Yalçın Küçük, sadece yazdıklarıyla değil, temas ettiği her alanda yarattığı kırılmalarla Türkiye’nin yakın tarihine damgasını vuran figürlerden biri. Peki, Yazar Yalçın Küçük kimdir?
Yalçın Küçük kimdir?
Yalçın Küçük, Halep'ten İskenderun’a göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası tarafından Türkmen, annesi tarafından ise Kafkasyalı bir soy zincirine sahip olan Küçük, eğitim hayatına Kabataş Lisesi’nde başlayıp, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde birincilikle mezun olarak devam etti. Öğrencilik yıllarında dönemin etkin gençlik örgütleri arasında yer alan Fikir Kulüpleri Birliği Federasyonu, Dev-Genç ve THKP-C çizgisindeki yapıların yöneticiliğini üstlendi.
Planlamacıdan muhalif aydına uzanan yolculuk
27 Mayıs 1960 Darbesi sonrası devlet kademelerinde görev alan Küçük, Devlet Planlama Teşkilatı’nda üst düzey pozisyonlara kadar yükseldi. Ancak bürokratik çizgiyi uzun süre sürdürmedi. İstifasının ardından Yale Üniversitesi’nde eğitim aldı, Dünya Bankası’nda kısa süreli staj yaptı. 1966’da ODTÜ'de öğretim üyeliğine başladı. Aynı dönemde Yön, Emek ve Ant gibi sosyalist yayın organlarında devrimci yazılarıyla dikkat çekti.
1968-70 yılları arasında Birmingham Üniversitesi’nde Sovyetoloji alanında araştırmalar yürüttü. Bu dönemdeki akademik üretimi nedeniyle uzun süreli hapis cezasına çarptırıldı. 12 Mart Muhtırası sonrasında görevinden alındı. 1970’lerin başında Cumhuriyet gazetesinin ekonomi servisini yönetti, Türkiye İşçi Partisi’nin yeniden yapılanma sürecinde aktif rol aldı.
Siyasetin ve savaşın içinde
1974’te Kıbrıs Barış Harekâtı’na asteğmen olarak katılan Küçük, savaş deneyimlerini kaleme aldığı bir anı kitabıyla paylaştı. 1975’te Yürüyüş gazetesiyle yayıncılık alanına yöneldi; 1979’da Sosyalist İktidar dergisini kurdu. Aynı yıl Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nde öğretim üyeliğine başladı, 12 Eylül Darbesi sonrasında üniversiteden uzaklaştırıldı.
1983'te “Bir Yeni Cumhuriyet İçin” adlı kitabı nedeniyle tutuklandı, kısa süre sonra serbest bırakıldı. 1987’de Gazi Üniversitesi’nde profesör unvanı aldı ve 1994’te emekli oldu.
Aydınlar hareketinden ansiklopedik metinlere
12 Eylül sonrası dönemde aydınların demokratik taleplerini örgütleme çabasında etkin rol oynadı. Aziz Nesin ile birlikte "Aydınlar Dilekçesi" hareketinin öncülerindendi. Toplumsal Kurtuluş ve Hep İleri dergilerinin ardından “Özgür Üniversite” girişimini başlattı.
1993 yılında Süleyman Demirel’in cumhurbaşkanlığı ve Matild Manukyan’ın vergi rekortmenliği gibi semboller üzerinden sistem eleştirisi yaparak Fransa’ya yerleşti. Burada Kürt dili ve İran kültürü üzerine akademik çalışmalar yürüttü. Aynı yıl Bekaa Vadisi'nde PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüştü, bu görüşmeyi “Sözleşi” adlı kitabında yayımladı.
Ergenekon süreci ve son yıllar
28 Şubat sürecinde Refah Partisi’nin kapatılması yönünde Ankara Cumhuriyet Savcılığı’na dilekçe verdi. 1998’de Türkiye’ye döndü; Kürtçülük propagandası iddiasıyla iki yıl hapse mahkûm edildi. 2000’li yıllarda özellikle Sabetayizm, kripto kimlikler, isimlerin İbranileştirilmesi gibi başlıklarda derinlikli iddialar ve teoriler ortaya koydu.
2009 ve 2011 yıllarında Ergenekon operasyonları kapsamında tutuklandı. 2013 yılında 22 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı; ancak 2014’te yasal tutukluluk süresinin dolmasıyla tahliye edildi.
Yayıncılığı ve entelektüel mirası
Yalçın Küçük’ün üretkenliği dikkat çekicidir. Ekonomi politiğin planlamadan sosyalizme, Sovyet deneyimlerinden Türkiye’nin entelektüel tarihine kadar uzanan yüzlerce makale ve çok sayıda kitabı bulunmaktadır. “Türkiye Üzerine Tezler” dizisi, “Aydın Üzerine Tezler” serisi, “Tekelistan”, “Şebeke” gibi yapıtları; düşünsel bir sistem kurma çabasının somut örnekleridir.
Küçük, Türkiye’nin modernleşme serüveni, sol düşüncenin evrimi ve devletin ideolojik biçimlenişine dair sert, provokatif ve kimi zaman spekülatif bakış açılarıyla hem akademik hem siyasi çevrelerde derin izler bırakmıştır.
