2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bütçe Gerekçesi'nde, Türkiye'nin uzay ve havacılık alanındaki faaliyetlerine ayrılması planlanan kaynaklar ve gelecek üç yıla ilişkin hedefler yer aldı. Buna göre, uzay teknolojilerinin geliştirilmesi, havacılık altyapısının güçlendirilmesi ve Türkiye'nin küresel rekabetteki konumunun artırılması amacıyla 2027-2029 döneminde toplam 92 milyar 138 milyon 432 bin liralık ödenek öngörüldü.
Program kapsamında hava yolu ulaşımında güvenli, konforlu ve çevreye duyarlı hizmetlerin geliştirilmesi amaçlanırken, uzay alanında yerli teknoloji üretiminin artırılması ve araştırma altyapısının güçlendirilmesine yönelik çalışmaların desteklenmesi planlanıyor.
Uzay ve havacılık bütçesi 2027'de yaklaşık üç katına çıkacak
Türkiye'nin uzay ve havacılık faaliyetleri için bu yıl ayrılan 8 milyar 729 milyon 2 bin liralık program ödeneğinin, 2027 yılında yüzde 181,7 artışla 24 milyar 587 milyon 454 bin liraya yükseltilmesi hedefleniyor. Böylece gelecek yıl için öngörülen ödenek, 2026 yılı bütçesinin yaklaşık üç katına ulaşacak.
Bütçe planlamasına göre, söz konusu program için 2028 yılında 30 milyar 597 milyon 399 bin lira, 2029 yılında ise 36 milyar 953 milyon 579 bin lira kaynak ayrılması bekleniyor. Üç yıllık dönemde uzay ve havacılık faaliyetlerine yönelik toplam ödenek 92 milyar 138 milyon 432 bin lirayı bulacak.
Hava yolu taşımacılığı için milyarlarca liralık ödenek
Bütçe gerekçesinin fonksiyonel sınıflandırmasında, hava yolu taşımacılığı tesislerinin inşaat ve işletme işleri ile bu alandaki hizmetlere ayrılacak kaynaklar da belirlendi. Buna göre, 2027 yılında hava yolu taşımacılığı tesisleri için 18 milyar 713 milyon 651 bin lira ödenek öngörülüyor.
Aynı kapsamda ayrılması planlanan kaynağın 2028 yılında 23 milyar 860 milyon 234 bin liraya, 2029 yılında ise 29 milyar 573 milyon 297 bin liraya yükselmesi bekleniyor.
Programın performans hedefleri arasında havalimanlarından yararlanan yolcu sayısının artırılması da bulunuyor. Direkt transit yolcular dahil toplam havalimanı yolcu sayısının 2027 yılında 272 milyona, 2028 yılında 282 milyona ve 2029 yılında 291 milyona ulaşması hedefleniyor.
Milli Uzay Programı kapsamında yerli teknolojiler geliştirilecek
Uzay alanına yönelik bütçe hedeflerinde, Milli Uzay Programı kapsamında Türkiye'nin teknoloji üretme kabiliyetinin artırılması öne çıkıyor. Bu doğrultuda kritik ve yüksek katma değerli uzay teknolojilerinin geliştirilmesi, geliştirilen teknolojilerin ticarileştirilmesi ve yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesi planlanıyor.
Program kapsamında uzay teknolojilerine yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi de hedefleniyor. Ayrıca araştırma, test ve doğrulama altyapılarının güçlendirilerek uzay alanındaki çalışmaların sürdürülmesi amaçlanıyor.
İMECE ve Türksat projeleriyle uzay çalışmaları devam ediyor
Türkiye'nin uzay alanındaki faaliyetleri, son yıllarda yer gözlem ve haberleşme uydularının geliştirilmesinden insanlı bilim misyonlarına kadar farklı alanlarda devam etti.
İMECE uydusuyla metre altı çözünürlüklü yer gözlem kabiliyeti kazanan Türkiye, ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'yı da hizmete aldı. Haberleşme uyduları alanındaki çalışmalar kapsamında yeni nesil Türksat 7A projesine yönelik faaliyetler sürdürülüyor.
Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında ise Alper Gezeravcı, 2024 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 13 bilimsel deney gerçekleştirdi. Aynı yıl yörünge altı araştırma uçuşuna katılan Tuva Cihangir Atasever de 7 bilimsel deneyi tamamladı.
Türkiye ayrıca 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'ne ev sahipliği yaptı. IAC 2026 kapsamında uzay ajansları, bilim insanları ve sektör temsilcileri bir araya geldi.
Ay araştırma aracı için çevresel testler sürüyor
Türkiye'nin gelecek dönem uzay hedefleri arasında Ay Araştırma Programı da yer alıyor. Program kapsamında gerçekleştirilecek ilk derin uzay görevine yönelik hazırlıklar devam ediyor.
TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı. Yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip uzay aracı için sistem seviyesi çevresel testler yürütülüyor.
2027 yılında fırlatılması hedeflenen araç aracılığıyla Ay yörüngesinden görüntü ve bilimsel veri elde edilmesi planlanıyor. Görev kapsamında Türkiye'de geliştirilen yerli hibrit itki sisteminin derin uzay koşullarında çalıştırılması ve uzay teknolojilerinin gerçek görev ortamında denenmesi amaçlanıyor.
Somali'de uzay limanı projesi üzerinde çalışılıyor
Türkiye'nin uzay alanındaki çalışmaları arasında uzay limanı projesi de bulunuyor. Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda Somali'de bir uzay limanı kurulmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.
Uzay limanı projesi, Ay Araştırma Programı, uydu teknolojileri ve bilimsel araştırmalara yönelik faaliyetler, Türkiye'nin gelecek döneme ilişkin uzay programı kapsamında yürütülen çalışmalar arasında yer alıyor.
