Kurban Bayramı’na sayılı günler kala İzmir’in tarihi ve kültürel simgelerinden birisi olan Kemeraltı Çarşısı’nda beklenen alışveriş yoğunluğu henüz oluşmadı. Geçmiş yıllarda bayram öncesinde adım atacak yer bulunamayan tarihi çarşıda bu yıl hareketlilik sınırlı kalırken, esnaf satışların istenilen seviyeye ulaşmadığını belirtiyor. Gün içinde belirli bir insan trafiği yaşansa da bu kalabalığın alışverişe aynı ölçüde yansımadığı görülüyor.
Kemeraltı Çarşısı’nın, Kurban Bayramı öncesinde geçmiş yıllardaki yoğun ve hareketli günlerinden uzak bir tabloyla karşı karşıya kaldığını belirten Kemeraltı Esnaf Derneği Başkanı Semih Girgin, “Bayram yaklaşmasına rağmen çarşıdaki kalabalığın alışverişe dönüşmemesi, ekonomik sıkıntıların hem vatandaş hem esnafın üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koydu. Sokaklarda insan yoğunluğu görülse de vitrinlere bakanların büyük kısmı alışveriş yapmadan ayrılıyor. Çarşıdaki hareket daha çok vakit geçirme, çay kahve içme ya da kısa gezintilerle sınırlı kalırken, birçok işletme beklediği satış rakamlarına ulaşamıyor. Son dönemde yaşanan ekonomik gelişmelerin piyasadaki belirsizliği artırması, bayram öncesi umut edilen canlılığı daha başlamadan gölgeledi. Artan maliyetler nedeniyle ürün fiyatlarının sürekli değişmesi hem esnafı hem tüketiciyi zor durumda bırakırken, vatandaşın alım gücündeki düşüş çarşıya doğrudan yansıyor. Temel ihtiyaçların bile zor karşılandığı bir dönemde bayram alışverişi birçok aile için ertelenen ya da sınırlandırılan harcamalar arasında yer alıyor. İnsanlar artık ihtiyaçlarını minimum seviyede tutmaya çalışırken, bayram için yapılan alışverişler eski yıllara göre çok daha düşük seviyede kalıyor” dedi.
‘Bütçe ayıramıyorlar’
Kurban Bayramı’nın yüksek masraflar gerektiren bir dönem olmasının da piyasadaki durgunluğu daha görünür hale getirdiğini aktaran Girgin, “Kurban kesim maliyetleri, gıda harcamaları, ulaşım giderleri ve günlük yaşamın artan yükü nedeniyle birçok kişi bayram alışverişine bütçe ayıramıyor. Dokuz günlük tatil süresinin de çarşı esnafı açısından beklenen katkıyı sağlamadığı görülüyor. Uzun tatillerde insanların alışveriş yapmak yerine mevcut bütçelerini korumaya yönelmesi, ticari hareketliliği daha da azaltıyor. Özellikle küçük işletmeler için bu dönem, kazançtan çok ayakta kalma mücadelesine dönüştü. Çarşıdaki en büyük sorunlardan birisi ise giderlerin her geçen gün daha da ağırlaşması. Kira fiyatları, vergi yükü, personel maliyetleri, elektrik ve diğer işletme giderleri artışını sürdürürken, satışların aynı oranda yükselmemesi esnaf üzerindeki baskıyı büyütüyor. Ürün tedarik süreçlerinde yaşanan maliyet artışları da fiyatlara yansıyor. Ancak vatandaşın cebindeki para aynı hızla artmadığı için, yükselen fiyatlar alışverişi daha da yavaşlatıyor. Bu durum hem esnafı hem de tüketiciyi aynı anda sıkıştıran bir ekonomik tablo ortaya çıkarıyor” diye konuştu.
‘Vitrinler dolu, kasa boş’
Geçmiş yıllarda bayram dönemlerinde yaşanan yoğunlukla ayakta duran birçok işletmenin, artık eski ciroyu yapamadığı için ciddi bir geçim kaygısı yaşadığını belirten Semih Girgin, “Çarşıdaki kalabalık görüntünün ekonomik hareketlilik anlamına gelmediği, insanların daha çok sadece dolaştığı bir atmosfer oluştuğu dikkat çekiyor. Vitrinler dolu olsa da alışveriş torbalarının azaldığı, kasaların ise gün sonunda beklenen seviyeye ulaşmadığı görülüyor. Bayram öncesinde oluşması beklenen bereket havasının yerini ekonomik endişe alırken, piyasadaki belirsizlik nedeniyle önümüzdeki döneme dair umutlar da giderek azalıyor. Artan maliyetlerin bayram sonrasında yeni zamları beraberinde getireceği düşünülürken, bunun hem tüketici harcamalarını hem de çarşıdaki ticareti daha da zorlaştırmasından endişe ediliyor. Tarihi çarşıda artık en çok konuşulan konu bayram alışverişi değil, geçim mücadelesi oluyor” sözlerine yer verdi.
‘Hareketlilik yansımıyor’
Kemeraltı Çarşısı’nda bayram öncesi beklenen yoğunluğun, bu yıl henüz hissedilmeye başlamadığını aktaran çarşıda çanta satan esnaflardan Berke Atasever, “Çarşıda gün içinde belli bir hareketlilik yaşansa da geçmiş yıllardaki bayram alışverişi temposunun oldukça gerisinde kalınıyor. Özellikle eski dönemlerde bayrama günler kala oluşan kalabalık, mağazalardaki yoğunluk ve alışveriş telaşı bu yıl çarşı sokaklarına aynı şekilde yansımıyor. Çarşıdaki hareketliliğin azalmasında ekonomik şartların yanı sıra ulaşım ve otopark sorunları da etkili oldu. Özellikle Çankaya’daki katlı otoparkın kapanmasının ardından bölgeye araçla ulaşım daha zor hale geldi. Gelenlerin çoğu fiyat soruyor, ürünleri inceliyor ama alım yapan çok az. İnsanlar bütçelerini aşmadan bir şey almak istiyor, ancak alım gücü o kadar düşük ki en temel ürünlerde bile tereddüt ediyorlar” dedi.
