Sermaye Piyasası Kurulu tarafından hazırlanan "Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin aracı kurumlara, portföy yönetim şirketlerine ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına uzaktan müşteri olabilmelerinin koşulları belirlendi.
Yabancılara uzaktan kimlik tespiti yapılabilecek
Düzenlemeye göre aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları, sürekli iş ilişkisinin kurulduğu tarihte Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik tespitini uzaktan gerçekleştirebilecek. Bunun için kişinin Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı'nın (ICAO) 9303 sayılı standardına uygun ve yakın alan iletişimi özelliğine sahip pasaport kullanması gerekecek. Uzaktan kimlik tespiti sırasında pasaportun yongasında bulunan kimlik bilgilerinin, pasaport üzerinde yer alan bilgilerle eşleşip eşleşmediği yakın alan iletişimi kullanılarak doğrulanacak. Herhangi bir nedenle bu doğrulamanın yakın alan iletişimi üzerinden gerçekleştirilememesi durumunda uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi kurulamayacak. Kimlik tespiti sırasında kullanılan pasaportun ICAO'nun 9303 sayılı standardına uygun olup olmadığı da kontrol edilecek.
Yabancı müşterilerden adres belgesi istenecek
Uzaktan müşteri olacak yabancıların adreslerinin de teyit edilmesi gerekecek. Adres doğrulaması için son üç aya ait elektrik, su veya doğal gaz faturası ya da yerleşim yeri belgesi sunulması zorunlu olacak. Adres teyidi tamamlanmadan para ve kripto varlık transferi gerçekleştirilemeyecek. Aynı şekilde sermaye piyasası araçlarının virmanı da yapılamayacak.
Elektronik ortamdan alınan teknik veriler incelenecek
Müşterinin işlem gerçekleştirdiği elektronik ortamdan elde edilen teknik bilgiler de kimlik tespiti sürecinin bir parçası olacak. IP ve port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum, tarayıcı bilgileri ve benzeri teknik veriler ile pasaportta bulunan bilgiler risk temelli yaklaşım çerçevesinde değerlendirilecek. Yapılan incelemede şüpheli bir durum tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacak.
Kimlik tespiti görüntülü görüşmeyle yapılacak
Pasaport kullanılarak gerçekleştirilecek uzaktan kimlik tespiti, bu konuda özel eğitim almış personel tarafından görüntülü görüşme yöntemiyle yapılacak. Görüntülü görüşme sırasında kişinin görüntüsünün yanı sıra kişi tarafından sunulan pasaport üzerindeki bilgileri gösteren görüntüler de alınacak.
Para transferlerinde SWIFT şartı uygulanacak
Pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti yapılan kişinin hesabına yalnızca yurt dışındaki bir bankada kendi adına açılmış hesaptan para transferi yapılabilecek. Uzaktan açılan hesaptan gerçekleştirilecek para çıkışları da yalnızca müşterinin kendi banka hesabına yönlendirilebilecek. Bu hesaplara ilişkin para transferleri sadece SWIFT sistemi üzerinden gerçekleştirilecek. Para transferlerinde SWIFT sistemi üzerinden oluşturulan mesajlarda bulunan ayırt edici bilgiler ile hesabın açılması sırasında uzaktan kimlik tespiti kapsamında müşteriden alınan bilgiler karşılaştırılacak. Bilgilerin birbiriyle uyuşup uyuşmadığı kontrol edilecek. Transfer ve kontrol işlemleri, müşteri hesabında başka herhangi bir işlem yapılmadan önce tamamlanacak.
Bilgiler üç ayda bir MASAK'a bildirilecek
Uzaktan kimlik tespiti yöntemi kullanılarak müşteri olarak kabul edilen kişilere ilişkin bilgiler de düzenli olarak Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) iletilecek. Bu kişilerin bilgileri ile portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları, takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında MASAK'a bildirilecek.
