Küresel piyasalarda doların güçlenmesine neden olan gelişmeler hız kazandı. ABD dolarının avro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki performansını gösteren dolar endeksi, 102,6 seviyesine yükselerek yaklaşık 18 ayın zirvesini gördü.
Doların değer kazanmasında Orta Doğu'da artan jeopolitik riskler, enerji fiyatlarındaki yükseliş, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırabileceğine yönelik beklentiler ve avronun zayıflaması etkili oldu.
Nisan 2025'te 103,02 seviyesini gören dolar endeksi, son yükselişinin ardından saat 11.40 itibarıyla 102,3 seviyesinde işlem gördü.
Orta Doğu'daki gerilim petrol fiyatlarını yükseltti
Orta Doğu'da devam eden çatışmalar ve enerji arzına yönelik tehditler, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkiliyor.
Yemen'de İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması ve petrol tankerlerinin hedef alınması, enerji tedarikine ilişkin endişeleri artırdı.
Bölgedeki gelişmelerin etkisiyle aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı 105 dolara ulaştı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerji maliyetleri üzerinden enflasyonist baskıların devam edebileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.
Enerji fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması, ABD'deki enflasyon görünümü ve Fed'in para politikası kararları açısından da önem taşıyor.
Fed'in aralık ayında faiz artırabileceği konuşuluyor
ABD Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin beklentiler, doların küresel piyasalardaki hareketinde belirleyici unsurlar arasında yer alıyor.
Fed'in ekim ayında para politikasındaki sıkılaşmaya ara verebileceği, ancak aralık ayında faiz artışlarına yeniden başlayabileceği yönündeki tahminler gündemdeki yerini koruyor.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, enflasyonun yüzde 2 hedefine geri dönmesini sağlamak amacıyla kısıtlayıcı para politikası duruşunun sürdürülmesinin uygun olacağını belirtti.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da geçen hafta İstanbul Ekonomi Forumu'nda yaptığı konuşmada, aralık ayında politika faizinin artırılabileceğine yönelik mesaj verdi.
Fed yetkililerinin açıklamaları, ABD'de faizlerin yüksek seviyelerde kalabileceğine ilişkin beklentilerin devam etmesine neden oluyor.
Avro/dolar paritesi 17 ayın en düşük seviyesine geriledi
Doların güçlenmesinde Avrupa ekonomisine yönelik endişeler de etkili oluyor. Özellikle Fransa'da devam eden mali sorunlar, ülke varlıkları üzerinde satış baskısı oluşturuyor.
Fransa kaynaklı ekonomik risklerin diğer Avrupa ülkelerine yayılabileceğine yönelik belirsizlikler, avronun dolar karşısında değer kaybetmesine yol açıyor.
Bu gelişmelerin ardından avro/dolar paritesi 1,11 seviyesine gerileyerek yaklaşık 17 ayın en düşük düzeyini gördü.
Avronun zayıflaması, dolar endeksinin yükselişini destekleyen gelişmeler arasında bulunuyor.
ABD tahvil faizleri doların yükselişini destekliyor
ABD tahvil piyasasındaki yüksek getiriler de doların uluslararası piyasalardaki konumunu güçlendiriyor.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 5'in üzerinde seyretmesi, diğer ülkelerin tahvil getirileriyle arasındaki farkın ABD lehine genişlemesine neden oluyor.
Bu durum, dolar cinsinden varlıkların getiri avantajını artırırken ABD para birimine yönelik talebi de destekliyor.
Yüksek enerji maliyetleri ve Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentilerle birlikte tahvil getirilerindeki seyir, dolar endeksinin yönünü etkileyen temel faktörler arasında gösteriliyor.
Tim Waterer: Yüksek enerji fiyatları ABD para birimini destekliyor
Avustralya merkezli KCM Trade Global Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, petrol fiyatlarındaki yükselişin ve ABD Hazine tahvillerinin sunduğu yüksek getirilerin doları desteklediğini belirtti.
Waterer, "ABD tahvil getirileri, diğer büyük para birimlerine kıyasla sağladığı avantajlı getiri farkı üzerinden dolara destek veriyor." dedi.
Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon endişelerini artırdığına dikkati çeken Waterer, bu gelişmenin Fed'in kısa vadede faiz indirimine gitme ihtimalini azalttığını ifade etti.
Waterer, faiz indirimine yönelik beklentilerin zayıflamasının tahvil getirilerinin yüksek kalmasına ve dolara olan talebin devam etmesine katkı sağladığını bildirdi.
Petrol fiyatlarının düşmesi doları nasıl etkileyebilir?
Doların gelecek dönemdeki performansına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tim Waterer, petrol fiyatlarının yüksek kalması ve piyasaların Fed'in sıkı para politikası uygulayacağına yönelik beklentilerini sürdürmesi durumunda doların güçlü görünümünü koruyabileceğini aktardı.
Petrol fiyatlarında yaşanabilecek gerilemenin ise ABD tahvil getirileri ve dolar üzerinde aşağı yönlü etki oluşturabileceğini belirten Waterer, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bununla birlikte, petrol fiyatlarının gerilemesi halinde tahvil getirilerinin ve doların da düşmesi muhtemel. Ancak mevcut durumda yüksek enerji fiyatları ABD para birimini destekleyen bir unsur olarak öne çıkıyor. Bunun nedenlerinden biri de petrolün dolar cinsinden fiyatlandırılması."
