ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), insanlı Ay programında yeni bir aşamaya geçiyor. Artemis II görevi kapsamında astronotların Ay çevresine gönderilmesi planlanıyor. Kurum, fırlatma için en erken tarihi 6 Mart olarak açıkladı. Birleşik Krallık’ta ise bu tarih 7 Mart’ın erken saatlerine denk geliyor. Görev, 1972 yılında gerçekleştirilen Apollo 17’den bu yana Ay çevresine yapılacak ilk insanlı uçuş olma özelliğini taşıyor.
Artemis II kapsamında dört astronot, Ay’ın Dünya’dan görünmeyen uzak yüzü çevresinde dolanarak yaklaşık 10 gün sürecek bir görev icra edecek. Bu uçuş, ilerleyen süreçte planlanan Ay’a iniş görevleri için kritik bir hazırlık adımı olarak değerlendiriliyor.
Test süreci ve teknik hazırlıklar
Fırlatma takvimi, Florida’daki Kennedy Space Center’da gerçekleştirilen ve roketin yakıtla doldurularak geri sayım sürecinin simüle edildiği “wet dress rehearsal” testinin tamamlanmasının ardından netleşti. Şubat ayı başında yapılan ilk deneme, hidrojen sızıntısı nedeniyle planlanandan önce sonlandırılmıştı. NASA yetkilileri, sızıntıya yol açan conta ve filtre kaynaklı sorunların giderildiğini bildirdi.
Görevde kullanılacak 98 metre yüksekliğindeki Space Launch System (SLS) roketi, daha önce yalnızca bir kez uçtu. SLS, Kasım 2022’de mürettebatsız Artemis I görevi kapsamında ilk ve tek uçuşunu gerçekleştirmişti. Bu kez roketin tepesinde yer alan Orion kapsülünde dört astronot bulunacak.
Mürettebat ve görev planı
Artemis II mürettebatı; Amerikalı Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanadalı Jeremy Hansen’dan oluşuyor. Astronotlar, yaklaşık bir minibüs büyüklüğündeki Orion kapsülünde yolculuk edecek. Kapsül, görev süresince hem yaşam hem de çalışma alanı olarak kullanılacak.
Görevin ilk günü Dünya yörüngesinde sistem kontrolleriyle geçecek. Ardından mürettebat, Ay’a doğru yaklaşık dört gün sürecek yolculuğa başlayacak. Astronotlar, Ay yüzeyinden 6 bin 500 ila 9 bin 500 kilometre yükseklikte, uzak yüz çevresinde dolanarak gözlem ve görüntüleme faaliyetleri gerçekleştirecek. Dönüş yolculuğu da yaklaşık dört gün sürecek ve Orion kapsülü Pasifik Okyanusu’na iniş yapacak.
Artemis programında sıradaki adım
Artemis II’nin başarılı olması halinde programın bir sonraki aşaması Artemis III olacak. NASA, bu görev kapsamında astronotları yeniden Ay yüzeyine indirmeyi planlıyor. Kurum, inişin 2028 yılına kadar gerçekleştirilmesini hedefliyor. Ancak takvimin iddialı olduğu yönünde değerlendirmeler bulunuyor.
Artemis III için Ay’a iniş aracını SpaceX geliştirecek. Şirketin Starship roketinde yaşanan gecikmeler nedeniyle NASA’nın sürecin hızlandırılmasını talep ettiği bildirildi. Ayrıca Blue Origin’den de alternatif ve hızlandırılmış bir Ay planı hazırlaması istendi.
