Akaryakıt fiyatlarına yönelik “eşel mobil” sistemi yeniden devreye alındı. Uygulamaya ilişkin karar, 5 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeye göre, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artışlar nedeniyle akaryakıt fiyatlarına yansıyacak zamlar, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden yapılacak düzenlemelerle sınırlandırılacak. Bu kapsamda, fiyat artışının yüzde 75’i kadar ÖTV indirimi uygulanacak.
Petrol Fiyatlarındaki Artış Akaryakıtı Etkiledi
Son dönemde küresel petrol piyasalarında yaşanan gelişmeler fiyatların yükselmesine neden oldu. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı geçiş ambargosu, petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine yol açtı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş akaryakıt ürünlerine zam beklentisini artırdı. Motorin için planlanan 6 lira 69 kuruşluk fiyat artışının ise eşel mobil sisteminin devreye alınacağı beklentisi nedeniyle ertelendiği bildirildi.
ÖTV Düzenlemesiyle Zamların Etkisi Sınırlandırılacak
Resmî Gazete’de yayımlanan kararla birlikte, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artışlara bağlı olarak akaryakıt fiyatlarında uygulanacak ÖTV tutarları yeniden düzenlendi.
Buna göre, akaryakıt fiyatlarına yansıyacak artışın yüzde 75’i kadar ÖTV indirimi yapılacak. Böylece pompa fiyatlarına yansıyan zamların belirli ölçüde sınırlandırılması hedefleniyor.
Eşel Mobil Sistemi Nasıl İşliyor?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki ani artışların tüketici fiyatlarına etkisini azaltmayı amaçlayan bir mekanizma olarak uygulanıyor. Sistemde, petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki yükseliş nedeniyle oluşan maliyet artışı, ÖTV’de yapılan indirimle dengeleniyor. Örneğin, motorin fiyatı vergiler hariç 20 kuruş artarsa, aynı tutarda ÖTV indirimi yapılarak pompa fiyatının sabit kalması sağlanabiliyor. Fiyatların düşmesi durumunda ise ÖTV yeniden artırılarak önceki indirimler dengeleniyor.
Türkiye’de Daha Önce de Uygulanmıştı
Eşel mobil sistemi Türkiye’de daha önce de uygulanmıştı. Uygulama, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurlarındaki yükselişin etkisiyle akaryakıt ürünlerinde kaldırılmıştı. Resmî Gazete’de yayımlanan son düzenlemeyle birlikte sistem yeniden yürürlüğe girmiş oldu.
