İzmir’in turizm merkezlerinden Dikili’de hayata geçirilmesi planlanan yeni otogar projesi, terminal alanının büyüklüğü ve ilçenin gelecekteki ulaşım ihtiyaçlarını karşılama kapasitesi üzerinden tartışma konusu oldu. CHP İzmir İl Başkan Yardımcısı, mimar ve yerel yönetimler uzmanı Erkut Tamay, 1070 metrekare olarak planlanan terminalin mevcut nüfus ve yaz aylarında artan yolcu hareketliliği açısından yeterliliğinin açıklanması gerektiğini belirtti. Tamay, birçok belediyenin terminal yönetmeliğinde 2 bin metrekarelik asgari alan kriterinin esas alındığını hatırlatarak projenin teknik dayanaklarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Dikili'nin yaz nüfusuna dikkat çekti
Dikili’nin yaklaşık 49 bin kişilik kayıtlı nüfusunun yaz aylarında yoğun turist hareketliliğiyle birlikte arttığına işaret eden Tamay, ulaşım yatırımlarının yalnızca mevcut nüfus üzerinden planlanmaması gerektiğini ifade etti. İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nde daha önce yapılan değerlendirmelerde, tatil dönemlerinde ilçeye yönelik araç giriş ve çıkış hareketliliğinin 800 bin ila 900 bin seviyelerine ulaşabildiğine ilişkin verilerin gündeme geldiğini hatırlattı. Bu hareketliliğin ulaşım altyapısı üzerindeki etkilerinin dikkate alınmasını isteyen Tamay, yeni otogarın yalnızca bugünün değil, Dikili’nin uzun vadeli gelişiminin gerektirdiği kapasiteye sahip olması gerektiğini vurguladı.
1070 metrekarelik alanın yeterliliğini sorguladı
Türkiye genelindeki birçok belediyenin şehirlerarası terminal yönetmeliğinde asgari 2 bin metrekarelik alan şartının bulunduğunu belirten Tamay, Antalya, Aydın ve Kocaeli büyükşehir belediyelerinin düzenlemelerinde de bu kriterin esas alındığını ifade etti.
Dikili’de planlanan 1070 metrekarelik terminal alanının söz konusu büyüklüğün altında kaldığını dile getiren Tamay, terminal alanlarına ilişkin hükümlerin belediyelerin kendi yönetmeliklerine ve tesislerin niteliğine göre farklılık gösterebildiğine de dikkat çekti. Tamay, bu nedenle Dikili Otogarı Projesi’nin hangi mevzuat hükümleri ve teknik ölçütler doğrultusunda hazırlandığının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
"İtirazımız otogar yapılmasına değil"
Yeni otogarın inşa edilmesine karşı olmadıklarını belirten Tamay, temel itirazlarının alan büyüklüğünün belirlenme sürecine yönelik olduğunu söyledi. Tamay, “Bizim itirazımız otogar yapılmasına değil. Bölge müsait olmasına rağmen otogar alanının neden 1070 metrekareyle sınırlandırıldığının ve bu kararın hangi teknik verilere dayandığının açıklanmamasına” ifadelerini kullandı.
Projenin hazırlanmasında mevsimsel nüfus değişikliklerinin ve ilçenin gelecekteki ulaşım taleplerinin dikkate alınması gerektiğini kaydeden Tamay, terminalin kapasitesine ilişkin bilimsel ve teknik gerekçelerin ortaya konulmasını istedi.
Otogarın tüm ulaşım ihtiyaçlarını karşılaması istendi
Bir terminalin yeterliliğinin yalnızca bina büyüklüğüyle değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Tamay, otobüs ve minibüs peronlarının sayısı, yolcu bekleme alanları, bilet satış birimleri, bagaj hizmetleri ve araç giriş çıkış düzeninin de kapasite açısından belirleyici olduğunu ifade etti.
Kent içi toplu taşıma bağlantılarının da proje kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirten Tamay, engelli yurttaşların erişimi, yolcu konforu, gölgelendirme ve iklim koşullarına uygun kullanım alanlarının planlamada yer almasının önemine dikkat çekti. Terminalin farklı ulaşım türlerini ve yolcu hizmetlerini bir araya getiren bütüncül bir ulaşım merkezi olarak tasarlanması gerektiğini dile getirdi.
