İran’da Aralık 2025’te başlayan ve resmi verilere göre en az 3 bin kişinin hayatını kaybettiği kitlesel protestoların ardından üniversitelerde ilk kez geniş çaplı öğrenci eylemleri düzenlendi. Ülke genelinde birçok kampüste hükümet karşıtı sloganlar yükselirken, güvenlik güçlerinin yoğun önlem aldığı bildirildi.
Başkent Tahran’daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kampüsünde öğrenciler yürüyüş düzenledi. Görüntülerde kalabalığın hükümet karşıtı sloganlar attığı, bazı öğrencilerin hayatını kaybedenleri andığı görüldü. Tahran’daki bir diğer yükseköğretim kurumu olan Amir Kabir Teknoloji Üniversitesi’nde de benzer şekilde protesto gösterileri yapıldı.
Karşıt gruplar arasında arbede
Bazı üniversitelerde oturma eylemleri düzenlenirken, hükümet yanlısı grupların da karşı miting organize ettiği bildirildi. İki grup arasında zaman zaman gerginlik ve arbede yaşandığı aktarıldı. Kuzeydoğudaki Meşhed kentinde öğrencilerin “Özgürlük” ve “Haklarınız için ses verin” sloganları attığı ifade edildi. Öğrenciler, Ocak ayında düzenlenen kitlesel gösterilerde yaşamını yitirenleri anarken, ülke genelinde yeni miting çağrıları yapıldığı belirtildi.
Ekonomik kriz tetikledi
Protestoların fitili, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesiyle ateşlenmişti. Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler kısa sürede ülke geneline yayılmıştı. İran Şehit ve Gaziler Vakfı’na bağlı Adli Tıp Kurumu, olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil en az 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise ölü sayısının 6 bin 713’e ulaştığını, yaklaşık 49 bin kişinin gözaltına alındığını ileri sürdü.
ABD ile gerilim tırmanıyor
İç siyasi gerilim sürerken, İran ile ABD arasındaki diplomatik tansiyon da yükseliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer programına ilişkin müzakerelerde ilerleme sağlanıp sağlanmayacağının “önümüzdeki 10 gün içinde” netleşeceğini söyledi. Washington yönetimi, İran’ın nükleer silah geliştirmeye yaklaştığını savunurken, Tahran yönetimi bu iddiaları reddediyor. ABD ve İran yetkilileri son olarak İsviçre’de bir araya gelerek nükleer program konusunda görüşmeler yürüttü. Ancak sahadaki toplumsal hareketlilik ve ekonomik baskı, ülkedeki siyasi atmosferi daha da kırılgan hale getiriyor. Üniversitelerde yeniden başlayan protestolar, İran’da toplumsal tansiyonun henüz düşmediğine işaret ediyor. Gözler hem sokaktaki hareketliliğe hem de diplomatik sürecin seyrine çevrilmiş durumda.
