Milyonlarca öğrencinin katıldığı 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ilk oturumu olan Temel Yeterlilik Testi (TYT) tamamlandı. Sınavın ardından adaylar, sosyal medya platformlarında sorulara ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, Türkçe ve matematik testlerinin yanı sıra felsefe bölümünde yer alan bir soru da dikkat çekti.
YKS 2026 Determinizm Sorusu Cevabı Ne?
Paylaşımlara ve adayların aktardıklarına göre soru tam metin olarak henüz resmi şekilde yayımlanmadı. Ancak sosyal medyada anlatılan senaryo şu şekildeydi: Bir çocuk bir kitabın sayfalarını çeviriyor. Kitapta geçmişte yaşananlar yazılı. Çocuk bulunduğu ana geldiğinde bir sonraki sayfayı açarsa ne görür? Bu durum determinizm açısından nasıl açıklanır? Sorunun amacı, determinizm, kadercilik (fatalizm) ve indeterminizm kavramlarını ayırt ettirmekti.
Adayların yorumlarına göre seçeneklerin mantığı şöyleydi:
- Gelecek sayfalar baştan sona doluysa: Kadercilik (gelecek önceden yazılmıştır).
- Gelecek sayfalar boşsa: İndeterminizm (gelecek belirlenmemiştir).
- Çocuk ilerledikçe sayfalar doluyorsa: Determinizm (olaylar neden-sonuç ilişkisi içinde belirlenir ve süreç içinde ortaya çıkar).
Ancak ÖSYM soru kitapçığını yayımlamadan sorunun tam metnini ve doğru seçeneği kesin olarak söylemek mümkün değil. Sosyal medyada dolaşan açıklamalar, adayların sınav sonrası hatırladıkları içeriklere dayanıyor.
Sosyal Medyada Binlerce Paylaşım Yapıldı
Sınavın ardından çok sayıda aday, determinizm sorusuna ilişkin yorumlarını sosyal medya hesaplarından paylaştı. Bazı kullanıcılar soruyu ilgi çekici bulduklarını belirtirken, bazıları ise kavramlar arasındaki farkların kafa karıştırıcı olduğunu dile getirdi.
Paylaşımlarda özellikle determinizm, kadercilik ve özgür irade ilişkisi üzerine yapılan değerlendirmeler öne çıktı. Adaylar, sorunun sınavın en dikkat çeken felsefe sorularından biri olduğunu ifade etti.
Determinizm Nedir?
Determinizm, diğer adıyla belirlenimcilik, evrende meydana gelen her olayın belirli nedenlere bağlı olarak gerçekleştiğini savunan felsefi görüştür. Bu anlayışa göre olaylar rastlantısal değil, neden-sonuç ilişkileri çerçevesinde ortaya çıkar.
Felsefe ve bilim literatüründe determinizm; doğadaki tüm olayların çeşitli yasalar ve nedenler tarafından belirlendiğini, gerçekleşen her durumun öncesindeki koşulların sonucu olduğunu ileri süren bir yaklaşım olarak tanımlanır.
Belirlenimcilik ve Kadercilik Arasındaki Fark Nedir?
Felsefede determinizm ile kadercilik birbirinden farklı kavramlar olarak ele alınır. Determinizm, olayların neden-sonuç ilişkileri doğrultusunda şekillendiğini savunurken; kadercilik, yaşanacak olayların önceden kesin olarak belirlenmiş olduğu görüşünü ifade eder.
İndeterminizm ise olayların tamamen belirli nedenlerle açıklanamayacağını ve bazı gelişmelerde belirsizliklerin bulunabileceğini öne süren yaklaşım olarak tanımlanmaktadır.
TYT Sonrası Felsefe Soruları Değerlendiriliyor
2026 TYT'nin tamamlanmasının ardından adaylar, sınavın genel zorluk düzeyi ve soru dağılımına ilişkin değerlendirmelerini sürdürüyor. Özellikle felsefe bölümünde yer alan determinizm sorusu, sınav sonrası en fazla konuşulan sorular arasında yer aldı.
