Türkiye'de temmuz ve ağustos aylarında yayımlanan kamuoyu araştırmaları, seçmen tercihlerine ilişkin farklı sonuçlar ortaya koydu. Özellikle CHP'de yaşanan ayrışma ve Özgür Özel liderliğinde YENİ Parti'nin ortaya çıkmasının ardından yapılan araştırmalarda siyasi partiler arasındaki oy dağılımı yeniden gündeme geldi.
Açıklanan anketlerde araştırma yöntemi, örneklem büyüklüğü ve seçmenlere yöneltilen sorular farklılık gösteriyor. Bu nedenle sonuçların doğrudan karşılaştırılması sınırlı kalırken, incelenen araştırmalarda ilk sıra ağırlıklı olarak AK Parti ile YENİ Parti arasında değişiyor.
Temmuz ve ağustos dönemindeki araştırmalarda YENİ Parti'nin oy oranı yüzde 19,4 ile yüzde 35,6 arasında ölçülürken, AK Parti için açıklanan oranlar yüzde 27,8 ile yüzde 34,2 arasında değişti.
SONAR anketinde YENİ Parti yüzde 34,3
Ağustos ayının ilk haftasında açıklanan SONAR Araştırma sonuçlarında, kararsız seçmenlerin dağıtılmasının ardından YENİ Parti yüzde 34,3 oy oranıyla ilk sırada yer aldı. AK Parti'nin desteği yüzde 30,2 olarak ölçülürken CHP yüzde 5 seviyesinde kaldı.
Kararsız seçmenler dağıtılmadan önce ise YENİ Parti yüzde 24,1, AK Parti yüzde 21,2 destek aldı.
Araştırmada erken genel seçim konusunda da katılımcıların görüşleri alındı. Ankete katılanların yüzde 59,4'ü erken genel seçim yapılması gerektiğini belirtirken, yüzde 32,9'u erken seçime karşı olduğunu ifade etti.
Açık uçlu cumhurbaşkanlığı tercihi sorusunda Recep Tayyip Erdoğan yüzde 27,4 ile ilk sırada çıktı. Erdoğan'ı yüzde 11,4 ile Ekrem İmamoğlu, yüzde 11 ile Özgür Özel ve yüzde 10,2 ile Mansur Yavaş takip etti.
Rawest anketinde iki parti arasındaki fark 7,8 puan
YENİ Parti açısından en yüksek sonuçlardan biri Rawest Araştırma'nın temmuz ayında gerçekleştirdiği çalışmada kaydedildi.
Araştırma, 3-10 Temmuz tarihleri arasında Türkiye genelindeki 20 ilde bin 985 kişinin katılımıyla gerçekleştirildi. Katılımcılara Özgür Özel'in yeni bir parti kurduğu senaryo üzerinden tercihleri soruldu.
Kararsızlar ile oy kullanmayacağını belirtenlerin dağıtılmasının ardından Özel'in partisinin oy oranı yüzde 35,6 olarak hesaplandı. AK Parti yüzde 27,8 ile ikinci sırada kaldı. Böylece iki parti arasındaki fark 7,8 puan oldu.
Aynı senaryoda DEM Parti yüzde 8,7, MHP yüzde 7,6, Kemal Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP yüzde 5,1 ve İYİ Parti yüzde 4,7 destek aldı.
Araştırmada 2023 seçimlerindeki tercihlere göre olası oy geçişleri de ele alındı. Buna göre 2023'te CHP'ye oy verenlerin yüzde 69'u yeni partiyi destekleyebileceğini belirtti. Bu oran İYİ Parti seçmeninde yüzde 39, DEM Parti seçmeninde yüzde 20, MHP seçmeninde yüzde 18 ve AK Parti seçmeninde yüzde 9 olarak kaydedildi.
Konsensüs anketinde YENİ Parti ilk sırada
Konsensüs Araştırma tarafından 4-18 Temmuz tarihlerinde 81 il, 87 seçim çevresi ve 402 ilçede bin 12 kişiyle gerçekleştirilen çalışmada da YENİ Parti senaryosu öne çıktı.
