İzmir’in en önemli moda duraklarından biri olarak kabul edilen Mimar Kemalettin Moda Merkezi, yıllardır Avrupa ve Türkiye’nin gelinliğin kalbi olarak anılıyordu. Ancak son dönemde artan maliyetler, değişen tüketici alışkanlıkları ve ekonomik daralma nedeniyle gelinlik sektöründe işler eski parlak günlerinden uzak. Yıllarca “hayalin simgesi” olan gelinlik, bugün yüksek fiyatlar, artan kiralar, işçilik maliyetleri ve geçim sıkıntısı karşısında yerini daha sade, daha ucuz ve “beyaz elbise” tarzı alternatiflere bırakıyor. İnsanlar artık bir gün giyilecek bir gelinliğe on binlerce lira vermek yerine daha hafif, daha kullanışlı ve bütçelerini zorlamayan seçeneklere yöneliyor.
‘Sezon başlamadan bitti’
Gelinlik satışlarının önceki yıl zaten belirgin şekilde düştüğünü belirten İzmir Mimar Kemalettin Moda Merkezi Derneği eski Başkanı İzzet Avcı, “Bu yıl satışlar yüzde 60-70 oranında düştü. Türkiye’nin hatta Avrupa’nın gelinlik, nişanlık ve damatlık konusunda merkezlerinden biri olarak bilinen İzmir Mimar Kemalettin Moda Merkezi’nde bu kadar büyük bir durgunluk doğrusu beklenmiyordu. Daha sezon başlamadan “sezon bitti” denecek noktaya gelindi. Yine de son dönemde insanlar ufak ufak hazırlıklara başlamaya, bir hareketlilik oluşturmaya başladı. Fuarın etkisiyle neler olacağını önümüzdeki süreçte göreceğiz. Sektörün belini en çok büken yüklerin başında kiralar geliyor. 150–250 metrekare bir yer için 80–150 bin lira kira istenmesi, esnafı ciddi anlamda zorluyor. Eleman maliyetleri de yüksek. İhracat yapan firmalarda bile çalışanlar asgari ücret alırken, iç piyasada durum daha da sıkıntılı. 25-30 bin liralık maaşlarla geçinmek zor ve maliyetler arttıkça büyük bir dengesizlik oluşuyor” dedi.
‘Trendler değişti’
Evlenenlerin tercihlerine bakıldığında, kiralama sisteminin belirgin şekilde arttığını söyleyen Avcı, “İnsanlar artık gelinlik satın almak yerine kiralamaya yöneliyor. Eskisi gibi ağır ve kabarık gelinlikler yerine daha hafif, daha uzun kullanımlı elbise tarzında, hatta mini modeller bile tercih ediliyor. Trendler değişti; daha sade, daha rahat ve daha kullanışlı modeller ön plana çıkıyor. Kabarık gelinlikler ise neredeyse raflara kalkmış durumda. Yine de Arap müşteriler ve Türkiye’nin doğu bölgelerinde kabarık modeller hâlâ talep görüyor. Ancak yeni tarz gelinlikler de beklenen kazancı sağlamıyor, çünkü rekabet çok arttı ve etkinlik sektörü büyüdü. Fiyatlar şu anda en düşük 10 bin lira bandından başlıyor ama ortalama bir gelinlik 25-50 bin arasında oluyor. 80 bin liraya kadar çıkan modeller var. Genelde dolar bazlı fiyatlanıyor ve iyi bir gelinlik 1000 ila 1500 dolar civarında” ifadelerini kullandı.
‘Kapanmalar artacak’
Mimar Kemalettin Moda Merkezi’nin bir dönem kumaş sektörüyle ünlü olduğunu aktaran İzzet Avcı, “Şimdi gelinlikçileriyle meşhur ama bu durumda gelecek yıllarda ne olacağını kimse kestiremiyor. Birçok esnaf dükkân kapatmak zorunda kaldı. Yurt dışı müşteriler de artık çok düşük fiyat talep ediyor. Asgari ücret ve yaşam maliyetleri arttıkça üretim yükü büyüyor. İhracat daha çok Orta Asya ülkelerine kayarken, iç piyasada ciddi bir sıkışma yaşanıyor. Fiyatlar ve işçilik maliyetleri her yıl artıyor. Bugün en düşük gelinlik 20–25 bin lira civarında ve geçen seneye göre yüzde 30–40 artış var. İşçilik pahalı, makineci bulmak zor, bulunan da yüksek ücret istiyor. Asgari ücretle kimse çalışmak istemiyor; haklılar ama bu kez maliyet firmalara yansıyor. Hanlarda bile 75–80 bin lira kira isteniyor. Vatandaşlar sade nikahlara yöneliyor, kiralık gelinlik yaygınlaşıyor. Böyle giderse sektörün önümüzdeki yıl en az yüzde 30–40 küçülmesi bekleniyor. Moraller bozuk, umutlar zayıf. Herkes kendi ayakta kalma mücadelesini veriyor. 2025 kötü geçti; 2026’yı atlatabilenlerin belki daha sağlam çıkacağı umuluyor ama şu an yine sektörün önü açık değil. Bu yıl kapanmaların artması bekleniyor” sözlerine yer verdi.
‘Sadece nikah yapıyorlar’
Bu ekonomik şartlar yüzünden düğünlerde yine sıkıntının olduğunu aktaran İzmir Moda Tekstil Konfeksiyoncular Sitesi Başkanı Abdullah Salkım, “Gelinlik satışlarında yine düşüş var. Eskisi gibi değil. Genelde herkes fiyat odaklı artık. Müşteriler kiralık gelinliğe ya da sade gelinliklere çok yöneldi. Kiralık çok soruluyor. Artık şaşalı düğünler kalmadı. Çoğu insan sadece nikâh yapıyor. O yüzden gelinliğe fazla para vermek istemiyorlar. “Düğünden sonra ne yapacağım bu gelinliği?” düşüncesi yaygınlaştı. O yüzden kiralama daha mantıklı geliyor insanlara. Kiralık gelinlikle satılık gelinlik fiyatları arasında çok fark yok. Eskiden 3-5 bin liralık fark çok da önemli gelmezdi müşteriye ama şimdi o rakamlar bile ciddi görülüyor. İnsanlar artık 3 bin liraya, 5 bin liraya çok daha fazla dikkat ediyor” ifadelerini kullandı.
