Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, sektörün ihracat potansiyelini artırmaya yönelik talepleri içeren kapsamlı bir raporu Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a sunduklarını duyurdu. Raporda, yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü etkileyen kota uygulamaları, gümrük vergileri ve destek mekanizmalarına ilişkin öneriler yer aldı.
İşlenmiş ürün destekleri yeniden uygulansın
Katma değerli üretimin Türkiye ekonomisi açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Uçak, işlenmiş ürünlere yönelik desteklerin yeniden hayata geçirilmesinin sektörün rekabet gücünü artıracağını ifade etti. İhracatı Geliştirme ve Destekleme Fonu (DFİF) kapsamında geçmişte verilen desteklerin, özellikle ambalajlı ve katma değerli ürünlerde yeniden uygulanmasının uluslararası pazarlarda önemli avantaj sağlayacağını belirtti.
Kuru domates kotasının artırılması talebi
Avrupa Birliği’nin kuru domates ithalatında uyguladığı 8 bin 900 tonluk kotanın sektörün büyümesini sınırlandırdığını dile getiren Uçak, Türkiye’nin dünya kuru domates pazarındaki güçlü konumuna rağmen mevcut kotanın yetersiz kaldığını savundu. Türkiye’nin kuru domates ihracatında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer aldığını belirten Uçak, Avrupa Birliği pazarındaki talebin mevcut kotanın çok üzerinde olduğunu ifade ederek kotanın kaldırılması veya en az 40 bin tona yükseltilmesi yönündeki taleplerini Bakanlığa ilettiklerini söyledi.
Mısır ve Ukrayna pazarı gündemde
Türkiye’nin elma ihracatında son yıllarda önemli bir kapasiteye ulaştığını belirten Uçak, özellikle Hindistan’ın ardından Mısır pazarında da talebin arttığını ifade etti. Ancak Mısır’ın Türk elmasına uyguladığı yüzde 40 gümrük vergisinin ihracatçıların rekabet gücünü olumsuz etkilediğini kaydederek, iki ülke arasında bu konuda müzakerelerin başlatılmasını talep ettiklerini belirtti. Uçak ayrıca, Ukrayna’nın Türk domateslerine uyguladığı yüzde 10 gümrük vergisinin yanı sıra yürürlüğe girmesi planlanan anti-damping vergilerinin de ihracatı olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti. Söz konusu uygulamaların yeniden değerlendirilmesi amacıyla diplomatik girişimlerin artırılması gerektiğini ifade etti.
Salça ihracatında kota sorunu
Sektörün güçlü olduğu alanlardan birinin de salça ihracatı olduğunu vurgulayan Uçak, Avrupa Birliği tarafından uygulanan kota sisteminin ihracatın gelişimini sınırlandırdığını belirtti. Salça ürünlerinde kota miktarlarının artırılmasının sektör açısından kritik önemde olduğunu kaydetti.
Bakan Bolat’tan destek mesajı
Uçak, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın sektör temsilcilerinin taleplerini dikkatle dinlediğini ve ilgili ülkelerle yapılacak görüşmelerde bu konuları gündeme taşıyacağını aktardı. Bolat’ın çözüm odaklı ve yapıcı bir yaklaşım sergilediğini ifade ederek, sektörün ihracat hedeflerine ulaşabilmesi için kamu ve özel sektör iş birliğinin önemine dikkat çekti.
2026 hedefi 7,5 milyar dolar
Yaş meyve sebze ve meyve sebze mamulleri sektörlerinin 2025 yılında toplam 6,3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini hatırlatan Uçak, 2026 yılının ilk beş ayında da güçlü büyüme performansı yakalandığını açıkladı. Ocak-mayıs döneminde sektör ihracatının yüzde 18 artışla 2 milyar 384 milyon dolardan 2 milyar 815 milyon dolara yükseldiğini belirterek, üretim koşullarının olumlu seyretmesi halinde yılın ikinci yarısında da artışın devam edeceğini öngördüklerini söyledi. Mevcut büyüme ivmesiyle 2026 yılı sonunda 7,5 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşılabileceğini ifade eden Uçak, kota ve gümrük vergisi engellerinin kaldırılması durumunda orta vadede 10 milyar dolarlık ihracat hedefinin ulaşılabilir olduğunu vurguladı.