Araç park ve manevra alanları gündeme geldi
Şehirlerarası otobüs terminallerinde güvenli araç giriş ve çıkışlarının sağlanabilmesi için yol bağlantıları, peronlar ve bekleme park alanlarının uygun ölçülerde planlanması gerektiğini belirten Tamay, Otopark Yönetmeliği kapsamında otobüs park yerleri için manevra alanı hariç en az 4 metreye 12 metre ölçüsünün esas alındığını hatırlattı.
Araçların bekleme ve manevra ihtiyaçlarının toplam alan hesabına dahil edilmesi gerektiğini ifade eden Tamay, terminalin fiziki donatılarının da eksiksiz biçimde ele alınmasını istedi. Bilet satış gişeleri, kapalı yolcu bekleme salonları, emanet odaları, tuvaletler ve idari ofislerin temel hizmet birimleri arasında bulunduğunu belirten Tamay, engelli erişimine uygun rampaların, kılavuz çizgilerin, yangın söndürme sistemlerinin, çevre güvenliğini sağlayacak ihata duvarının ve kamera altyapısının projede yer alması gerektiğini söyledi.
Projenin teknik belgelerinin açıklanmasını istedi
Dikili Otogarı Projesi’nin kapsamlı biçimde değerlendirilebilmesi için teknik ve idari belgelerin kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulunan Tamay, öncelikle onaylı vaziyet planı ile mimari uygulama projelerinin açıklanmasını talep etti. Terminalin toplam arsa alanı, kapalı inşaat alanı ve açık kullanım alanlarının metrekare dağılımının ayrı ayrı ortaya konulması gerektiğini belirten Tamay, otobüs ve minibüs peronlarının sayısı ile tesisin hizmet kapasitesine ilişkin bilgilerin de paylaşılmasını istedi.
Yolcu talebi ve mevsimsel nüfus projeksiyonlarının yanı sıra ulaşım ve trafik etki analizinin kamuoyuna sunulmasının önemini vurgulayan Tamay, engelli erişilebilirlik raporu, çevresel etki değerlendirmeleri, peyzaj ve yağmur suyu yönetimi projelerinin de açıklanması gerektiğini belirtti. Enerji verimliliği ve elektrikli araç şarj altyapısına ilişkin planlamaların da projenin bir parçası olması gerektiğini ifade eden Tamay, deprem ve yangın güvenliği projeleriyle acil durum ve tahliye planlarının kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.
İhale bedeli ve işletme modeli için açıklama çağrısı
Otogar projesinin yalnızca fiziki özellikleriyle değil, mali ve idari yönleriyle de değerlendirilmesini isteyen Tamay, ihale bedeli, sözleşme bilgileri ve tesisin hangi işletme modeliyle hizmet vereceğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Birçok belediyenin terminal düzenlemesinde karşılaşılan 2 bin metrekarelik asgari alan kriterinin Dikili projesi açısından değerlendirilip değerlendirilmediğinin ortaya konulmasını isteyen Tamay, ilgili belediye mevzuatına uygunluğun da açıklanması çağrısında bulundu. Terminalin kapalı bina alanından ibaret olmadığını hatırlatan Tamay, peronların, otobüs bekleme ve manevra alanlarının, yolcu hizmet birimlerinin ve açık kullanım alanlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Otogar projesinin revize edilmesini önerdi
Dikili’de ulaşım altyapısına ilişkin kararların kent paydaşlarının katılımıyla alınması gerektiğini belirten Tamay, mevcut otogar projesinin vakit kaybedilmeden revize edilmesi çağrısında bulundu.
Projenin mimarlar, mühendisler, ulaşım planlamacıları, meslek odaları, yerel taşımacılar, esnaf ve kent sakinlerinin katılacağı bir toplantıda yeniden ele alınmasını öneren Tamay, ilçenin gelecekteki ulaşım ihtiyacının bugünden doğru planlanması gerektiğini vurguladı. Projenin kapasitesi, maliyeti ve işletme modeline ilişkin verilerin şeffaf biçimde paylaşılmasını isteyen Tamay, bu yaklaşımın hem kamu yararı hem de kent sakinlerinin karar alma süreçlerine duyduğu güven açısından önem taşıdığını ifade etti.
