Güney Kore, yapay zekânın güvenli, şeffaf ve sorumlu kullanımını hedefleyen kapsamlı bir yasal düzenlemeyi yürürlüğe koyarak bu alanda dünyada bir ilke imza attı. Bugün itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme, yapay zekâ kaynaklı yanlış bilgi, deepfake içerikler ve toplumsal risklere karşı bağlayıcı hükümler içeriyor.
Yeni yasanın çerçevesi
Yonhap’ın aktardığına göre, Güney Kore Bilim ve Bilgi İletişim Teknolojileri Bakanlığı, “Yapay Zekânın Geliştirilmesi ve Güvenilirliğin Tesisi Temel Yasası”na ilişkin kamuoyunu bilgilendirdi. Bakanlık açıklamasında, yasanın yapay zekânın hem inovasyonu desteklemesini hem de toplumsal zararları önlemesini amaçlayan dengeleyici bir düzenleme olduğu vurgulandı.
Deepfake ve yanıltıcı içeriğe ağır yaptırım
Yasa kapsamında, yapay zekâ tarafından üretilen yanıltıcı içerikler ve deepfake teknolojileriyle mücadele için hükümete geniş yetkiler tanındı. Buna göre:
- Yanıltıcı yapay zekâ içeriği üreten veya yayan şirketlere para cezası uygulanabilecek,
- Gerekli görülmesi halinde resmî soruşturma başlatılabilecek,
- Toplumsal güvenliği tehdit eden uygulamalar için faaliyet durdurma dahil ek önlemler devreye alınabilecek.
“Yüksek riskli yapay zekâ” tanımı geliyor
Düzenleme, özellikle sağlık, finans, ulaşım, güvenlik ve kamu hizmetleri gibi alanlarda kullanılan sistemleri “yüksek riskli yapay zekâ” kategorisine alıyor. Bu sistemlerin geliştirilmesi ve kullanımı, daha sıkı denetim ve raporlama yükümlülüklerine tabi olacak. Ayrıca kullanıcıların yapay zekâ ürünüyle karşı karşıya olduğunu net biçimde anlayabilmesi için:
- Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerde filigran veya benzeri işaretlerin kullanılması zorunlu hale getirildi.
- Belirli teknik ve etik standartları karşılayan yabancı şirketlerin, ülkede resmî temsilci bulundurması şart koşuldu.
Şirketlere artan sorumluluk
Yeni yasa, yapay zekâ geliştiricileri ve teknoloji şirketlerine yalnızca teknik değil, etik ve hukuki sorumluluklar da yüklüyor. Risk analizleri, veri güvenliği önlemleri ve kullanıcı bilgilendirmesi, şirketlerin temel yükümlülükleri arasında yer alıyor.
Küresel tartışmalara yön verebilir
Güney Kore yönetimi, bu düzenlemenin yapay zekânın kontrolsüz kullanımına karşı küresel bir referans modeli oluşturabileceğini savunuyor. Avrupa Birliği ve ABD’de benzer düzenlemeler tartışma aşamasındayken, Seul’ün kapsamlı bir yasayı hayata geçirmesi, uluslararası teknoloji ve hukuk çevrelerinde yakından izleniyor. Güney Kore’nin yürürlüğe koyduğu bu yasa, yapay zekâ çağında inovasyon ile güvenlik arasında denge kurmayı hedefleyen öncü bir düzenleme olarak öne çıkıyor. Deepfake’ten yüksek riskli sistemlere kadar geniş bir alanı kapsayan yasa, yapay zekânın geleceğine dair küresel standartların şekillenmesinde belirleyici olabilir.
