Türk siyasetinin ve adliye teşkilatının önemli isimlerinden Yusuf İzzet Akçal’ın hayatı, kamu görevindeki çalışmaları ve siyasi kariyeriyle dikkat çekiyor. 1906 yılında Rize’nin Çayeli ilçesine bağlı Çataldere’de doğan Akçal, eğitim hayatını tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Meslek hayatına savcılık ve hakimlik görevleriyle başlayan Akçal, daha sonra serbest avukatlık da yaptı.
Görev yaptığı dönemde özellikle 1939 Erzincan Depremi sırasında sergilediği çalışmalarla öne çıkan Akçal, deprem sırasında Erzincan Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapıyordu. Büyük yıkımın yaşandığı felakette kendi ailesi de zor durumda kalmasına rağmen kamu görevini öncelik haline getiren Akçal, cezaevinin yıkılmasıyla serbest kalan mahkumları organize ederek kurtarma çalışmalarına dahil etti. Enkaz altından çıkarılan yaralılar için ayakta kalan bir barakayı revir haline getiren, hayatta kalan doktorları bir araya getirerek müdahale sürecini yöneten ve bölgede sıcak çorba dağıtımını organize eden Akçal, aynı zamanda asayişin sağlanmasına yönelik çalışmalar yürüttü. Bu süreçte mahkumlar, güvenlik güçleri ve askeri birliklerle birlikte koordinasyonu sağlayarak kurtarma faaliyetlerini yönetti.
Depremdeki çalışmaları nedeniyle dönemin Başbakanı Refik Saydam, Adalet Bakanı Fethi Okyar, İçişleri Bakanı Faik Öztrak ve Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından tebrik edilen Akçal, kendisine sunulan maddi ve manevi ödülleri kabul etmedi.
Akçal, meslek hayatının ardından siyasete girerek 1950 yılında Demokrat Parti’den Rize Milletvekili seçildi. IX., X., XI. ve 5. (XVI) dönemlerde milletvekilliği yapan Akçal, 1959 yılında Devlet Bakanlığı görevine getirildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde aktif bir çalışma yürüten Akçal, özellikle bölgesel kalkınma konularında yoğun faaliyet gösterdi. Rize’de çay ziraatinin geliştirilmesi, altyapı çalışmaları, yol ve su projeleri gibi konularda girişimlerde bulundu.
27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından Yüksek Adalet Divanı’nda yargılanan Akçal, müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Kayseri Cezaevi’nde yaklaşık 4,5 yıl kalan Akçal, 1964 yılında çıkarılan özel af ile serbest bırakıldı. Siyasete bir süre ara veren Akçal, 1977 yılında Adalet Partisi’nden yeniden Rize Milletvekili seçilerek parlamentoya döndü. 1980 askeri müdahalesinin ardından siyasi hayatını sonlandırdı.
Yusuf İzzet Akçal, 1 Eylül 1987 tarihinde hayatını kaybetti. Evli ve dört çocuk babası olan Akçal, aynı zamanda Erol Yılmaz Akçal’ın babası ve Mesut Yılmaz’ın amcasıydı. Cenazesi Selimiye Camii’nden kaldırılarak Üsküdar’da toprağa verildi.
Akçal’ın hayatı ve özellikle 1939 Erzincan Depremi’ndeki çalışmaları, “Kara Kış” adlı diziye de konu oldu. Dizide deprem sonrası yürütülen kurtarma faaliyetleri ve Akçal’ın bu süreçteki rolü anlatılıyor.
