Antalya’da bulunan Perge Antik Kenti, Roma dönemine ışık tutan çarpıcı bir keşifle yeniden gündemde. Kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan mimari bulgular, antik dönemde gerçekleştirilen infaz yöntemlerine dair bugüne kadar bilinmeyen detayları gün yüzüne çıkardı.
Arenada “ölüm kapıları” ortaya çıkarıldı
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü kazı çalışmaları kapsamında, stadyum-amfitiyatro kompleksinde dikkat çekici bir yapı tespit edildi. Yan yana konumlandırılmış beş adet hayvan kapısı, arenaya açılan mekanizmalarıyla birlikte gün yüzüne çıkarıldı. Giyotin benzeri sistemlerle çalışan bu kapıların, vahşi hayvanların kontrollü şekilde arenaya salınması için kullanıldığı belirlendi. Bu yapıların, Roma döneminde gerçekleştirilen infaz organizasyonunun mimari altyapısını ortaya koyması açısından büyük önem taşıdığı ifade ediliyor.
İnfazlar vahşi hayvanlarla gerçekleştiriliyordu
Kazı bulgularına göre arenada yer alan kaidelerde, suçlular çarmıha bağlanarak sabitleniyordu. Ardından bu kapılardan salınan vahşi hayvanlar, infazın gerçekleştirilmesinde kullanılıyordu. Arkeolojik veriler, bu hayvanların çoğunlukla Anadolu parsı olduğunu ortaya koydu. Ayrıca bölgede çok sayıda köpek kemiğine de rastlandı. Antik kaynaklarda da benzer uygulamaların yer aldığı bilinirken, bu keşif söz konusu infazların nasıl organize edildiğine dair ilk somut mimari kanıtları sunuyor.
Stadyumdan amfitiyatroya dönüşüm
Araştırmalara göre yapı, milattan sonra 1. yüzyılda stadyum olarak inşa edildi. Daha sonra Tacitus döneminde (MS 275-276) yapılan düzenlemelerle amfitiyatroya dönüştürüldü. Bu dönüşüm sürecinde seyirci girişleri hayvan hücrelerine çevrilirken, arenaya yönelik infaz sistemleri de yapı içine entegre edildi.
“Kanlı oyunlar” Roma kültürünün parçasıydı
Kazı Başkan Yardımcısı Aytaç Dönmez, elde edilen bulguların Roma toplumunun eğlence ve adalet anlayışını yansıttığını belirtiyor. Roma döneminde, Yunan kültüründeki sportif ve sanatsal etkinliklerin aksine, daha çok kanlı dövüşler ve infaz gösterilerinin öne çıktığı biliniyor. Bu tür infazların bazen mitolojik hikâyelerle sahnelendiği, mahkûmların Herakles ya da Orpheus gibi karakterlere benzetilerek arenaya çıkarıldığı ifade ediliyor.
Arkeoloji dünyasında “ilk” olarak değerlendiriliyor
Yan yana konumlandırılmış beş hayvan kapısının aynı anda kullanıldığına dair bulgular, Roma arkeolojisi açısından bir ilk olarak değerlendiriliyor. Bu keşif, yalnızca infaz yöntemlerini değil, aynı zamanda Roma döneminde kamusal gösterilerin nasıl planlandığını ve uygulandığını da ortaya koyuyor.
Geçmişin karanlık yüzü ortaya çıkıyor
Perge Antik Kenti’nde elde edilen yeni bulgular, Roma döneminin yalnızca mimari ve kültürel zenginliğini değil, aynı zamanda sert ve gösteriye dayalı ceza sistemini de gözler önüne seriyor. Kazı çalışmalarının ilerleyen süreçte, antik döneme dair daha fazla detayı gün yüzüne çıkarması bekleniyor.
