Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk lirası likidite yönetimine ilişkin yeni bir adım attı. TCMB tarafından yapılan duyuruda, 1 Mart 2026 tarihinde ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlanmasına karar verildiği bildirildi.
Kararla birlikte bankaların bir hafta vadeli repo ihaleleri üzerinden TCMB'den Türk lirası fonlamasının yeniden önü açıldı. Politika faizinde doğrudan bir değişikliğe gidilmezken, yeni uygulamanın bankaların fonlama maliyetleri üzerindeki etkisi ekonomi çevrelerinin gündemine girdi.
Fiili fonlama maliyetinde 3 puanlık düşüş beklentisi
Mevcut durumda resmi politika faizi değişmezken, bankaların yaklaşık yüzde 40 seviyesinde bulunan fiili fonlama maliyetinin repo ihalelerinin yeniden başlamasıyla yüzde 37 seviyesine doğru gerilemesi bekleniyor.
Söz konusu gelişme bazı ekonomistler tarafından fiili faiz indirimi olarak değerlendirilirken, repo ihalelerinin yeniden devreye alınmasının ardından bankaların mevduat ve kredi faizlerinde nasıl bir yol izleyeceği de yakından takip edilecek.
Geçtiğimiz hafta ekonomi yönetiminin bazı alanlarda gevşemeye gidebileceğine yönelik iddialar gündeme gelmişti. Krediye erişim ve finansman sorununa yönelik bir dizi gevşeme adımı atılacağı ileri sürülürken, Hazine ve Maliye Bakanlığı söz konusu iddiaların temelden değil ancak çarpıtma olduğunu açıklamıştı.
Şatıroğlu: 2027 hedefiyle bağlantılı
TCMB'nin kararının ardından ekonomistler de uygulamanın olası sonuçlarını değerlendirdi. Ekonomist Tunç Şatıroğlu, karar ile enflasyon hedefi arasındaki ilişkiye dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"2027 sonunda %15 TÜİK enflasyonu ara hedefine faizi indirerek ulaşmaya karar vermişler"
Lafçı: Biraz acele atılmış bir adım olarak görülebilir
Ekonomist Emrah Lafçı ise kararın zamanlamasına dikkat çekti. Petrol fiyatlarının mevcut seviyesini işaret eden Lafçı, değerlendirmesinde şunları söyledi:
"Önemli gelişme. İş gören faizler 40'dan 37'ye doğru gelecektir. Brent petrolün varili 90 doların üstündeyken böyle bir kararın gelmesi, biraz acele atılmış bir adım olarak görülebilir."
Aydın'dan Enflasyon Raporu hatırlatması
Ekonomist Burcu Aydın, 3 puanlık düşüşe ilişkin mesajın daha önce Enflasyon Raporu toplantısında verildiğini belirtti. Aydın şu ifadeleri kullandı:
"Merkez Bankası, efektif fonlama faiz oranını %40’tan %37’ye indirme kararını aldı. 3 puanlık faiz indirimine ilişkin karar, 10 gün önce, Enflasyon Raporu basın toplantısında açıklanmıştı. Artan enflasyon tahminine karşılık ek faiz indirimleri ise yıl sonuna doğru gelebilir"
Cibre: Göstere göstere iniyor
Ekonomist İris Cibre ise repo ihalelerinin yeniden başlatılmasını örtülü faiz indirimi olarak nitelendirmenin doğru olmadığı görüşünü dile getirdi. Cibre, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Bir de repo ihalelerine tekrar başlanmasına örtülü faiz indirimi deniyor; Politika faizinin adı 37%. Fiili faiz 6 aya yakındır 40%. Repo ihaleleri durdurulurken örtülü artırım olmadığı gibi ihaleler tekrar açılınca örtülü indirim olmuyor.
Fiili faiz, politika faizi seviyesine açıkça çekiliyor. Ama, şu an likidite açığı olsaydı, o gecelik faiz de 40%'a yakın kalırdı, ihale açılmış olsa da.
Bu yüzden, bu açıkça fiili faizi aşağı çekmektir. Normalleşme deniyor, ben buna da katılmıyorum. 6 ay boyunca faiz 40%'tı. Tüm piyasa faizi bu seviyeye göre oluştu. Yani, aslen politika faizi 40%'tı. Şimdi 37%'ye iniyor. Ama, örtülü dolaylı bir durum da yok. Göstere göstere iniyor yani"
Cibre ayrıca piyasadaki likidite durumuna ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Merkez Bankası repo ihalelerine tekrar başlama kararı aldı Piyasada likidite fazlası var. Dolayısıyla, %40 olan fiili faiz %37'ye doğru inmeye başlayacaktır"
Hakan Kara'dan ekim ayı için faiz mesajı
Eski Merkez Bankası Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara da kararın gelecek dönemde uygulanabilecek faiz politikası açısından sinyal niteliğinde olduğunu değerlendirdi. Kara şunları söyledi:
"Merkez Bankası savaş başladığından bu yana %40 olan fiili faizi aşağı çekme sinyalini verdi. Resmi politika faizi % 37. Bu da demek ki piyasadaki döviz talebine bakılarak % 37'e kademeli inme planı var. İç talep ve rezerv durumuna göre de ekimde resmi faiz indirimi başlayabilir."
Bankaların kredi ve mevduat faizleri izlenecek
TCMB'nin repo ihalelerini yeniden başlatmasıyla birlikte piyasaların odağı bankalara çevrildi. Bankaların Merkez Bankası'ndan fonlama imkanlarında yaşanacak değişimin ardından kredi ve mevduat faizlerinde nasıl bir seyir oluşacağı takip edilecek.
Politika faizinde doğrudan değişiklik yapılmamasına karşın fiili fonlama maliyetinin yüzde 40 seviyesinden yüzde 37'ye doğru hareket etmesi beklentisi, TCMB'nin likidite yönetimindeki yeni adımının piyasaya yansımalarını öne çıkardı.
