Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, çocukların dijital teknolojilerle ilişkisine yönelik verileri ortaya koydu. Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor. Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırmanın kapsamı, 2026 yılı itibarıyla 6-17 yaş grubuna genişletildi. Ayrıca 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanımı ve siber zorbalığa ilişkin göstergeler de araştırmaya dahil edildi. Araştırmada 6-10 yaş grubundaki çocuklardan soruları kendilerinin veya bir yakınlarının yardımıyla yanıtlamaları istenirken, 11-17 yaş grubundaki çocukların soruları herhangi bir yardım almadan cevaplaması sağlandı. Cep telefonu kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 olarak hesaplandı. Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4'ü cihazlarını düzenli kullandığını bildirdi. Telefon kullanım amaçlarında 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı.
Çocukların yüzde 37,8'i telefonunu yarım saatte bir kontrol ediyor
TÜİK verilerine göre, düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 olurken, 11-17 yaş grubunda yüzde 48'e yükseldi. Çocukların telefon kullanım alışkanlıkları incelendiğinde, yüzde 34,9'unun uyumadan önce yaptığı son şeyin telefonunu kontrol etmek olduğu görüldü. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 14,4, 11-17 yaş grubunda yüzde 45,1 olarak kaydedildi. Uyandıktan sonra ilk iş olarak telefonunu kontrol eden çocukların oranı ise yüzde 28,2 oldu. Söz konusu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 14,8, 11-17 yaş grubunda yüzde 34,9 olarak hesaplandı. Televizyon izlerken cep telefonu kullanan çocukların oranı yüzde 21,3 olarak belirlenirken, 6-10 yaş grubunda yüzde 14,6, 11-17 yaş grubunda yüzde 24,5 olarak gerçekleşti. Başkalarıyla yemek yerken cep telefonu kullandığını belirten çocukların oranı ise yüzde 23,2 oldu. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 24,5, 11-17 yaş grubunda yüzde 22,5 olarak kaydedildi.
Çocuklarda internet kullanım oranı yüzde 92,7'ye ulaştı
Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7'si internet kullanıyor. İnternet kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53'ü hafta içi günlerde internette iki saat veya daha fazla zaman geçirdiğini belirtti. Hafta sonlarında ise günde en az iki saat internet kullanan çocukların oranı yüzde 63,4 olarak hesaplandı.
Çocuklar interneti en çok video izlemek için kullanıyor
Düzenli internet kullanan çocukların internet kullanım amaçları incelendiğinde, yüzde 86,2 ile video izleme ilk sırada yer aldı. Ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama amacıyla internet kullananların oranı yüzde 80,3 olurken, sosyal medya kullanımı yüzde 75,1 olarak kaydedildi. Çocukların yüzde 70,1'i müzik dinlemek veya indirmek, yüzde 69,9'u mesajlaşmak, yüzde 68,5'i ise oyun oynamak veya oyun indirmek amacıyla internet kullandığını belirtti. Mal veya hizmetler hakkında bilgi arayan çocukların oranı yüzde 51 olurken, internet üzerinden alışveriş yapanların oranı yüzde 21,1 olarak gerçekleşti. E-posta gönderme veya alma amacıyla internet kullanan çocukların oranı yüzde 18,2, çevrim içi ders veya kurslara katılanların oranı ise yüzde 17,9 oldu.
Her 10 çocuktan yaklaşık 7'si sosyal medya kullanıyor
TÜİK araştırmasına göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor. Sosyal medya kullanım oranı erkek çocuklarda yüzde 71,4, kız çocuklarda ise yüzde 68,1 olarak hesaplandı. Yaş grupları arasındaki farklılık da verilere yansıdı. Sosyal medya kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2 olurken, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4'e ulaştı.
Dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1
Araştırmada dijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1 olarak belirlendi. Erkek çocukların yüzde 77,4'ü, kız çocukların ise yüzde 58,2'si dijital oyun oynadığını ifade etti. Dijital oyun oynama oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda yüzde 67,3 oldu. Dijital oyun oynayan çocukların yüzde 92,7'si düzenli olarak oyun oynadığını bildirdi. Düzenli dijital oyun oynayan çocukların en fazla tercih ettiği oyun türü yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları oldu. Bu oyunları yüzde 44,5 ile strateji ve taktik, yüzde 41,6 ile spor oyunları takip etti. Çocukların dijital oyunlara ilişkin düşüncelerinde de yaş gruplarına göre farklılık görüldü. 6-10 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,7'si fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına neden olduğunu belirtti. 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 34,5'i ise ebeveynlerinin kendilerinin çok fazla oyun oynadığını düşündüğünü ifade etti.
