Türkiye'nin tarihine damga vuran kahramanlık hikayelerinden biri, vatandaşların merakla sorduğu "Saçlarını kazıtıp kendini erkek gibi gösteren ve cepheye katılan kahramanımız kimdir?" sorusuna cevap aramaktadır. Bu olağanüstü hikaye, sadece cesaret ve vatan sevgisiyle değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet normlarına meydan okuyan bir ruhla da dolup taşmaktadır. Detaylarıyla ele alarak, bu kahramanın izindeki sıradışı öyküyü sizlere sunuyoruz.
Saçlarını kazıtıp kendini erkek gibi gösteren ve cepheye katılan kahramanımız kimdir?
Saçlarını kazıtıp kendini erkek gibi gösteren ve cepheye katılan kahramanımız Halime Çavuş'tur.
Halime Çavuş, 1898 yılında Kastamonu'ya bağlı Duruçay köyünde doğdu. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında, ailesinin isteğine rağmen savaşa katılmak istedi. Saçlarını kazıttı, sakal tıraşı oldu ve erkek kılığına bürünerek milis güçlere katıldı. Arkadaşları tarafından uzun süre "Halim" olarak tanındı. Ordunun lojistik desteğinde görev alarak, İnebolu Limanı'ndan Ankara ve Sakarya'ya silah ve mühimmat taşıdı.
Bir gün İnebolu'dan cepheye mühimmat taşırken, kar yağışlı ve soğuk bir havada montunu cephanenin üzerine örttü. Bu sırada Mustafa Kemal Paşa ve beraberindeki heyetle karşılaştı, ancak onu tanıyamadı. Paşa, Halime'ye "Neden üzerindeki montu mermilerin üstüne örttün, üşümüyor musun?" diye sordu. Halime, "Benim üşümem hiç önemli değil. Bu cephane yüzlerce, belki de binlerce askerimizi koruyacak." dedi. Mustafa Kemal Paşa, Halime'nin kimliğini öğrenince şaşırdı. Halime'nin "Evet" cevabı üzerine, Paşa, onun kadın olduğunu anladı. Paşa, yaverine Halime Çavuş'la ilgili bilgileri not aldırarak Ankara'ya döndü.
Halime Çavuş, 9 Haziran 1921'de İnebolu'nun bombalanması sırasında ayağına isabet eden şarapnel parçası nedeniyle ağır yaralanarak ordudan ayrıldı. Savaşın sonunda Mustafa Kemal Paşa ve eşi Lâtife Hanım ile görüşmesi için Ankara'ya davet edildi. Çankaya Köşkü'nde ağırlanan Halime Çavuş, çavuş rütbesi aldı ve İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi. Ancak, Paşa'nın "Seni yollamıyorum, bizim kızımız ol." teklifine, "Annem ve babam beni bekler." diyerek yanıt verdi. Halime Çavuş, çeşitli hediyelerle birlikte evine gönderildi ve aylık bağlandı.
1934'te Soyadı Kanunu çıktıktan sonra Halime Çavuş, Kocabıyık soyadını aldı. Hayatı boyunca evlenmeyen Halime Çavuş, kardeşi Hasan Kocabıyık'ın 13 yaşındaki oğlu Sadık Kocabıyık'ı evlat edinerek büyüttü. Son altı yılını doğduğu köy olan Kastamonu'nun Duruçay köyünde geçiren Halime Çavuş, 20 Şubat 1976'da 75 yaşında vefat etti.
Halime Çavuş'a atfedilen bazı kurumlar arasında Halime Çavuş Anaokulu (Söğütlü, Sakarya), Halime Çavuş Özel Eğitim Anaokulu (Kastamonu) ve Halime Çavuş Kapalı Yüzme Havuzu (Merkez/Kastamonu) bulunmaktadır. Ayrıca, Halime Çavuş İşitme Engelliler Okulu (Merkez/Kastamonu) adında bir okul da bulunmaktaydı, ancak zaman içinde kapanmıştır.
