İstanbul Medipol Üniversitesi Uluslararası Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdülbari Bener, toplu taşımada kendi kaleme aldığı İngilizce bilimsel makaleyi okurken kaydedilen görüntülerinin sosyal medyada yayılmasıyla gündeme geldi. Milyonlarca kez izlenen video, binlerce kişinin yorum ve takdirini toplarken, sosyal medya hesabı bulunmayan Bener, görüntülerinden kızının kendisine haber vermesiyle haberdar oldu. Siirt'in Tillo ilçesinde başlayan ve 50 yılı aşkın süredir devam eden akademik yaşamında birçok ülkede eğitim veren, uluslararası bilimsel araştırmalara katılan ve 700'e yakın akademik makale yayımlayan Bener, hayatını, çalışmalarını ve gençlere yönelik tavsiyelerini Anadolu Ajansı (AA) muhabirine anlattı.
Siirt'ten İngiltere'ye uzanan akademik yolculuk
Yaşamının önemli bir bölümünü farklı ülkelerde geçiren Prof. Dr. Abdülbari Bener, eğitim hayatının Siirt'in Tillo ilçesinden başlayarak İstanbul, Ankara ve İngiltere'ye uzandığını belirtti. İlk ve ortaokul eğitimini Batman'da tamamlayan Bener, daha sonra İstanbul'a gelerek Pertevniyal ve Fatih Erkek liselerinde öğrenim gördü. Ankara Üniversitesinde yüksek lisans eğitimini tamamlamasının ardından 1976 yılında doktora yapmak amacıyla İngiltere'ye gitti.
University College London'da doktora eğitimini tamamlayan Bener, uzun yıllar yurt dışında yaşadı. Akademik kariyeri boyunca İngiltere, Katar, ABD, Suudi Arabistan ve farklı ülkelerde eğitim faaliyetlerinde bulunduğunu ifade eden Bener, yaşamının büyük bölümünün uluslararası akademik çalışmalarla geçtiğini söyledi.
Eğitim hayatını anlatan Bener, "Siirt'in Tillo ilçesinde doğdum. İlk ve ortaokulu Batman'da okudum. Ardından İstanbul'a geldim ve Pertevniyal ile Fatih Erkek liselerinde eğitim gördüm. Ankara Üniversitesinde yüksek lisans yaptıktan sonra doktora eğitimi için 1976'da İngiltere'ye gittim. University College London'da doktora eğitimimi tamamladım. 35 yıl yurt dışında yaşadım. Daha sonra İngiltere, Katar, ABD, Suudi Arabistan ve birçok ülkede eğitim verdim ve yaşadım." ifadelerini kullandı.
Uluslararası üniversitelerde bilimsel çalışmalar yürüttü
Akademik kariyeri boyunca biyoistatistik, epidemiyoloji ve halk sağlığı başta olmak üzere farklı tıp alanlarında araştırmalar gerçekleştiren Prof. Dr. Abdülbari Bener, Manchester, Aberdeen, Cardiff, Glasgow, University College London ve Imperial College gibi üniversitelerle bilimsel çalışmalar yürüttü. İngiltere, ABD, İtalya, Katar ve Suudi Arabistan'da dersler veren Bener, bilimsel araştırmalarını farklı ülkelerdeki akademisyenlerle birlikte sürdürdü.
Diyabet, D vitamini, bulaşıcı hastalıklar, işitme kaybı ve internet bağımlılığı üzerine araştırmalar yapan Bener, uluslararası akademik yayınlarda 700'e yakın makaleye imza attı. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde görev yaptığı dönemde, 2022 yılında Stanford Üniversitesi tarafından açıklanan "Dünyanın en etkili bilim insanları" listesinde yer aldı.
Yarım asrı aşan akademik geçmişine rağmen bilimsel üretimini sürdürdüğünü belirten Bener, araştırmalarına devam ederek sahip olduğu bilgi ve birikimi insanlığın yararına sunmayı amaçladığını ifade etti.
"İnsanlara faydası olacak her alanda çalışıyorum"
Prof. Dr. Abdülbari Bener, akademik çalışmalarını sürdürmesindeki temel amacın insanlara faydalı olmak olduğunu belirtti. Bilimsel üretimin yalnızca akademik başarı veya kişisel tanınırlık için yapılmaması gerektiğini ifade eden Bener, insanların kendi çalışma alanlarında topluma katkı sağlamasının önemine değindi.
