Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda değişikliğe gidildi. Yeni düzenlemeyle kapsama ilişkin sınırlamalar kaldırıldı. Kategorik ayrım yapılmaksızın tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın, bir aylık net asgari ücret tutarından düşük olmaması yasal güvence altına alındı.
Bakıma muhtaç gazi ve malullerin ödemesi artırıldı
Kanunla bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ödemelerde de artışa gidildi. Daha önce net asgari ücretin 2 katı üzerinden yapılan ödeme, net asgari ücretin 2,5 katına yükseltildi. Vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, öğrenciler ve sivillerin aylıklarının artırılması amacıyla Terörle Mücadele Kanunu’nda da değişiklik yapıldı.
Vazife malullüğü aylıklarının hesaplanması değişti
Düzenlemeye göre ilgili kanun hükümleri kapsamında bağlanacak aylıklar, kişilerin bitirdikleri okullar sonucunda kazandıkları unvanlar üzerinden yürüttükleri kamu görevleri nedeniyle daha yüksek aylığa hak kazanmalarına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla yeniden hesaplanacak.
En az 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için sekizinci derecenin birinci kademesi, diğer kişiler için ise eğitim durumuna bakılmaksızın onuncu derecenin birinci kademesi esas alınacak. Bağlanacak aylıklar, bu dereceler üzerinden hesaplanan vazife malullüğü aylığından düşük olamayacak. Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu kapsamında yapılacak yükseltmelerde de aynı dereceler başlangıç olarak dikkate alınacak.
Ek gösterge rakamları yeniden belirlendi
Derece yükselmelerinde ilgililer hakkında yükseköğrenim mezunu gibi işlem yapılacak. Dördüncü dereceye yükselenler için 2 bin 100, üçüncü dereceye yükselenler için 2 bin 200, ikinci dereceye yükselenler için 3 bin, birinci dereceye yükselenler için ise 3 bin 600 ek gösterge rakamı uygulanacak.
Bu kapsamdakilere bağlanacak toplam aylık, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda ortaya çıkan tutardan düşük olamayacak. Hak sahiplerinin aylıkları ise bu tutar üzerinden hisseleri oranında belirlenecek. Düzenleme nedeniyle yapılacak fazla ödemeler, fatura karşılığında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Hazine’den tahsil edilecek.
Terör eylemlerinde yaralananların aylıkları artırıldı
Terörle Mücadele Kanunu’nda yapılan bir başka değişiklikle, terör eylemleri nedeniyle yaralanmasına rağmen ilgili mevzuata göre malul sayılmayan ancak Nizamname hükümleri kapsamında derece tespiti yapılan kişilerin aylıklarının hesaplanmasında kullanılan gösterge tablosu güncellendi.
Yeni düzenlemeyle gösterge rakamı birinci derece için 27 bin 288, ikinci derece için 25 bin 385, üçüncü derece için 23 bin 485, dördüncü derece için 21 bin 578, beşinci derece için 19 bin 673 ve altıncı derece için 17 bin 820 olarak belirlendi.
15 Temmuz darbe girişimi ile terörle mücadele kapsamında yaralanan, malul sayılmayan ancak derece tespiti yapılanların aylıklarına esas gösterge rakamları da yükseltildi. Bu kişilere ayrıca muharip gazilere sağlanan ücretsiz seyahat ile elektrik ve su kullanım ücretlerinde indirim gibi diğer haklar da tanındı.
Malul sayılmayan personele aylık bağlanacak
Terörle Mücadele Kanunu’na eklenen geçici maddeyle, terörle mücadele görevleri sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuat kapsamında malul sayılmayan personele yönelik yeni bir düzenleme getirildi. Bu kapsamdaki kişilere 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda aylık bağlanacak.
Düzenleme; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personelini, Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarını, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelini, askeri öğrencileri ve güvenlik korucularını kapsayacak.
Hangi yaralanmalar kapsamda olacak?
Terör eylemleri sonucunda ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya el yapımı patlayıcı, mayın, havan, roket ve el bombası gibi patlayıcı mühimmatın vücutta penetran yaralanmaya yol açması düzenleme kapsamında değerlendirilecek. Blast olarak adlandırılan patlama basıncı ve termal etkiler sonucu meydana gelen yaralanmalar ile terör örgütü mensuplarının kesici, delici veya ezici araçlarla gerçekleştirdiği yakın muharebe saldırıları sonucu oluşan yaralanmalar da kapsama dahil edildi.
Aylık bağlanabilmesi için olay tarihindeki yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olmaması gerekiyor. Olay ile yaralanma arasındaki illiyet bağının ise en az bir adli tıp uzmanının bulunduğu sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi şartı aranacak. Şartları sağlayan kişilere SGK tarafından 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda hesaplanacak tutarda aylık bağlanacak.
Diğer sosyal ve özlük haklarından yararlanabilecekler
Bu madde kapsamında aylık bağlanan kişiler, aylık bağlanmasına ilişkin hükümler dışında 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere tanınan diğer sosyal ve özlük haklarından da yararlanabilecek.
Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleşen olaylar açısından bir defaya mahsus olmak üzere uygulanacak. Yürürlük tarihinden sonra meydana gelen olaylar için bu kapsamda başvuru kabul edilmeyecek.
Başvuruların kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde olay tarihinde bağlı bulunulan kurumlara yapılması gerekecek. Daha sonra ilgililerin malul olduğunun belirlenmesi halinde vazife malullüğü hükümleri uygulanacak ve bu madde kapsamında bağlanan aylık kesilecek. Bu düzenlemeler 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak.
Er ve erbaşların yeniden muayene hakkına yaş düzenlemesi
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş sınırı da yeniden düzenlendi. Buna göre yaş haddinin uygulanmasında 55 yaşın doldurulduğu tarih esas alınacak.
15 Temmuz'da yaralananlara yönelik yeni hak
15 Temmuz darbe teşebbüsü ve terör eylemleri ile bunların devamı niteliğindeki eylemlerin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesi sırasında yardımcı ve faydalı oldukları esnada yaralanan bazı kamu görevlileri ve siviller için de yeni bir düzenleme yapıldı.
Malul sayılmayan veya Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılmayan kişilere, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak tutarda aylık bağlanacak.
Bu kapsamda SGK tarafından ödenen aylıklar, fatura karşılığında iki ay içerisinde Hazine’den tahsil edilecek. Söz konusu hüküm, kanunun yayımını takip eden ödeme döneminden itibaren geçerli olacak.
