ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı denetim raporuna göre kurum, yılı hem gelirde hedeflerin üzerine çıkarak hem de giderlerde tasarruf sağlayarak tamamladı. Yıl başında 13,3 milyar lira olarak öngörülen gelir bütçesi 16,4 milyar liraya ulaşırken, 24,2 milyar liralık gider bütçesine karşılık harcamalar 17,6 milyar lirada kaldı. Ortaya çıkan tabloda gelir-gider dengesindeki sapmalar dikkat çekerken, kurumun toplam borç yükünün ise 9 milyar liranın üzerine çıktığı görüldü.

GELİR BÜTÇESİ TAHMİNİ AŞTI

ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı denetim raporu verilerine göre, kurumun gelirleri bütçe tahminlerini aşarak yüzde 124 oranında gerçekleşti. Yıl başında 13 milyar 300 milyon lira olarak öngörülen gelir bütçesi, yıl sonu itibarıyla 16 milyar 492 milyon lira seviyesine ulaştı.
Gelir kalemleri detaylandırıldığında, "Alınan Bağış ve Yardımlar" kategorisinde 9 milyar 1 milyon liralık bütçe beklentisine karşılık 12 milyar 717 milyon lira tahsilat yapıldı. "Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri" kaleminde 4 milyar 102 milyon liralık tahmine karşın 3 milyar 499 milyon lira gelir elde edilirken, diğer gelirler kaleminde ise 197 milyon 500 bin liralık beklentiye karşılık 285 milyon 738 bin lira sisteme girdi.
Raporda, net gelir toplamının 13 milyar 301 milyon lira olarak tahmin edildiği ancak bu tutarın 16 milyar 501 milyon lira olarak kayıtlara geçtiği belirtildi. Red ve iadeler düşüldükten sonra kurumun 2025 yılı net geliri 16 milyar 492 milyon lira oldu. Bu sonuçlarla birlikte ESHOT, mali yılı bütçe hedeflerinin yaklaşık 3 milyar 192 milyon lira üzerinde bir gelirle tamamladı.

GELİRLER ARTTI

ESHOT Genel Müdürlüğü’nün son üç yıla ait gelir verileri, kurumun tahsilat rakamlarında istikrarlı bir artış yaşandığını ortaya koydu. 2023 yılında yaklaşık 1 milyar 396 milyon lira olan genel toplam geliri, 2024 yılında 2 milyar 303 milyon liraya, 2025 yılında ise 3 milyar 784 milyon liraya yükseldi.
Gelir kalemleri incelendiğinde, Teşebbüs ve Mülkiyet gelirlerinde belirgin bir yükseliş görüldü. 2023 yılında 1 milyar 297 milyon lira olan bu kalem, 2024’te 2 milyar 118 milyon liraya, 2025’te ise 3 milyar 499 milyon liraya çıktı. Böylelikle Teşebbüs ve Mülkiyet gelirleri üç yıl içinde yaklaşık üç katına ulaşmış oldu.

GİDERLER TAHMİNİN ALTINDA KALDI

Kurumun toplam giderleri bütçe tahmininin altında kalarak yüzde 72,94 oranında gerçekleşti. Yıl başında 24 milyar 200 milyon lira olarak öngörülen gider bütçesine karşın, yıl sonu harcamaları 17 milyar 651 milyon lira seviyesinde kaldı.
Gider kalemleri arasında en büyük payı mal ve hizmet alımları oluşturdu. Bu kalem için ayrılan 16 milyar 486 milyon liralık ödeneğin yaklaşık 14 milyar 562 milyon lirası harcandı. Personel giderleri için belirlenen 518 milyon 751 bin liranın 497 milyon 218 bin lirası kullanılırken, SGK devlet primi ödemeleri için 47 milyon 254 bin lira harcama yapıldı.
Raporda dikkat çeken diğer harcamalar arasında 479 milyon 899 bin lira ile faiz giderleri ve 300 milyon lira ile borç verme kalemi yer aldı. Yatırımları kapsayan sermaye giderlerinde ise 5 milyar 163 milyon liralık ödeneğe rağmen harcamalar 1 milyar 734 milyon lira düzeyinde kalarak yüzde 33,59’luk bir gerçekleşme oranında seyretti. Cari transferler için 29 milyon 670 bin lira harcanırken, yedek ödenek kaleminde herhangi bir harcama yapılmadı. Toplamda 17 milyar 651 milyon lira harcama yapan kurum, 2025 mali yılını bütçe tahmininin yaklaşık 6 milyar 548 milyon lira altında bir giderle kapattı.

BORÇ 10 MİLYARA DAYANDI

Kurumun 6 milyar 250 milyon lira tutarındaki kısa vadeli borcu ile 2 milyar 840 milyon liralık uzun vadeli borcu toplandığında, toplam borç yükü 9 milyar 90 milyon lira olarak gerçekleşti. Raporda, kurumun toplam borcu içinde herhangi bir dış borç payının bulunmadığı bilgisine yer verildi.

BORÇ ÖDEME TAKVİMİ AÇIKLANDI

ESHOT Genel Müdürlüğü’nün 2026-2029 dönemini kapsayan borç ödeme planı açıklandı. Hazırlanan takvime göre kurum, önümüzdeki dört yıl içinde toplamda yaklaşık 1 milyar 552 milyon liralık kredi borcu ödemesi yapacak. Bu toplamın yaklaşık 928 milyon 549 bin lirasını anapara, 594 milyon 319 bin lirasını faiz ve 29 milyon 715 bin lirasını BSMV ödemeleri oluşturuyor.
Ödeme planındaki en yüksek tutar, yaklaşık 821 milyon 917 bin lira ile 2026 yılında gerçekleşecek. Takip eden yıllarda ise borç yükü azalarak 2027'de 530 milyon 266 bin liraya, 2028'de 188 milyon 646 bin liraya ve dönemin son yılı olan 2029'da yaklaşık 11 milyon 754 bin liraya kadar gerileyecek.

GELİR-GİDER SAPTI

Kurumun bütçe geliri 13 milyar 300 milyon liralık tahmine karşılık 16 milyar 492 milyon lira olarak gerçekleşerek yüzde 124’lük bir oran yakaladı. Bütçe giderlerinde ise 24 milyar 200 milyon liralık öngörüye rağmen 17 milyar 651 milyon lira harcama yapıldı ve gerçekleşme oranı yüzde 72,94’te kaldı. Raporda, gelirde yüzde 24,01, giderde ise yüzde 27,06’lık bir sapma yaşandığı; bütçenin Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’ndaki ilkelere uygun hazırlandığı belirtildi.

Kaynak: Ayselin Uzun