Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Dicle Zengin Çamurdan’ın yürütücüsü olduğu bilimsel araştırma projesi, TÜBİTAK 1001 programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. “Çoklu Dalgaboyu Gözlemleri ile Seçilen Polar Türü Manyetik Kataklismik Değişenlerin Doğasının Araştırılması” başlıklı projeyle, güçlü manyetik alanlara sahip yıldız sistemlerinin madde üzerindeki etkileri derinlemesine incelenecek.
Polar türü yıldızların gizemi aydınlatılacak
Proje, ‘polar’ adı verilen ve bir beyaz cüce ile Güneş benzeri bir yoldaş yıldızdan oluşan özel çift yıldız sistemlerinin fiziksel yapısını aydınlatmayı amaçlıyor. Bu sistemlerde beyaz cücenin güçlü manyetik alanı, yoldaşından gelen maddenin disk oluşturmadan doğrudan kutuplara akmasını sağlıyor. Madde, yüzeye yüksek hızla çarparken optik, morötesi ve X-ışını bölgelerinde yoğun ışıma oluşturuyor.
Çift yıldızlar mercek altına alınacak
Doç. Dr. Çamurdan, proje kapsamında literatürde aday olarak tanımlanan ancak doğası tam çözülememiş sistemleri hedeflediklerini belirtti. Araştırmada hem yeryüzü teleskoplarından gelen optik veriler hem de atmosfer dışındaki X-ışını uydularından elde edilen ölçümler birlikte değerlendirilecek. Bu kapsamda yıldızların parlaklık değişimleri, tayfsal analizleri ve ışık eğrileri yorumlanacak. Maddenin hangi kutba yöneldiği, akışın zamanla nasıl değiştiği ve yıldızların dönme ile yörünge hareketlerinin senkronizasyonu gibi kritik sorulara yanıt aranacak.
Uluslararası literatüre katkı sunulacak
Araştırmanın, yalnızca bireysel yıldızların sınıflandırılmasıyla sınırlı kalmayacağı; polar türü sistemlerin yapısal farklılıklarını da karşılaştırmalı şekilde ortaya koyacağı ifade edildi. Elde edilecek bulguların, manyetik alanların madde toplama süreçlerine ilişkin kuramsal modellerin test edilmesine katkı sağlayacağı öngörülüyor. Çalışma, Türkiye’de yüksek enerjili astrofizik alanındaki akademik üretimi derinleştirmeyi ve evrensel bilim literatürüne kalıcı katkılar sunmayı hedefliyor. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı da, TÜBİTAK tarafından desteklenen bu prestijli proje nedeniyle Doç. Dr. Çamurdan’ı kutlayarak başarılarının devamını diledi.
