CHP İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale, Avrupa Birliği ile Hindistan arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın ardından uyarılarda bulundu. Asıl riskin Hindistan’ın Türkiye’ye ihracatını artırmasından değil, Hindistan’ın artık AB pazarında Türkiye ile aynı koşullarda rekabet edebilecek olmasından kaynaklandığını vurguladı. Özellikle rekabet gücünün giderek zayıfladığı tekstil ve hazır giyim sektörlerinde Hindistan'a tanınan gümrük ayrıcalıklarının işleri daha da zorlaştıracağına dikkat çeken Özlale, diğer hassas alanlar arasında makine, metal ve otomotiv yedek parça sanayisini de işaret etti. Ancak bu alanlarda, üreticilerin çoğunlukla uzun vadeli tedarik zincirlerine bağlı çalıştığını ve bu nedenle Hindistan’ın etkisinin sınırlı kalabileceğini belirtti.
Riskleri tek tek sıraladı
Buna karşılık otomotiv sanayisinde esas tehlikenin Çin kaynaklı olduğunu hatırlatan Özlale, düşük maliyetli Çin menşeli araçların AB piyasasında büyük üreticilere zarar verdiğini ve bu durumun Türkiye’nin otomotiv tedarik zincirindeki konumunu da zayıflatabileceğini ifade etti. Hindistan’ın, Trump döneminde ABD tarafından uygulanan gümrük vergileri sonrası ihracatını Avrupa’ya yönlendirdiğini belirterek, bu ticaret kaymasının da Türkiye’ye olumsuz yansıyacağını kaydetti. Özellikle tekstil sektöründe bu sapmanın yaratacağı baskının hissedileceğini dile getirdi. Petrokimya sektörüne de dikkat çeken Özlale, Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa’nın enerji tedarikinde Hindistan’a yöneldiğini, bu durumun da Avrupa’daki rekabeti kızıştıracağını söyledi.
Ana sorun Gümrük Birliği'nin yapısı
Tüm bu gelişmelerin Türkiye açısından temel sorununu ise Gümrük Birliği’nin yapısı oluşturuyor. Türkiye’nin dış ticaret politikasını bağımsız şekilde yürütememesi ve AB’nin yaptığı anlaşmalarda otomatik olarak gümrüklerini sıfırlaması büyük bir yapısal dengesizliğe yol açıyor. Özlale, Türkiye’nin aynı muafiyetleri elde edebilmesi için ilgili ülkelerle ayrı anlaşmalar imzalaması gerektiğini, ancak bu ülkelerin zaten gümrük avantajını elde ettikleri için Türkiye ile anlaşma yapma motivasyonunun ortadan kalktığını ifade etti.
Kayda değer bir gelişme sağlanamadı
Gümrük Birliği’nin yıllardır revize edilmesi gerektiği yönündeki çağrıların karşılık bulmamasını eleştiren Özlale, küresel ticaret savaşlarının tırmandığı bir dönemde bu yapısal sorunların maliyetinin Türkiye açısından daha da ağırlaştığını belirtti. Türkiye'nin rekabet gücünü koruyabilmesi için acilen dış ticaret politikalarında yeniden yapılandırmaya gitmesi gerektiği uyarısında bulundu.
