Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede dijital dönüşüm odaklı yeni bir adım attı. Kamuoyunda “naylon fatura” olarak bilinen sahte belge düzenlemelerine karşı geliştirilen yapay zekâ tabanlı analiz sistemi KAŞİF, fiilen uygulamaya alındı. Yeni sistemle birlikte her gün yaklaşık 4 milyon mükellefin verileri otomatik olarak taranıyor.
Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgiye göre, gerçekte herhangi bir mal teslimi ya da hizmet sunumu olmadan düzenlenen sahte faturalar ve bu yolla talep edilen haksız iadeler, artık anlık olarak izlenebiliyor. Uygulama, mevcut risk analiz modellerinin ötesine geçerek kural tabanlı olmayan bir yapıyla çalışıyor.
Yapay zekâ destekli risk analizi
Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde geliştirilen KAŞİF, makine öğrenmesi ve büyük veri teknolojilerini kullanıyor. Sistem, mükelleflerin zaman içindeki davranış değişikliklerini analiz ederek yeni risk kalıplarını otomatik biçimde tespit ediyor. Bu sayede önceden tanımlanmamış yöntemlerle yapılan usulsüzlükler de görünür hale geliyor.
TÜBİTAK iş birliğiyle geliştirildi
KAŞİF, GİB Teknoloji ile TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü iş birliğiyle hazırlandı. Onlarca terabaytlık verinin işlendiği platform, farklı sektör ve işlem türlerine ait çok sayıda parametreyi eş zamanlı değerlendiriyor.
“Yeni bir döneme girdik” mesajı
Mehmet Şimşek, sistemin devreye alınmasıyla birlikte kayıt dışılıkla mücadelede önemli bir eşik aşıldığını belirterek, “Yapay zekâ ve makine öğrenmesiyle kayıt dışı faaliyetleri çok daha hızlı tespit ediyoruz. Tüm mükellefleri kayıt içinde kalmaya davet ediyoruz” dedi. Şimşek, risk analiz altyapısının sürekli güncellendiğini ve rekabet eşitsizliğinin önlenmesinin hedeflendiğini vurguladı.
