Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gıda etiketlerine yönelik yapılan düzenlemeler kapsamında yeni uygulamalar için geri sayım başladı. Güncellenen Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu ile birlikte, tüketiciyi yanıltabilecek ifadeler ve görseller için yeni standartlar getirildi.
“Günlük” İfadesine Raf Ömrü Sınırı
Yeni düzenlemeye göre, gıda ürünlerinde “günlük” ibaresinin kullanımı belirli şartlara bağlandı. Buna göre, yalnızca üretiminden itibaren raf ömrü 24 saati aşmayan ürünlerde bu ifade yer alabilecek. Ambalajlı ürünlerde sıkça kullanılan “taze sıkılmış” ve “fırından taze” gibi ifadelerin kullanımı yasaklandı. Dondurulmuş, kurutulmuş ya da işlem görmüş ürünlerde ise “taze” ifadesine izin verilmeyecek.
“Doğal” ve “Hakiki” İfadelerine Yasak
Yeni kılavuzla birlikte, tüketiciyi yanıltabilecek abartılı ifadelerin kullanımı kaldırıldı. “Yüzde 100 doğal”, “en doğal” ve “hakiki” gibi ifadeler yasak kapsamına alındı. Bir ürünün “doğal” olarak tanımlanabilmesi için herhangi bir katkı maddesi ya da ilave bileşen içermemesi şartı getirildi. Endüstriyel üretim yapılan gıdalarda “ev yapımı” ifadesi kullanılamayacak. Ayrıca “%100 katkısız” gibi beyanlar da yasaklandı.
Ambalaj Tasarımlarına Yeni Kurallar
Gıda ambalajlarında kullanılacak görsel ve tasarımlar da düzenleme kapsamına alındı. Özellikle çocukları olumsuz etkileyebilecek figürlerin kullanımına sınırlama getirildi. Klozet, silah, kafatası, beyin, göz ve ayak gibi figürlerin ambalajlarda yer alması yasaklandı. Gülümseyen yüz ve nazar boncuğu gibi figürler ise kapsam dışında tutuldu.
Meyve Görselleri ve Aroma Bilgilendirmesi
Ürün içeriği ile ambalaj üzerindeki görsellerin uyumlu olması zorunlu hale getirildi. Gerçek meyve içermeyen ancak aroma kullanılan ürünlerde, ilgili meyvenin görseline yer verilemeyecek. “Çilekli” veya “peynirli” gibi ifadeler, yalnızca ürünün gerçekten bu bileşenleri içermesi halinde kullanılabilecek. Aroma içeren ürünlerde “aromalı” ibaresi zorunlu olacak.
Vegan Ürünlerde İsimlendirme Değişiyor
Bitkisel bazlı ürünlere yönelik etiketleme kuralları da yeniden düzenlendi. Vegan ve vejetaryen ürünlerde “süt”, “peynir” ve “yoğurt” gibi hayvansal gıdaları çağrıştıran ifadelerin kullanımı yasaklandı. Bu ürünler için “bitkisel bazlı içecek” gibi teknik tanımlamaların kullanılması gerekecek. Hayvansal ürünlerin yerine geçtiği algısını oluşturan tanıtımlar da sınırlandırıldı.
“İçermez” Beyanlarına Standart Getirildi
Ürünlerin içermediği bileşenler üzerinden yapılan pazarlama ifadeleri de düzenleme kapsamına alındı. “Palm yağı içermez” veya “glukoz şurubu içermez” gibi beyanların kullanımına sınırlama getirildi. Ürünlerin içerdiği ve içermediği maddelerle ilgili bilgilerin açık, net ve yanıltıcı olmayacak şekilde sunulması zorunlu hale getirildi.
Restoran ve Kafelerde Kalori Bilgisi Zorunlu
Düzenleme, yalnızca market ürünlerini değil toplu tüketim yerlerini de kapsıyor. Restoran, kafe ve benzeri işletmelerde sunulan gıdaların içerik ve kalori bilgileri tüketiciye sunulacak. Bu bilgiler menüler, broşürler, dijital ekranlar veya karekodlar aracılığıyla erişilebilir olacak.
Uygulama Takvimi Açıklandı
Yeni düzenlemelere uyum için işletmelere kademeli geçiş süresi tanındı. Ulusal zincir işletmeler için son tarih 1 Temmuz 2026 olarak belirlenirken, küçük ölçekli işletmelerin enerji bildirimi gibi yükümlülükler için 2027 yılı sonuna kadar uyum sağlaması gerekecek.
