Çocukların dijital dünyada karşı karşıya kaldığı risklere karşı yeni ve kapsamlı bir düzenleme için sona gelindi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çocukları internetin zararlı etkilerinden korumayı amaçlayan çalışmasını tamamlayarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde AK Parti Grubu’na kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. Hazırlanan düzenlemeye göre, aile izni olsa dahi 15 yaşından küçük çocuklar sosyal paylaşım sitelerinde hesap açamayacak.
Yaş Sınırı Netleşiyor
Sunumda en dikkat çeken başlık, sosyal medya platformlarına erişimde yaş sınırının 15 olarak belirlenmesi oldu. Buna göre 15 yaşını doldurmamış çocuklar, ebeveynlerinin açık izni bulunsa bile sosyal ağlara üye olamayacak ve aktif kullanıcı haline gelemeyecek. Bakanlık yetkilileri, bu adımın çocukları dijital bağımlılık, zararlı içerik ve mahremiyet ihlallerinden korumayı hedeflediğini vurguladı.
Oyunlara Tam Yasak Yok, Yaşa Uygun Erişim Var
Düzenleme yalnızca sosyal medya ile sınırlı kalmayacak. Çevrim içi oyunlar için doğrudan bir yaş yasağı öngörülmezken, yaşa göre derecelendirme sistemi zorunlu hale getirilecek. Çocukların yalnızca kendi yaş gruplarına uygun oyunlara erişebilmesi sağlanacak, böylece içeriklerin psikolojik ve gelişimsel etkilerinin kontrol altına alınması amaçlanacak.
Platformlara Yeni Yükümlülükler
Hazırlanan düzenleme kapsamında sosyal ağ sağlayıcılarına etkili yaş doğrulama sistemleri kurma zorunluluğu getirilecek. Çocukların sahte bilgilerle hesap açmasının önüne geçilmesi hedeflenirken, bu sistemlerin usul ve esasları yönetmeliklerle belirlenecek. Ayrıca platformlar, çocukların dijital ortamdaki faaliyetlerine yönelik ebeveyn denetim araçlarını sunmakla yükümlü olacak.
Şikâyet ve Raporlama Mekanizması Genişletilecek
Sunumda, zararlı ve yasa dışı içeriklerle mücadeleye yönelik adımlar da yer aldı. Sosyal medya platformlarının, kullanıcıların şikâyetlerini elektronik ortamda kolayca iletebilecekleri aktif başvuru mekanizmaları kurması zorunlu hale gelecek. Bunun yanı sıra, yaş doğrulama ve çocukların korunmasına yönelik alınan tedbirler için düzenli raporlama yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. Aldatıcı reklamların engellenmesi de platformların sorumluluk alanına dahil edilecek.
Dünya Örnekleri İncelendi
Sunumda uluslararası uygulamalara da yer verildi. Birleşik Krallık ve Avustralya, çocukların güvenli internet kullanımı konusunda en kapsamlı yasal düzenlemelere sahip ülkeler olarak öne çıktı. Avustralya’nın, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan ilk ülke olduğu hatırlatıldı. Bu ülkede sorumluluğun doğrudan platformlara yüklendiği ve ihlaller için 49,5 milyon Avustralya dolarına varan ağır idari para cezaları öngörüldüğü belirtildi.
Amaç: Güvenli ve Denetimli Dijital Alan
Bakanlık yetkilileri, yapılacak düzenlemenin temel amacının çocukları dijital dünyadan tamamen koparmak değil, güvenli, denetimli ve yaşlarına uygun bir internet ortamı oluşturmak olduğunu ifade ediyor. Hazırlanan yasal çerçevenin hayata geçmesiyle birlikte Türkiye’de çocukların sosyal medya ve çevrim içi platformlarla ilişkisi daha sıkı kurallarla yeniden tanımlanmış olacak.
