Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2025 yılı doğum istatistikleri, Türkiye’de doğurganlık hızındaki düşüş eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu. Verilere göre toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk seviyesine gerilerken, nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,10’un altında kalmaya devam etti. 2025 yılında canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 olarak kaydedildi. Doğan bebeklerin yüzde 51,4’ünü erkek, yüzde 48,6’sını ise kız çocukları oluşturdu.
Doğurganlık Hızındaki Gerileme Devam Etti
Toplam doğurganlık hızı, bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade ediyor. 2001 yılında 2,38 çocuk olan oran, 2014 yılından itibaren kesintisiz düşüş gösterdi ve 2025 yılında 1,42’ye geriledi. Böylece toplam doğurganlık hızı son dokuz yıldır nüfus yenilenme seviyesinin altında kaldı.
En Yüksek Doğurganlık Şanlıurfa’da Kaydedildi
2025 yılında toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı 2,53 çocuk ile Şırnak ve 2,23 çocuk ile Mardin takip etti. Toplam doğurganlık hızının 2,10’un altında kaldığı il sayısı 76’ya yükselirken, 1,50’nin altında kalan il sayısı ise 59 oldu. Doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu tek il Şanlıurfa olarak kayıtlara geçti.
Türkiye AB Ülkeleri Arasında 11’inci Sırada Yer Aldı
Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin doğurganlık verileri incelendiğinde, 2024 yılında en yüksek oran 1,72 çocuk ile Bulgaristan, en düşük oran ise 1,01 çocuk ile Malta olarak belirlendi. Türkiye, 2025 yılında 1,42 çocukluk toplam doğurganlık hızı ile Avrupa Birliği ülkeleri arasında 11’inci sırada yer aldı.
Eğitim Seviyesi Yükseldikçe Çocuk Sayısı Azaldı
Annenin eğitim durumuna göre yapılan değerlendirmede, en yüksek toplam doğurganlık hızı 2,51 çocuk ile ilkokul mezunu annelerde görüldü. En düşük doğurganlık oranı ise 1,24 çocuk ile yükseköğretim mezunu annelerde kaydedildi.
Kırsal Alanlarda Doğurganlık Daha Yüksek Çıktı
Kent-kır sınıflamasına göre toplam doğurganlık hızı kırsal alanlarda 1,75 çocuk olarak hesaplandı. Bu oran orta yoğun kentlerde 1,53, yoğun kentlerde ise 1,33 çocuk seviyesinde gerçekleşti.
Kaba Doğum Hızı Son 24 Yılda Yarı Yarıya Düştü
Bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade eden kaba doğum hızı, 2001 yılında binde 20,3 seviyesindeyken 2025 yılında binde 10,4’e geriledi. Veriler, doğum oranlarında uzun vadeli düşüş eğiliminin sürdüğünü gösterdi.
Doğum Yaşı Yükselmeye Devam Ediyor
Yaşa özel doğurganlık hızında en yüksek oran 2025 yılında binde 96 ile 25-29 yaş grubunda görüldü. 2001 yılında ise en yüksek oran binde 144 ile 20-24 yaş grubunda kaydedilmişti. Adölesan doğurganlık hızı da düşüş gösterdi. 2001 yılında binde 49 olan oran, 2025 yılında binde 9’a geriledi.
Doğumlar Arasındaki Süre Uzadı
Annenin son iki doğumu arasındaki ortalama süre 2020 yılında 4,6 yıl iken, 2025 yılında 4,8 yıla çıktı. İkinci doğumunu yapan annelerde ilk ve ikinci doğum arasındaki ortalama süre 4,3 yıl olurken, üçüncü doğumunu yapan annelerde ikinci ve üçüncü doğum arasındaki süre 5,5 yıl olarak hesaplandı. İkinci ile birinci doğum arasındaki en kısa süre 2,7 yıl ile Şanlıurfa’da, en uzun süre ise 5,5 yıl ile Kırklareli görüldü.
İlk Doğum Yaşı 27,5’e Yükseldi
2001 yılında doğum yapan annelerin ortalama yaşı 26,7 iken, 2025 yılında bu yaş 29,4’e yükseldi. İlk doğumunu 2025 yılında yapan annelerin ortalama yaşı ise 27,5 olarak hesaplandı. İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en yüksek olduğu il 29 yaş ile Artvin oldu. Artvin’i 28,9 yaş ile İstanbul ve Tunceli izledi.
Çoğul Doğumların Oranı Yüzde 3,3 Oldu
2025 yılında çoğul doğum sayısı 29 bin 60 olarak kaydedildi. Doğumların yüzde 3,3’ünü çoğul doğumlar oluşturdu. Çoğul doğumların yüzde 96,8’i ikiz, yüzde 3,1’i üçüz, yüzde 0,1’i ise dördüz ve üzeri doğumlar olarak gerçekleşti.
İlk Doğumların Payı Arttı
Doğum sırasına göre değerlendirildiğinde, 2025 yılında doğumların yüzde 42,8’i ilk doğum olarak kaydedildi. İkinci doğumların oranı yüzde 30,5, üçüncü doğumların oranı yüzde 15,5, dördüncü ve üzeri doğumların oranı ise yüzde 10,8 oldu. Veriler, ilk doğum oranındaki artışın son yıllarda devam ettiğini ortaya koydu.
