Uzayda insan üremesi ve kadın sağlığı üzerine araştırmalar yapan Doç. Dr. Begüm Mathyk, NASA bünyesindeki çalışma gruplarında görev alıyor. Peki, Doç. Dr. Begüm Mathyk kimdir?
Doç. Dr. Begüm Mathyk kimdir?
Uzay araştırmalarında insan sağlığına yönelik çalışmaların önemi artarken, kadın sağlığı ve üreme alanında yürütülen bilimsel araştırmalarda Türk bilim insanı Doç. Dr. Begüm Aydoğan Mathyk’in çalışmaları öne çıkıyor. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olan Mathyk, üreme endokrinolojisi, infertilite, uzay tıbbı ve uzay biyolojisi alanlarında çalışmalar yürütüyor.
Tampa, Florida’da çalışmalarını sürdüren Doç. Dr. Begüm Mathyk, tıp eğitimini Yeditepe Üniversitesi’nde tamamladı. Kadın hastalıkları ve doğum alanındaki uzmanlık eğitimini İstanbul Üniversitesi’nde aldı. İstanbul Üniversitesi’ndeki eğitimi sırasında Avrupa Kadın Hastalıkları ve Doğum Koleji akreditasyonuna sahip bir programda görev yaptı. 2021 yılında kadın hastalıkları ve doğum alanında doçent unvanı aldı.
Kariyerinde Türkiye ve ABD’de farklı akademik ve klinik görevlerde bulunan Mathyk, Türkiye’de Sağlık Bakanlığı bünyesinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak çalıştı. Daha sonra ABD’de University of South Florida, Tufts Medical Center, UNC Health Care ve HCA/University of South Florida GME Consortium gibi kurumlarda klinik ve akademik görevler üstlendi. University of South Florida’da öğretim üyesi olarak görev yaptıktan sonra üreme endokrinolojisi ve infertilite alanında ileri uzmanlık eğitimine yöneldi.
Doç. Dr. Begüm Mathyk’in bilimsel çalışmaları, kadın sağlığı ile uzay tıbbının kesiştiği alana odaklanıyor. Uzay uçuşu, mikro yerçekimi ve diğer zorlu çevresel koşulların kadın üreme fizyolojisi, doğurganlık ve uzun vadeli sağlık üzerindeki etkilerini araştırıyor. Bu kapsamda uzayda kadın sağlığı, üreme sistemi, hormonal değişimler ve doğurganlık üzerine çalışmalar yürütüyor.
Mathyk, son yıllarda uzayda kadın sağlığı alanında ilk niteliği taşıyan çeşitli araştırmalara katkı sundu. Mikro yerçekiminde gerçekleştirilen ilk jinekolojik ultrason çalışması, değişen yerçekimi koşullarında vajinal mikrobiyom araştırmaları, mikro yerçekiminde kontraseptif işlemlerin uygulanabilirliğine ilişkin çalışmalar ve uzay uçuşu sırasında hormon ilişkili gen ekspresyonu değişiklikleri bu araştırmalar arasında yer aldı.
Doç. Dr. Mathyk, NASA OSDR Female Reproduction Analysis Working Group Başkanlığı görevini yürütüyor. Ayrıca International Institute for Astronautical Sciences bünyesindeki Space Medicine Group’ta Kadın Sağlığı Başkanı olarak görev alıyor. Charité - Universitätsmedizin Berlin’de Uzay Tıbbı Yüksek Lisans Programı’nda Associate Partner ve öğretim görevlisi olarak yer alıyor. University of South Florida ASTRA Space Center Initiative’in kurucu üyeleri ve eş yürütücüleri arasında bulunuyor.
Bilimsel kariyerinde 100’ün üzerinde hakemli yayına imza atan Mathyk, üreme tıbbı, havacılık ve uzay tıbbı ile uzay biyolojisi alanlarında ulusal ve uluslararası toplantılarda davetli konuşmacı olarak yer aldı. American Society for Reproductive Medicine, European Society of Human Reproduction and Embryology, Aerospace Medical Association, NASA Human Research Program, International Astronautical Congress ve International Congress of Aviation and Space Medicine gibi organizasyonlarda çalışmalarını sundu.
Doç. Dr. Begüm Mathyk, Society for Reproductive Endocrinology and Infertility’de SREI Associate Member Chair olarak görev yapıyor. Shady Grove Fertility’de üreme endokrinolojisi ve infertilite alanında fellowship eğitimini sürdürüyor. SpaceMed’de Associate Partner, Aerospace Medicine Commercial Spaceflight Committee’de Kadın Sağlığı Ekip Eş Lideri ve Space Surgery Association üyesi olarak çalışmalarına devam ediyor.
NASA GeneLab kapsamında NASA Citizen Scientist olarak da görev alan Mathyk, Johnson Space Center’da havacılık ve uzay tıbbı alanında eğitim aldı. 2024 yılında Women’s Aerospace Network tarafından Women’s Space Award ile ödüllendirildi.
Doç. Dr. Begüm Aydoğan Mathyk’in araştırmaları, gelecekte ticari uzay uçuşları, Ay ve Mars görevleri ile derin uzay misyonlarında kadın sağlığına yönelik tıbbi rehberlerin, teknolojilerin ve koruyucu yaklaşımların geliştirilmesine katkı sunmayı hedefliyor.