Çalışmalarına devam ettiğini vurgulayan Bener, "Hala makale yazmaya devam ediyorum. İnsanlara faydası olacak her alanda çalışıyorum. Herkes bunu yapmalı. Meşhur olmak geçici bir heves. Ben hiçbir zaman olaylara kıskançlık veya rekabet içinde bakmadım. Hedef olarak maddi ve manevi açıdan her yönden ölçülü olmak lazım. Başkasının önüne geçmeye çalışmamak, insanlara rakip veya düşman gözüyle bakmamak lazım. Herkesi kardeş olarak, bir ümmetin parçası olarak görmek gerekiyor." dedi.
Bener, akademik yaşamında rekabet ve kişisel çıkar yerine bilimsel çalışmaların insanlara sağlayacağı yararı ön planda tuttuğunu belirterek, insanların birbirlerine karşı saygılı ve ölçülü davranmaları gerektiğini söyledi.
Gençlere zamanı doğru kullanma tavsiyesi
Bilimsel bilginin ve insanlığa hizmet etmenin maddi kazançtan daha önemli olduğunu dile getiren Prof. Dr. Abdülbari Bener, özellikle gençlerin zamanlarını verimli değerlendirmeleri gerektiğini söyledi. Hayatta karşılaşılan fırsatların her zaman yeniden elde edilemeyeceğine dikkati çeken Bener, insanların sahip oldukları zamanı yalnızca kişisel kazanç amacıyla değil, başkalarına faydalı olmak için de kullanmaları gerektiğini belirtti.
Bener, gençlere yönelik tavsiyelerini şu sözlerle dile getirdi: "Bu dünyaya heves edip 'Para kazanayım, cebimi doldurayım.' demenin kimseye faydası olmayacak. İnsan bunun hesabını hem bu dünyada hem de ahirette verecek. İnsanların zamanı çok dikkatli kullanması gerekir. Fırsatlar bir daha gelmez. İnsan, kendisine verilen zamanı en iyi şekilde değerlendirmeli. İnsanlara nasıl hizmet edebilirim, nasıl faydalı olabilirim diye düşünmeli. Çalışma alanınız tıp, hukuk, diş hekimliği veya mühendislik olabilir. Herkes kendi alanında üzerine düşeni en iyi şekilde yapmalı."
Meslek ayrımı yapmaksızın herkesin kendi alanındaki sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini ifade eden Bener, insanların bilgi ve yeteneklerini topluma yararlı olacak şekilde kullanmalarının önemini vurguladı.
Sosyal medyada gündem olan videoyu kızından öğrendi
Otobüste kendi yazdığı İngilizce bilimsel makaleyi okurken görüntülenen Prof. Dr. Abdülbari Bener, videosunun sosyal medyada milyonlarca kişiye ulaşmasından başlangıçta haberdar olmadığını anlattı. Instagram ve Facebook hesabı bulunmadığını belirten Bener, sosyal medyayla ilgilenmediğini ve yalnızca e-posta kullandığını söyledi.
Kızının kendisine haber vermesi üzerine videoyu ve yapılan yorumları gördüğünü ifade eden Bener, görüntülerinin bu kadar ilgi çekmesini okuma alışkanlıkları üzerinden değerlendirdi. İngiltere'de yaşadığı yıllarda toplu taşıma araçlarında kitap okumanın yaygın olduğunu gözlemlediğini anlatan Bener, otobüs ve metro gibi ulaşım araçlarında geçirilen zamanın da okumak için değerlendirilebileceğini belirtti.
Bener, sosyal medyada gündem olan görüntülerine ilişkin şunları söyledi: "Benim Instagramım yok, Facebook'um yok. Hiç ilgilenmedim. Sadece e-posta adresim var. Kızım bana makalemi okurken videomun çekildiğini söyledi. Yorumları okudum, birlikte güldük. İngiltere'de yaşlısından gencine herkes otobüste veya metroda kitap okur. Zamanını boşa harcamaz. Kitap okumak için illa evde veya okulda olmak gerekmiyor. Türkiye'de maalesef bu alışkanlık yok. Benim kanaatim, ne kadar çok insan kitap okursa ufku da o kadar açılır."
Kitap okuma alışkanlığına dikkat çekti
Yıllardır okumaya ara vermediğini anlatan Prof. Dr. Abdülbari Bener, kitap okumanın ve farklı ülkeleri görmenin insanların bilgi birikimini geliştirdiğini söyledi. Okumanın yalnızca ev veya okul ortamıyla sınırlı olmaması gerektiğini belirten Bener, günlük yaşamın farklı anlarında da insanların kitap okuyabileceğini ifade etti.
İngiltere'deki toplu taşıma kültüründen örnek veren Bener, orada farklı yaş gruplarından insanların otobüs ve metro yolculuklarında kitap okuyarak zamanlarını değerlendirdiklerini anlattı. Türkiye'de bu alışkanlığın yeterince yaygın olmadığını düşündüğünü dile getiren Bener, daha fazla kitap okumanın insanların ufkunu genişleteceğine inandığını belirtti.