Çocukların yüzde 48,3'ü ekran nedeniyle daha az kitap okuyor
TÜİK'in araştırmasında çocuklara ekran başında geçirdikleri sürenin günlük yaşamlarına etkileri de soruldu. Araştırmaya katılan çocukların yüzde 48,3'ü ekran karşısında geçirdiği süre nedeniyle daha az kitap okuduğu ifadesine katıldığını veya kısmen katıldığını belirtti. Çocukların yüzde 42,2'si daha az ders çalıştığını, yüzde 33'ü ailesiyle daha az zaman geçirdiğini ifade etti. Arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüşüp daha az oyun oynadığını belirten çocukların oranı yüzde 26,8 olurken, daha az uyuduğunu bildirenlerin oranı yüzde 25,4 olarak kaydedildi.
Ekran kullanımının kitap okuma ve ders çalışma üzerindeki etkisi
Araştırmanın yaş gruplarına ilişkin grafiğinde, ekran başında geçirilen süre nedeniyle daha az kitap okuduğunu belirten çocukların oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 28,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 19,6 olarak gösterildi. Bu oranlar, ilgili ifadeye tamamen katılan çocukları kapsadı. Daha az ders çalıştığını belirtenlerin oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 23,7, 11-17 yaş grubunda yüzde 18,4 olarak kaydedildi. Ailesiyle daha az vakit geçirdiğini belirten çocukların oranı ise 6-10 yaş grubunda yüzde 17,9, 11-17 yaş grubunda yüzde 15,1 oldu. Ekran kullanımı nedeniyle daha az uyuduğunu belirtenlerin oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 14,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 11,2 olarak hesaplandı. Arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüşüp daha az oyun oynadığını ifade edenlerin oranı da 6-10 yaş grubunda yüzde 13,7, 11-17 yaş grubunda yüzde 13,1 olarak kaydedildi.
Çocukların yüzde 63'ü üretken yapay zeka kullanıyor
Araştırmada ilk kez yer verilen üretken yapay zeka kullanımına ilişkin sonuçlar da açıklandı. Buna göre, 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ü üretken yapay zeka kullandığını belirtti. Üretken yapay zeka kullanım oranı erkek çocuklarda yüzde 60,6, kız çocuklarda ise yüzde 65,5 olarak hesaplandı. Çocukların yapay zekayı kullanım amaçları incelendiğinde, yüzde 88,1 ile örgün eğitim ilk sırada yer aldı. Özel amaçlarla yapay zeka kullanan çocukların oranı ise yüzde 58,6 oldu.
Yapay zeka kullanmayan çocukların yüzde 68,9'u teknolojiden habersiz
Üretken yapay zeka kullanmayan çocukların nedenlerine ilişkin veriler de araştırmada yer aldı. Yapay zeka kullanmayan çocukların yüzde 68,9'u bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını belirtti. Çocukların yüzde 21,1'i yapay zekaya ihtiyaç duymadığını, yüzde 18,7'si nasıl kullanılacağını bilmediğini ifade etti. Gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeler nedeniyle yapay zeka kullanmadığını belirten çocukların oranı ise yüzde 16,1 olarak hesaplandı.
Her 10 çocuktan biri siber zorbalığa maruz kaldı
TÜİK'in 2026 yılı araştırmasında siber zorbalığa ilişkin göstergeler de açıklandı. Araştırma sonuçlarına göre, çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını belirtti. Siber zorbalık yaptığını bildiren çocukların oranı yüzde 4,6 olurken, siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı yüzde 23,6 olarak kaydedildi. Cinsiyete göre incelendiğinde, siber zorbalığa maruz kalma oranı erkek çocuklarda yüzde 10,7, kız çocuklarda yüzde 9,7 oldu. Siber zorbalığa tanıklık etme oranı erkek çocuklarda yüzde 24,3, kız çocuklarda yüzde 23 olarak hesaplandı. Siber zorbalık yaptığını belirten erkek çocukların oranı yüzde 5,2 olurken, kız çocuklarda bu oran yüzde 3,9 olarak gerçekleşti.
