Küresel teknoloji devlerinin yapay zekâ veri merkezleri nedeniyle artan bellek ve depolama çipi talebini gerekçe göstererek bilgisayar ve tablet gruplarında yaptığı yüzde 20’lerı bulan fahiş fiyat artışlarına sektör temsilcileri tepki gösterdi. Bellek ve depolama gibi donanım parçalarındaki maliyet artışının toplam bilgisayar maliyetine etkisinin yalnızca yüzde 3 ila 4 seviyesinde olduğunu belirten İzmir Teknoloji ve Bilişim Derneği Başkanı Şevket Akçay, piyasaya yansıtılan yüzde 20'ye varan zamları eleştirdi. Öte yandan dijital çağda kodlama, yapay zekâ okuryazarlığı ve dijital tasarımın lüks değil temel bir ihtiyaç olduğunu vurgulayan Akçay; eğitimde fırsat eşitliğinin korunması, öğrencilerin dünyadaki akranlarından geri kalmaması ve milyonlarca çocuğun "dijital uçuruma" sürüklenmemesi için devletin bu ürünlerden KDV ve diğer vergileri tamamen kaldırması gerektiğini dile getirdi.
‘Lüks değil ihtiyaç’
Bilgisayar ve tablet gibi temel eğitim araçlarına yapılan zamların, ülkemizde okul çağındaki çocukların dijital gelişimini son derece olumsuz yönde etkilediğine vurgu yapan İzmir Teknoloji ve Bilişim Derneği Başkanı Şevket Akçay, devletin, öğrencilerin kullanacağı teknolojik ürünlerden KDV almaması gerektiğini belirterek, "Bugünün dünyasında kodlama, yapay zekâ okuryazarlığı, dijital tasarım ve küresel bilgi ağlarına erişim, lüks birer hobi değil, temel birer ihtiyaçtır. Devletin, öğrencilerin ve ailelerin bu ağır yükünü hafifletmek, teknolojik entegrasyonu hızlandırmak adına bu tür eğitim odaklı ürünlerden KDV ve diğer vergileri tamamen kaldırması, hatta sübvansiyonlar uygulaması gerektiğini düşünüyorum. Geleceğe yapılan en büyük yatırım, çocukların bilgiye ulaşma hakkını güvence altına almaktır” dedi.
‘Artış bahane’
Olması gereken indirim ve kolaylıklar yerine bilgisayar fiyatlarında yüzde 20’ye varan devasa zamların beklenmesini sert bir dille eleştiren Akçay, sektörün arkasına sığındığı "küresel çip ve bellek maliyetleri" gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını teknik detaylarla gözler önüne serdi. Akçay, ‘Bellek’ (RAM/Depolama) denilen donanım parçası için kullanılan ham madde ve üretim malzemesinin maliyeti, totalde bir bilgisayarın toplam üretim maliyetine en fazla yüzde 3 ya da 4’lük bir etki eder. Küresel krizler veya tedarik zincirindeki aksamalar bahane edilerek piyasaya yansıtılan zamlar ise bu oranların kat ve kat fazlasıdır. Yüzde 3'lük bir maliyet artışının, tüketiciye yüzde 20'lik bir fiyat patlaması olarak dönmesini ne ekonomik rasyonaliteyle ne de ticaret ahlakıyla açıklamak mümkündür” şeklinde konuştu.
‘Teknoloji desteği verilsin’
“Küresel piyasalardaki dalgalanmaların, yerel pazarda fahiş kâr marjlarına dönüştürülmesini kesinlikle doğru bulmuyorum. Bu durum, maddi durumu yetersiz olan milyonlarca aileyi ve çocuğumuzu "dijital uçurumun" karanlık tarafında bırakmaktadır” şeklinde konuşmasına devam eden Akçay, “Eğitimde fırsat eşitliğini zedeleyen, gençlerin potansiyelini törpüleyen bu zam furyasına acilen dur denilmeli; denetimler artırılmalı ve geleceğimiz olan öğrencilere yönelik teknoloji teşvikleri ivedilikle hayata geçirilmelidir. Aksi takdirde, teknolojiyi üreten bir nesil yetiştirmek bir yana, teknolojiye uzaktan bakan bir kuşakla baş başa kalma riskiyle karşı karşıya kalacağız” dedi.
‘Hayaller erteleniyor’
Veli-Der İzmir Temsilcisi Necati Kalafat, eğitim öğretim yılının sona ermesiyle birlikte birçok öğrencinin yaz tatiline umut ve heyecanla girdiğini, ancak son dönemde teknolojik ürünlere gelen yüksek zamların aileleri çocuklarına karşı zor durumda bıraktığını söyledi. Kalafat, "Bir eğitim öğretim yılını sorunsuz tamamlayan çocuklarımız yaz tatiline girerken, ailelerinden bilgisayar ya da tablet gibi eğitimlerini ve kişisel gelişimlerini destekleyecek teknolojik cihazlar bekliyor. Ancak art arda gelen zamlar nedeniyle birçok aile bu talepleri karşılayamaz hale geldi. Çocuklarının hayallerini ertelemek zorunda kalan veliler, onlara ne söyleyeceğini ve beklentilerini nasıl karşılayacağını düşünür durumda" şeklinde konuştu. Dijital eğitimin yaygınlaştığı günümüzde bilgisayar ve tabletin öğrenciler için temel ihtiyaçlardan biri olduğunu ifade eden Kalafat şöyle konuştu: "Çok yüksek kârlılıkla faaliyet gösteren teknoloji firmalarının, geleceğimiz olan çocuklarımızı da düşünerek sosyal sorumluluk anlayışıyla hareket etmesini bekliyoruz. Yaz tatiline giren öğrenciler için bilgisayar, tablet ve benzeri teknolojik cihazların uygun fiyatlarla sunulması hem ailelerin yükünü hafifletecek hem de çocuklarımız için anlamlı bir yaz tatili hediyesi olacaktır. Bu tür uygulamalar yalnızca satışları artıran ticari kampanyalar değil, aynı zamanda eğitime ve çocukların geleceğine yapılmış önemli bir toplumsal katkı olarak değerlendirilmelidir."
