Bursa’daki Halil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri, geliştirdikleri yenilikçi robot projesiyle uluslararası arenada önemli bir başarıya imza attı. Görme engellilerin günlük yaşamını kolaylaştırmayı hedefleyen proje, İtalya’da düzenlenen prestijli bilim yarışmasında iki ayrı ödül kazandı.
Görme Engellilere Restoran Desteği Sağlayan Robot
Farklı liselerde eğitim gören üç öğrencinin geliştirdiği robot, özellikle restoran ortamında görme engelli bireylerin yaşadığı zorluklara çözüm sunuyor. Çatal, kaşık, bıçak ve bardak gibi nesnelerin yerini bulmakta zorlanan bireyler için tasarlanan sistem, yapay zeka desteğiyle çalışıyor. Robotun ön kısmında yer alan iki kamera, çevredeki nesneleri algılayarak konumlarını belirliyor. Geliştirilen yazılım sayesinde sistem, bu nesnelerin kullanıcıya olan mesafesini ve yönünü analiz ederek sesli komutlarla geri bildirim veriyor.
Yapay Zeka ile Hassas Algılama
Projede kullanılan yapay zeka altyapısı, 3 bin 200’den fazla veri örneğiyle eğitildi. Bu sayede robot, farklı nesneleri insan gözüne benzer bir şekilde algılayabiliyor ve kullanıcıya yönlendirme yapabiliyor. Öğrencilerden Tuna Yamaç, cihazın çalışma prensibini “Kullanıcı ‘Bardak nerede?’ diye sorduğunda sistem, ‘Elinizin 20 santimetre sağında’ gibi yönlendirme yapıyor” sözleriyle anlattı.
Uluslararası Yarışmada Çifte Ödül
Geliştirilen proje, I Giovani e le Scienze 2026 kapsamında İtalya’nın Milano kentinde düzenlenen organizasyonda sergilendi. 21-23 Mart tarihleri arasında gerçekleştirilen yarışmaya çok sayıda ülkeden yaklaşık 10 bin proje katıldı. Türk öğrenciler, bu yoğun rekabet ortamında altın madalya kazanarak önemli bir başarı elde etti. Proje ayrıca Yale Üniversitesi tarafından verilen “en üstün proje” ödülüne de layık görüldü.
Türkiye İçin Bir İlk
Proje danışmanı ve fizik öğretmeni Hakan Özkaynak, Türkiye’nin bu yarışmada ilk kez altın madalya kazandığını belirterek elde edilen başarının önemine dikkat çekti. Binlerce proje arasından birinci olmanın gurur verici olduğunu ifade etti.
Empati ve Teknoloji Bir Araya Geldi
Projede yer alan öğrencilerden biri olan Tuna Yamaç, görme engellilerin yaşadığı zorlukları birebir deneyimlediğini ve bu nedenle projeye güçlü bir motivasyonla yaklaştıklarını belirtti. Yamaç, hem teknolojik ilgilerinin hem de empati duygularının projeyi şekillendirdiğini vurguladı.
Gerçek Kullanıcılarla Test Edildi
Projede görev alan Poyraz Güvener, sistemi 20 görme engelli ve 30 görme engeli bulunmayan birey üzerinde test ettiklerini açıkladı. Yapılan değerlendirmelerde proje 5 üzerinden 4,6 puan alarak yüksek bir kullanıcı memnuniyeti sağladı. Öğrenciler, projenin geliştirilmesine devam edeceklerini ve daha gelişmiş kamera sistemleri ile yapay zeka altyapılarıyla cihazı ileri seviyeye taşımayı hedeflediklerini belirtti.
