İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin ulaşım geleceğini belirleyecek İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 (UPİ 2040) çalışmalarını Paydaş Çalıştayı ile sürdürdü. Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlenen toplantıda yerel yöneticiler, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları temsilcileri, meslek odaları ve öğrenciler bir araya geldi.
"Yeni kavramlar üzerine kafa yormalıyız"
Çalıştayın açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, ulaşımın temel bir kent hakkı olduğuna dikkat çekti. Hareketliliğin giderek arttığını belirterek, planlama süreçlerinde insan odaklı yaklaşımın esas alınması gerektiğini vurguladı. Sürdürülebilirliğin önemine işaret eden Yıldır, gelecekte ortaya çıkabilecek sorunların önüne geçebilmek için yeni ulaşım kavramları ve uygulamalarına bugünden öncelik verilmesi gerektiğini ifade etti.
"Nadir örneklerden biri olacak"
İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun ise ulaşım ana planlarının geçmişte en fazla mekânsal planlarla uyumsuzluk nedeniyle eleştirildiğini söyledi. Bu dönemde yürütülen çalışmaların önemli bir fark yarattığını belirterek, İzmir’in ulaşım ana planı ile kent bütünü nazım imar planı çalışmalarının eş zamanlı ilerlediğini ve bunun Türkiye’de nadir görülen örneklerden biri olduğunu kaydetti. Böylece iki plan arasındaki uyumun en üst seviyeye çıkarılmasının hedeflendiğini dile getirdi.
"İzmir’i geleceğe hazırlıyoruz"
İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver de UPİ 2040 çalışmalarının Ağustos 2025’te başladığını ve yoğun veri toplama süreciyle devam ettiğini anlattı. Nüfusu 4,5 milyonu aşan İzmir’de ulaşım planlamasının kritik önem taşıdığını belirterek, Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve geldiği günden bu yana bilimsel ve planlı yaklaşımları öncelediğini söyledi. Süreç kapsamında on binlerce anket, trafik sayımı ve toplu taşıma memnuniyet araştırması gerçekleştirildiğini aktaran Alver, paydaşların katkılarıyla İzmir’in 2040 vizyonu doğrultusunda ulaşım talebinin beşer yıllık dönemler halinde projekte edileceğini, çalışmaların sonuçlarının ise önümüzdeki 4-5 ay içinde ortaya çıkacağını sözlerine ekledi.
Tüm ulaşım türlerini kapsayan bütüncül plan
UPİ 2040 Proje Müdürü Melike Sarım Boynuyoğun da çalıştayda yaptığı sunumda, İzmir’in ulaşım vizyonunu ortak akılla belirlemeyi amaçladıklarını söyledi. Boynuyoğun, kara, deniz, hava ve raylı sistemler başta olmak üzere ulaşımın tüm bileşenlerini kapsayan kapsamlı bir plan hazırlamayı hedeflediklerini belirtti.
Araştırma sonuçları dikkat çekti
UPİ 2040 kapsamında yürütülen saha çalışmalarında Ekim 2025’ten itibaren 20 bin 332 hane ve bin 176 öğrenci yurdunda toplam 68 bin 838 kişiyle yüz yüze görüşme yapıldı. Kent genelindeki 693 mahallede gerçekleştirilen araştırmalar sonucunda kişi başına günlük hareketlilik oranının 1,51’den 1,77’ye yükseldiği tespit edildi. Araştırma verileri, İzmir’de her gün yaklaşık 1,8 milyon kişinin toplu taşımayı kullandığını ortaya koydu. Günlük yolculukların yüzde 35’inin raylı sistemlerle yapıldığı belirlenirken, raylı sistem kullanımının yüzde 47’sini metro oluşturdu.
Kasım ayında tamamlanması hedefleniyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, elde edilen veriler doğrultusunda kentin ulaşım geleceğine yönelik senaryoları ve yatırım kararlarını şekillendirecek. Kasım ayında tamamlanması planlanan İzmir Ulaşım Ana Planı 2040’ın, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın onayına sunulması hedefleniyor. Plan kapsamında mevcut ulaşım altyapısının analiz edilmesinden raylı sistemlerin yaygınlaştırılmasına, akıllı ulaşım teknolojilerinden bisiklet yollarına, düşük emisyon bölgelerinden çevre ilçelerle bağlantıların güçlendirilmesine kadar çok sayıda başlık ele alınacak. Böylece İzmir’in ulaşım sisteminin sürdürülebilir, çevreci ve entegre bir yapıya kavuşturulması amaçlanıyor.
