NATO, modern orduların komuta-kontrol yapısında kritik öneme sahip olan ve “haberleşmenin beyni” olarak tanımlanan Taktik Data Link Yönetim Merkezi Ağ Planlama Yazılımı için Türkiye’nin önde gelen savunma sanayi şirketlerinden HAVELSAN ile çalışma kararı aldı. Bu karar, Türk savunma yazılımlarının NATO ölçeğinde ulaştığı teknolojik yetkinliği bir kez daha ortaya koydu.
Modern Orduların Merkezi Sinir Sistemi
Taktik Data Link Yönetim Merkezi, hava, kara ve deniz unsurlarının aynı anda, aynı taktik resim üzerinden hareket edebilmesini sağlayan çok fonksiyonlu bir yapı olarak öne çıkıyor. Modern ordularda “merkezi sinir sistemi” olarak tanımlanan bu yapı sayesinde; ihbar ve komuta kontrol merkezleri, havadan erken ihbar uçakları, savaş uçakları, gemiler, radar sistemleri, kara birlikleri ve füze sistemleri sürekli veri paylaşımı yapabiliyor. Bu karmaşık yapıda farklı unsurlar, Link 11, Link 16, Link-22, VMF ve JREAP gibi farklı protokollerle haberleşiyor. Ağ Planlama Yazılımı ise bu çok dilli ve sınırlı frekans altyapısına sahip sistemlerde; hangi unsurun, hangi link üzerinden, hangi kripto ve frekansta, ne zaman ve nasıl konuşacağını önceden planlayan kritik bir “beyin” görevi görüyor.
NATO’nun Acil İhtiyacına Türk Çözümü
NATO, NATO Yetenek Kazanım Programı kapsamında, Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargahı SHAPE tarafından görev yapan Müşterek Arayüz Kontrol Subaylarının (JICO) çoklu link planlama faaliyetlerini otomatikleştirecek bir yazılım ihtiyacını “Kriz Dönemi Acil İhtiyacı” olarak tanımladı. Bu kapsamda NATO İletişim ve Bilgi Ajansı NCIA tarafından yayımlanan Bilgi İstek Dokümanı sonrasında yürütülen değerlendirme sürecinde, HAVELSAN tarafından geliştirilen TDLYM Ağ Planlama Yazılımı, yapılan canlı gösterimlerde NATO temsilcilerinden en yüksek teknik puanı aldı.
Tek Kaynak Tedarik Kararı
Gerçekleştirilen teknik değerlendirmeler ve icra edilen faaliyetlerin ardından NCIA, “JICO Automated TDL Tool” yazılımının tek kaynak olarak HAVELSAN’dan tedarik edilmesine karar verdi. Bu karar, NATO Yatırım Komitesi’nin onayının ardından resmiyet kazandı. Söz konusu yazılımın tedarikine ilişkin sözleşme, 18 Aralık 2025 tarihinde HAVELSAN ile NCIA arasında imzalandı.
Muharebe Sahasında Hayati Avantaj
Taktik Data Link Ağ Planlama Yazılımı sayesinde, farklı üretim yıllarına ve teknolojik altyapılara sahip askeri platformlar tek bir ağ içinde birleştirilebiliyor. Bu sayede tüm unsurlar aynı taktik resmi görüyor, anlık konum ve hedef bilgilerini paylaşabiliyor. Muharebe sahasında sınırlı radyo frekanslarının verimli kullanılması büyük önem taşırken, yoğun veri trafiğinin kilitlenmeden yönetilmesi bu yazılım sayesinde mümkün hale geliyor. Ayrıca herhangi bir unsurun ağ dışında kalmasının önüne geçilmesi, muharebe sırasında bazı unsurların devre dışı kalması halinde alternatif haberleşme senaryolarının önceden tanımlanması da yazılımın sunduğu kritik yetenekler arasında yer alıyor.
Bu sistem sayesinde dost unsurların yanlışlıkla hedef alınmasının önüne geçilirken, radarlar tarafından tespit edilen bir hedefe ait verinin saniyeler içinde ilgili füze sistemine aktarılması mümkün oluyor. Tüm veri akışı ise şifreli ve karıştırmaya dayanıklı şekilde gerçekleştiriliyor. Türk mühendisliğinin ürünü olan bu yazılım, NATO’nun operasyonel kabiliyetine doğrudan katkı sunarken, Türkiye’nin savunma sanayisindeki stratejik konumunu da güçlendiriyor.
