Sosyal Güvenlik Kurumu, sahte sigortalılık ve naylon şirket yöntemleriyle emekli olanlara yönelik denetimleri yoğunlaştırdı. 2016 sonrası emekliler mercek altına alınırken, usulsüzlük tespit edilenlerin emeklilikleri iptal ediliyor ve son 10 yıla kadar yapılan ödemeler faiziyle geri isteniyor.
Denetimlerde kritik aşamaya gelindi
Milyonlarca çalışanı ve emekliyi ilgilendiren emeklilik denetimlerinde kritik aşamaya gelindi. Sosyal Güvenlik Kurumu, emeklilik sisteminde usulsüzlük yaparak haksız kazanç sağladığı tespit edilen kişilere yönelik geniş çaplı inceleme başlattı. Kurum, “sahte sigortalılık” ve “naylon şirket” yöntemiyle prim ödeyerek emeklilik hakkı kazananların dosyalarını tek tek inceliyor.
İki temel usulsüzlük yöntemi öne çıktı
Denetimlerde özellikle 2016 yılı ve sonrasında emekli olanların dosyalarına ağırlık verildi. Yapılan taramalarda iki temel usulsüzlük yöntemi öne çıktı. Fiilen çalışılmadığı halde yalnızca kağıt üzerinde kurulmuş paravan şirketler üzerinden sigortalı gösterilerek prim günü doldurulması ve emeklilik şartları taşınmadığı halde sahte sağlık raporlarıyla malulen ya da engelli statüsünde emekli olunması en sık karşılaşılan yöntemler arasında yer aldı. Geçtiğimiz yıl Aydın merkezli düzenlenen ve kamuoyunda “Joker Çetesi” olarak bilinen operasyonda, bu yöntemlerle yüzlerce kişinin usulsüz şekilde emekli edildiği belirlenmiş, söz konusu kişilerin aylıkları iptal edilmişti.
Üç iş günü içerisinde savunma verilmesi gerekiyor
Denetim süreci, sistemde şüpheli işlem tespit edilen kişilere ikamet adreslerine gönderilen resmi tebligatla başlıyor. Kurum tarafından gönderilen yazıda, ilgili kişinin durumunu açıklamak üzere bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezine başvurması isteniyor. Tebligatı alanların üç iş günü içinde davete icabet ederek savunma vermesi gerekiyor. Çağrıya yanıt vermeyen ya da durumunu belgeleyemeyen kişiler hakkında işlemler gıyabında yürütülüyor.
Usulsüzlük tespit edilirse yaptırımlar ağır oluyor
Usulsüzlük tespiti halinde uygulanan yaptırımlar ise ağır oluyor. Geri ödeme uygulaması, hatanın kaynağına göre değişiyor. Yersiz ödemenin kurum hatasından kaynaklanması durumunda, geriye dönük son beş yıllık ödemeler faizsiz olarak talep ediliyor. Ancak sahte sigorta, sahte rapor ya da naylon şirket üzerinden kasıtlı usulsüzlük yapılması halinde, son on yıl içinde ödenen tüm maaşlar ve yapılan sağlık harcamaları yasal faiziyle birlikte geri isteniyor.
Yüz binlerce kişinin emekliliği iptal ediliyor
Konuya ilişkin BirGün gazetesine değerlendirmede bulunan Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, denetimlerin uzun süredir devam ettiğini ve çok sayıda emeklilik iptalinin gerçekleştiğini belirtti. Erdursun, Bağ-Kur yerine SSK (4A) statüsünden emekli olmanın daha avantajlı görülmesi nedeniyle bazı kişilerin işyeri ortağı olduğu halde kendisini başka bir işyerinde sigortalı gösterdiğini ifade etti. Yapılan denetimlerde bu durumun tespit edilmesi halinde emekliliğin derhal iptal edildiğini kaydeden Erdursun, şu ana kadar yüz binlerce kişinin emekliliğinin bu nedenle iptal edildiğini söyledi.