Uzun yıllar farklı ülkelerde yaşadığını ve akademik faaliyetlerde bulunduğunu hatırlatan Bener, okuma alışkanlığını sürdürmenin ve dünyayı gezmenin insanları farklı yaşamlarla ve yeni bilgilerle tanıştırdığını vurguladı.
İnternet bağımlılığı üzerine yaklaşık 30 makale yazdı
Prof. Dr. Abdülbari Bener, kitap okuma alışkanlığının önündeki önemli engellerden birinin internet bağımlılığı olduğunu belirtti. Yaklaşık 20-25 yıldır bu alanda bilimsel çalışmalar yürüttüğünü anlatan Bener, internet bağımlılığı konusunda 30'a yakın uluslararası makale kaleme aldığını söyledi.
İngiltere ve İtalya'daki profesörlerle birlikte bu alanda araştırmalar gerçekleştirdiğini ifade eden Bener, internet kullanımının insanların günlük yaşamlarına, sosyal ilişkilerine ve sağlıklarına etkileri üzerinde çalıştığını aktardı. İnternet bağımlılığının Türkiye'de ciddi boyutlara ulaştığını savunan Bener, özellikle uyku alışkanlıkları, aile ilişkileri ve komşuluk bağları üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti.
Bener, internet bağımlılığına ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "İnternet bağımlılığı konusunda çok sayıda makalem var. Hem İngiltere'de hem de İtalya'da profesörlerle birlikte çalıştım. Yaklaşık 20-25 yıldır bu konuda yazıyorum. İnternet bağımlılığı Türkiye'de artık hastalık haline geldi. Çoğu insan 2-3 saat uyuyor, telefonunu yastığının altına koyuyor. İnternet yüzünden aile bağları ve komşuluk ilişkileri tamamen dağıldı. Maalesef internetin verdiği zararlar artık tedavi gerektirecek boyuta ulaştı. Çoğu insan gerçekten hasta ancak hastalığının farkında değil. İnternet bağımlılığı sosyal, psikolojik ve fiziksel açıdan insan sağlığına zarar veriyor."
İnternet bağımlılığının yalnızca teknolojik alışkanlıklarla sınırlı olmadığını belirten Bener, sorunun sosyal, psikolojik ve fiziksel sağlık üzerindeki etkilerini araştırmaya devam ettiğini ifade etti.
"Şöhret geride kalıyor, mühim olan güzel anılmak"
Akademik yaşamı boyunca farklı ülkelerde görev yapan, yüzlerce bilimsel makale yayımlayan ve sosyal medyada geniş kitleler tarafından tanınan Prof. Dr. Abdülbari Bener, kendisi için asıl önemli olanın şöhret değil, insanlara faydalı olmak ve iyi bir insan olarak hatırlanmak olduğunu söyledi.
İnsanların birbirlerinin haklarına saygı göstermesi, kurallara uyması ve hakkaniyetli davranması gerektiğini belirten Bener, tanınmış olmanın tek başına bir değer taşımadığını ifade etti. İnsanların yaşamları boyunca yapabilecekleri iyiliklere ve yetiştirecekleri insanlara önem vermeleri gerektiğini dile getiren Bener, sağlıkları elverdiği sürece başkalarına hizmet etmeyi sürdürmelerinin önemli olduğunu kaydetti.
Bener, hayat anlayışını ve geleceğe ilişkin düşüncelerini şu sözlerle anlattı: "Benim için asıl önemli olan, kimseye zarar vermeyen, hakkaniyetli, kurallara uyan ve saygılı bir insan olmak. Şöhretin başka hiçbir faydası yok. Kimsenin hakkına, hukukuna zarar vermeyen, normal bir vatandaş gibi yaşamak önemli. Şöhret geride kalıyor. Mühim olan güzel anılmak. İnsan fani değil mi? Yapabileceği iyiliği yapmalı. İnsanların en hayırlısı, insanlığa hizmet edendir. Hastalık veya başka bir nedenle çalışamamak ayrı bir konu. Ancak insan, Allah can verdiği müddetçe insanlığa hizmet etmeli. Adam yetiştirmek, insan yetiştirmek önemli."
Prof. Dr. Abdülbari Bener, 50 yılı aşkın akademik kariyerinin ardından bilimsel makaleler yazmayı sürdürdüğünü belirterek, insanlara faydalı olabilecek alanlarda çalışmaya ve bilgi birikimini paylaşmaya devam edeceğini ifade etti.
