Türkiye’de emekliler temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanırken, sağlık alanında da tablo giderek ağırlaşıyor. Özellikle işitme kaybı yaşayan yaşlı nüfus için işitme cihazına erişim, artan yoksulluk koşulları nedeniyle ciddi bir sorun haline gelmiş durumda. İzmir’de yaşayan 65 yaş üstü yaklaşık 600 bin civarındaki yurttaşın 3te 1’inin işitme kaybı yaşadığı tahmin ediliyor. Bu da kentte yaklaşık 180 bin yaşlının işitme desteğine ihtiyaç duyduğu anlamına geliyor. Ancak yüksek cihaz fiyatları ve yetersiz kamu desteği nedeniyle bu ihtiyaca erişebilenlerin sayısı son derece sınırlı. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) 2026 yılı itibarıyla işitme cihazları için sağladığı destek kulak başına emeklilere işitme cihazı ödemesi güncel SUT (Sağlık Uygulama Tebliği)' ne göre kulak başına 5 bin 87 lira 4 kuruş olup, cihazın bedeli ne kadar olursa olsun bu tutarda ödeme yapılıyor. Ayrıca bu destek 5 yılda bir veriliyor. Buna karşın piyasada işitme cihazı fiyatları 30 bin TL’den başlayıp 100 bin TL’ye kadar çıkıyor. Böylece cihaz bedelinin yaklaşık yüzde 80’i doğrudan yurttaşın cebinden karşılanmak zorunda kalıyor.
‘Destek çok az’
Artan hayat pahalılığı ve sağlık giderlerinin emekliler için işitme cihazını erişilemez bir ihtiyaç haline getirdiğini belirten DİSK Emekli Sen eski Bölge Temsilcisi Sabahattin Yeşiltepe, “Bugün en temel işitme cihazlarının fiyatı 30 bin liradan başlıyor. Buna karşın en düşük emekli aylığı 20 bin lira seviyesinde bulunuyor. Emekliler, işitme kaybı tanısı aldıktan sonra SGK üzerinden sınırlı bir destek alabiliyor. Ancak SGK’nın karşıladığı tutar, cihaz bedelinin yalnızca küçük bir bölümünü kapsıyor. Geri kalan farkın emekli tarafından ödenmesi gerekiyor. Bu durum, bizim gibi tek emekli aylığı olanlar için ciddi bir sorun yaratıyor. SGK, işitme cihazı için belirli bir katkı payı sağlasa da bu destek güncel fiyatlarının oldukça altında kalıyor. Bu nedenle emekliler, cihaz bedelinin büyük bölümünü kendi imkânlarıyla karşılamak zorunda bırakılıyor. Bazı özel firmalar taksit ya da veresiye ödeme seçenekleri sunsa da, aylık geliri 20 bin lira seviyesinde olan bir emekli için uzun vadeli ödeme planları sürdürülebilir olmuyor. Özellikle kira, fatura, gıda ve ilaç giderleri dikkate alındığında, bu tür borçlanmalar emekliler açısından ciddi bir risk anlamına geliyor. Bugün işitme cihazı almak isteyen bir emekliye, SGK’nın sunduğu destekle ancak vitrindeki fiyat etiketine bakma hakkı veriliyor. Cihaz var ama ulaşmak mümkün değil” diye konuştu.
‘Hastaneye gitmiyor’
İşitme cihazını almaya gücü yetmediğini düşünen emeklinin bir süre sonra sağlık hizmetine başvurmaktan da vazgeçtiğini vurgulayan Yeşiltepe, “Nasıl olsa alamayacağım düşüncesiyle kontrol randevuları erteleniyor, işitme kaybı ilerlese bile yeniden gitmiyor. Maddi imkânı hiç olmayan emekliler ise çoğu zaman geçici ve sağlıksız çözümlere yöneliyor. İnternetten denetimsiz satılan, tıbbi ayarı olmayan ses yükselticiler kullanılıyor ya da yakınlarından eski, uyumsuz cihazlar ödünç alınıyor. Bu tür cihazlar işitmeyi düzeltmediği gibi, kulak sağlığını daha da bozabiliyor. İşitme kaybı nedeniyle günlük yaşamdan kopan, sosyal hayattan uzaklaşan çok sayıda emekli var. SGK desteğinin yetersizliği ve yenileme süresinin uzunluğu nedeniyle cihazını alamıyor ya da mevcut cihazını yenileyemiyor. Artan fiyatlar, yurttaşları borçlanmaya ya da tedaviden vazgeçmeye zorluyor. 2008 yılında işitme cihazı için yapılan 800 TL’lik ödeme yaklaşık 472 euroya denk gelirken, 2026 yılı itibarıyla SGK’nın ortalama ödeme tutarı yaklaşık 100 euro seviyesine kadar düşmüş durumda” ifadelerini kullandı.
‘5-6 cihazı iptal ettik’
Her geçen gün yükselen işitme cihazı fiyatları nedeniyle devletin verdiği 5 bin 87 TL’lik desteğin yeterli olmadığını kaydeden Türkiye Emekliler Derneği İzmir Şube Başkanı Zekeriya Beypınar, işitme cihazı firmalarının en düşük cihaz fiyatlarının bile asgari ücretten fazla olduğunu vurguladı. Emeklinin sessizliğe mahkum edildiğini dile getiren Beypınar, “Devlet duymada sorun yaşayan hastaya işitme cihazı alabilmesi için 5 bin TL para veriyor, işitme cihazını satanlar ise bu fiyatı 30-35 bine çıkarıyor. Daha iyileri 40-50 bin TL’lere çıkıyor. Biz de dernek olarak ihtiyacı olanlara destek olmaya çalışıyoruz ama bu fiyatları hiçbir emekli karşılayamadığı için siparişini verdiğimiz 5-6 cihazı iptal etmek zorunda kaldık. Duyma sorunu olan ve bu işitme cihazlarını kullanmak zorunda olan emeklileri sessizliğe mahkum ediyorlar. Dolayısıyla devletin verdiği 5 bin TL’yi çıkardığımızda arada kalan farkı bir aylık emekli maaşıyla bile ödeyemiyoruz” şeklinde konuştu.