Siber zorbalık en fazla arkadaş ve akranlardan geliyor
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıştığı arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 66,1, kız çocuklarda yüzde 81,7 olarak kaydedildi. Çocukların yüzde 28,1'i internet üzerinden tanıştığı ancak yüz yüze tanımadığı birinden siber zorbalık gördüğünü ifade etti. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 36,5, kız çocuklarda yüzde 18,4 oldu. Siber zorbalığa maruz kaldığı kişinin erkek veya kız arkadaşı ya da sevgilisi olduğunu belirten çocukların oranı yüzde 16,8 olarak hesaplandı. Birlikte yaşamadığı akrabaları tarafından siber zorbalığa maruz kaldığını belirtenlerin oranı yüzde 6,2, ağabey, abla veya kardeşini belirtenlerin oranı yüzde 5,9 oldu. Birlikte yaşadığı anne, baba, dede veya diğer aile üyelerini belirten çocukların oranı ise yüzde 4,2 olarak kaydedildi.
Siber zorbalıkta mesajlaşma uygulamaları ilk sırada
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların karşılaştıkları dijital ortamlar incelendiğinde, anlık mesajlaşma uygulamaları yüzde 56,5 ile ilk sırada yer aldı. Telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar üzerinden siber zorbalığa maruz kaldığını belirten çocukların oranı yüzde 51,1 oldu. Sosyal medya platformlarında siber zorbalığa maruz kalanların oranı yüzde 40,7, internet oyunlarında zorbalıkla karşılaşanların oranı yüzde 24,9 olarak hesaplandı. Cep telefonu aramaları üzerinden siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 20,6 olurken, sohbet odalarında bu tür davranışlarla karşılaşanların oranı yüzde 16,3 oldu.
Siber zorbalıkta en yaygın davranış incitici mesaj göndermek
Araştırmaya göre, siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 80,3'ü kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştığını belirtti. Çocukların yüzde 20,3'ü kendileri hakkında kırıcı veya incitici mesajların başkalarına iletildiğini ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşıldığını ifade etti. Kendileri hakkında asılsız söylenti veya hikayeler yayıldığını belirten çocukların oranı ise yüzde 15,8 oldu.
Çocuklar en çok davranışları nedeniyle siber zorbalığa maruz kaldığını düşünüyor
Siber zorbalığa maruz kalan çocuklara bu davranışların nedenleri hakkındaki düşünceleri de soruldu. Çocukların yüzde 60,4'ü davranış biçimleri nedeniyle siber zorbalığa maruz kaldığını düşündüğünü belirtti. Fiziksel özellikleri veya dış görünüşleri nedeniyle zorbalığa uğradığını düşünenlerin oranı yüzde 33,1 oldu. Ailesinin nereli olması veya kökeni nedeniyle siber zorbalığa maruz kaldığını belirten çocukların oranı yüzde 4,4, maddi durumunu neden olarak gösterenlerin oranı yüzde 2,4 olarak kaydedildi. Engelleri nedeniyle zorbalığa uğradığını düşünen çocukların oranı yüzde 1,7 olurken, diğer nedenleri belirtenlerin oranı yüzde 9,4 oldu.
Siber zorbalık kız çocuklarının okula devamını daha fazla etkiledi
Araştırmada, eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların siber zorbalık deneyimlerinin okul devamlılığı üzerindeki etkileri de incelendi. Siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşayan çocukların oranı yüzde 28,1 olarak hesaplandı. Bu çocukların yüzde 7,8'i yaşadıklarının okula devam durumunu etkilediğini belirtti. Siber zorbalığın okula devam durumunu etkilediğini ifade edenlerin oranı erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarda ise yüzde 10,5 olarak kaydedildi.
Araştırmanın kapsamı 2026 yılında genişletildi
TÜİK'in Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, çocukların internet, cep telefonu, sosyal medya ve dijital oyun kullanım alışkanlıklarını ortaya koymak amacıyla gerçekleştirildi. Araştırmada internet, cep telefonu, sosyal medya ve dijital oyun kullanımı için günde birkaç defa, günde bir defa veya hemen her gün ya da haftada en az bir defa kullanım bildiren çocuklar düzenli kullanıcı olarak değerlendirildi. 2026 yılında yaş kapsamı 6-17 olarak genişletilen araştırmaya üretken yapay zeka ve siber zorbalık göstergeleri de eklendi.









