Küresel enerji piyasalarında önemli bir yere sahip olan Rus petrol şirketi Lukoil, ABD yaptırımları sonrası uluslararası varlıklarını elden çıkarma kararı aldı. Lukoil’in kurucusu ve en büyük bireysel hissedarı olan Vagit Alekperov’un uzun yıllar yönettiği şirketin bu kararı, Rus enerji sektöründe yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor. Peki, Vahid Alekberov kimdir?
Vagit Alekperov kimdir?
Vagit Yusufovich Alekperov, 1 Eylül 1950 tarihinde Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de dünyaya geldi. Azerbaycan kökenli bir Sovyet vatandaşı olarak yetişen Alekperov, Bakü Petrol ve Kimya Enstitüsü'nde petrol mühendisliği eğitimi aldıktan sonra enerji sektöründe çalışmaya başladı.
Kariyerine Sovyetler Birliği’nin petrol alanında faaliyet gösteren kamu kuruluşlarında başlayan Alekperov, 1980’li yıllarda Batı Sibirya'daki çeşitli üretim birimlerinde yöneticilik yaptı. 1990 yılında Sovyet Petrol Sanayi Bakan Yardımcılığı görevine getirildi.
1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının hemen ardından, üç büyük petrol üretim biriminin bir araya gelmesiyle Lukoil şirketinin kuruluşuna öncülük etti. Aynı yıl kurulan Lukoil’in başkanı ve CEO’su olarak uzun süre görev yaptı. Alekperov, kurucusu olduğu bu şirketin en büyük bireysel hissedarı konumundadır.
2022 yılında, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası artan Batı yaptırımları nedeniyle Lukoil’in yönetiminden istifa ettiğini duyurmuştur. Ancak şirket hisseleri üzerindeki etkisi ve serveti devam etmektedir. Forbes ve Bloomberg listelerine göre Alekperov, Rusya’nın en zengin iş insanlarından biridir.
Lukoil uluslararası varlıklarını Carlyle’a satıyor
29 Ocak 2026’da yapılan açıklamaya göre, Rus enerji şirketi Lukoil, uluslararası varlıklarının büyük bölümünü Amerikan yatırım şirketi Carlyle Group’a satmak üzere anlaşma sağladı. Satış, Lukoil’in yurt dışı operasyonlarını yöneten Lukoil International GmbH birimi üzerinden gerçekleşecek. Ancak şirketin Kazakistan’daki varlıklarının bu satışa dahil olmadığı belirtildi.
Satışın yürürlüğe girmesi için ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC)’nden izin alınması ve bazı düzenleyici koşulların yerine getirilmesi gerekiyor. Lukoil, daha önce Ekim 2025’te bu varlıkları İsviçre merkezli Gunvor Group’a satmak istemişti; ancak OFAC’ın Gunvor’u Kremlin bağlantılı şirket olarak tanımlaması nedeniyle bu anlaşma iptal edilmişti.
Söz konusu uluslararası varlıklar, daha sonra ExxonMobil, Chevron ve Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) gibi enerji devlerinin de ilgisini çekmişti. Lukoil, Carlyle dışında başka potansiyel alıcılarla da görüşmelerin sürdüğünü duyurdu.
Satış kararının temelinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ekim 2025’te açıkladığı yaptırımlar yer alıyor. Lukoil, Ukrayna’daki savaşta barış sürecine destek vermediği gerekçesiyle yaptırım listesine alınmıştı. Bu kapsamda ABD'deki mal varlıkları dondurulmuş ve ABD vatandaşlarıyla finansal işlemler yasaklanmıştı.
Lukoil, küresel petrol üretiminin yaklaşık %2’sini gerçekleştiren bir şirket olarak, bu satışla birlikte Batı yaptırımları sonrası en kapsamlı varlık elden çıkarma adımını atmış oldu. Anlaşmanın nihai şekli, ABD makamlarının onayıyla kesinleşecek.