Katılımcılara Özgür Özel ve arkadaşlarının kurduğu bir parti ile CHP'nin Kemal Kılıçdaroğlu liderliğinde seçime katıldığı varsayımı yöneltildi.
Bu senaryoda YENİ Parti yüzde 35,2 ile birinci sırada yer alırken AK Parti'nin oy oranı yüzde 31,4 olarak ölçüldü. CHP yüzde 12,2, DEM Parti yüzde 6,9, MHP yüzde 4,6 ve İYİ Parti yüzde 3,4 destek aldı.
AREA anketinde AK Parti yüzde 34,2 ile önde
AREA Araştırma'nın temmuz ayında gerçekleştirdiği çalışma ise diğer bazı araştırmalardan farklı bir sıralama ortaya koydu.
11-15 Temmuz tarihleri arasında 81 ilin 183 ilçesinde 2 bin 30 kişiyle bilgisayar destekli telefon görüşmesi yöntemi kullanılarak yapılan araştırmada, kararsızların dağıtılmasının ardından AK Parti yüzde 34,2 ile birinci sırada yer aldı.
Ankette seçenek olarak sunulan “Özgür Özel'in kuracağı parti” yüzde 19,4 ile ikinci olurken CHP yüzde 11,8 ile üçüncü sırada bulundu. DEM Parti yüzde 8,7, MHP yüzde 8,1 ve İYİ Parti yüzde 6 destek aldı.
Araştırmanın hata payı yüzde 95 güven düzeyinde artı-eksi 2,18 puan olarak açıklandı.
Kararsızlar dağıtılmadan önce ise AK Parti'nin oy oranı yüzde 29,1, yeni partinin yüzde 16,5 ve CHP'nin yüzde 10 olarak ölçüldü. Kararsız olduğunu veya herhangi bir partiye oy vermeyeceğini belirtenlerin oranı yüzde 15 olarak kaydedildi.
ASAL anketinde AK Parti birinci sırada
ASAL Araştırma'nın temmuz ayında 2 bin 16 kişinin katılımıyla gerçekleştirdiği araştırmada da AK Parti ilk sırada çıktı.
Kararsızlar, oy kullanmayacağını söyleyenler ve yanıt vermeyenlerin oransal olarak dağıtılmasının ardından AK Parti'nin oy oranı yüzde 32,5 olarak hesaplandı.
Özgür Özel'in kuracağı parti yüzde 22,6 ile ikinci, CHP ise yüzde 10,2 ile üçüncü sırada yer aldı.
Diğer partilerden DEM Parti yüzde 9,5, MHP yüzde 8, İYİ Parti yüzde 4,5, Zafer Partisi yüzde 3,2, Anahtar Parti yüzde 2,8 ve Yeniden Refah Partisi yüzde 2,5 oy oranına ulaştı.
Anket sonuçlarında YENİ Parti için geniş aralık
Temmuz ve ağustos aylarında açıklanan araştırmalar birlikte incelendiğinde, şirketlerin sonuçları arasındaki en belirgin farklılıklardan biri YENİ Parti'nin oy oranında görülüyor.
Paylaşılan araştırmalarda YENİ Parti'nin desteği yüzde 19,4 ile yüzde 35,6 arasında değişiyor. AK Parti'nin oy oranı yüzde 27,8 ile yüzde 34,2 arasında ölçülürken CHP için açıklanan oranlar yüzde 5 ile yüzde 12,2 arasında bulunuyor.
Sonuçlar arasındaki farklılık değerlendirilirken araştırmaların saha tarihleri, örneklem yapıları ve katılımcılara yöneltilen sorular da öne çıkıyor. Temmuz ayındaki araştırmaların bir bölümünde seçmenlere henüz kurulmamış “Özgür Özel'in yeni partisi” senaryosu üzerinden soru yöneltilirken, ağustos ayının ilk haftasında açıklanan SONAR araştırmasında YENİ Parti üzerinden ölçüm yapıldı.
Son anketlerin genel tablosunda ilk sıra araştırma şirketine göre değişiyor. SONAR, Rawest ve Konsensüs çalışmalarında YENİ Parti öne çıkarken, AREA ve ASAL araştırmalarında AK Parti birinci sırada yer alıyor.
