rekabetin temel unsuru haline geldi"
Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü ve EKMİB Başkanı Yusuf Gabay, Türkiye'nin yalnızca üretim kapasitesiyle değil, kalite, gıda güvenliği ve sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarıyla da küresel pazarlarda güvenilir tedarikçi konumunu koruduğunu belirtti. Avrupa Birliği başta olmak üzere birçok pazarda karbon ayak izi, pestisit kalıntısı, izlenebilirlik ve sürdürülebilir üretim kriterlerinin giderek daha fazla önem kazandığını ifade eden Gabay, uluslararası pazarlarda artık yalnızca kaliteli ürün üretmenin yeterli olmadığını, çevresel sorumluluk, gıda güvenliği ve izlenebilirliğin rekabetin temel unsurları arasında yer aldığını dile getirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı, üreticiler, ihracatçılar, üniversiteler ve araştırma kurumlarıyla uzun yıllardır yürütülen çalışmalar sayesinde sektörün bu dönüşüme hazır hale geldiğini kaydederek, Türk kuru meyvelerinin dünya genelinde güvenle tüketildiğini söyledi.
Hindistan pazarı hedefte
Sektörün yeni pazarlara yönelik tanıtım faaliyetlerini sürdürdüğünü belirten Gabay, TURQUALITY Projesi kapsamında Hindistan pazarında büyümeyi hedeflediklerini ifade etti. Avrupa Birliği ve ABD'nin geleneksel ihracat pazarları olmaya devam ettiğini belirterek, mevcut pazarlardaki güçlü konumu korurken Uzak Doğu ve Güney Asya'da ihracatı artırmaya odaklandıklarını aktardı.
İklim değişikliğine karşı ortak projeler yürütülüyor
Kuru meyvelerde aflatoksin ve okratoksin oluşumunun önlenmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğinde üreticilere eğitimler verildiğini belirten Gabay, ekipman destekleriyle güvenilir üretimin yaygınlaştırılmasına katkı sağlandığını söyledi. Kalite zincirindeki tüm paydaşların aynı sorumluluğu üstlenmesi gerektiğini vurgulayarak, sektörün başarısında kalite ve gıda güvenliğine yapılan yatırımların önemli payı bulunduğunu ifade etti. Üniversiteler, TÜBİTAK ve araştırma enstitüleriyle iklim değişikliğine uyum ve sürdürülebilir üretim alanlarında ortak projeler yürüttüklerini aktaran Gabay, bilim ve teknoloji odaklı üretimin sektörün gelecekteki rekabet gücünü belirleyeceğini kaydetti.
Don olayı kuru kayısı ihracatını etkiledi
2026 yılının ilk yarısına ilişkin ürün bazlı ihracat verilerini de paylaşan Gabay, çekirdeksiz kuru üzümün 215 milyon dolarla ihracatta ilk sıradaki yerini koruduğunu bildirdi. Kuru incir ihracatı 136 milyon dolara ulaşırken, ilkbaharda yaşanan don olayının etkisiyle kuru kayısı ihracatı 60 milyon dolarda kaldı. Böylece kuru incir, ihracat sıralamasında kuru kayısının önüne geçti.
İngiltere en büyük pazar oldu
EKMİB üyeleri yılın ilk altı ayında 94 ülkeye toplam 465 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. En fazla ihracat yapılan ülke 81 milyon dolarla İngiltere oldu. İngiltere'yi 55,2 milyon dolarla Almanya takip ederken, ABD 54,8 milyon dolarlık ihracatla üçüncü sırada yer aldı. Fransa'ya 40,7 milyon dolar, İtalya'ya ise 30,5 milyon dolar tutarında kuru meyve ihracatı gerçekleştirildi. İlk beş ülkeye yapılan toplam ihracat 262 milyon dolara ulaşırken, bu pazarlar EKMİB'in toplam ihracatının yüzde 56'sını oluşturdu.
