Semiha Es, Türkiye basın tarihinin öncü isimlerinden biri olarak dünyanın ilk kadın savaş foto muhabirleri arasında gösteriliyor. Aynı zamanda Türkiye’nin ilk profesyonel kadın gezi foto muhabiri olarak kabul edilen Semiha Es, savaş bölgelerinde çektiği fotoğraflar ve dünya çapındaki röportajlarıyla gazetecilik tarihine adını yazdırdı.
Fotoğrafla küçük yaşta tanıştı
1912 yılında İstanbul’un Vefa semtinde doğan Semiha Es’in çocukluk yıllarında babasının hediye ettiği basit bir fotoğraf makinesiyle fotoğraf çekmeye başladığı belirtildi. Maddi imkânları sınırlı bir ailede büyüyen Es’in aynı zamanda piyano ve keman dersleri aldığı ifade edildi.
Gazetecilik hayatı Hikmet Feridun Es ile başladı
1929 yılında Fransızlara ait bir telefon idaresinde çalışmaya başlayan Semiha Es, bu süreçte gazeteci Hikmet Feridun Es ile tanıştı. Kısa süre sonra evlenen çift, uzun yıllar boyunca birlikte gazetecilik yaptı.
Hikmet Feridun Es’in dünya çapındaki röportajları için fotoğraf çekmeye başlayan Semiha Es’in adı o dönem yayımlanan haberlerde bazen küçük puntolarla yer aldı, bazen ise hiç yazılmadı.
Roosevelt’i görüntülemek için mücadele etti
1940’lı yıllarda çiftin ilk önemli yurt dışı yolculuklarından biri Amerika Birleşik Devletleri oldu. Semiha Es’in, dönemin ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’i izinsiz görüntülemeye çalışırken güvenlik görevlileriyle arbede yaşadığı ancak buna rağmen Roosevelt’in fotoğrafını çekmeyi başardığı aktarıldı.
Washington ziyaretinin ardından Hollywood’a geçen çiftin, Ronald Reagan başta olmak üzere birçok ünlü isimle röportaj yaptığı belirtildi.
Kore ve Vietnam savaşlarını takip etti
1950 yılında başlayan Kore Savaşı, Semiha Es’in kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri oldu. Hürriyet Gazetesi adına savaş bölgesine gönderilen Semiha Es ve Hikmet Feridun Es, yaklaşık üç yıl boyunca Kore’de görev yaptı.
Cephede asker kıyafetleriyle çalışan Semiha Es’in, savaşın ortasında sivillerin yaşadığı dramı, yıkılmış evleri ve çocukları fotoğrafladığı ifade edildi. Daha sonra Vietnam Savaşı’nı da takip eden Semiha Es’in Vietnam için “tam bir cehennemdi” ifadelerini kullandığı belirtildi.
Dünyanın farklı coğrafyalarında çalıştı
Savaş muhabirliğinin yanı sıra gezi fotoğrafçılığı alanında da çalışan Semiha Es’in, Afrika kabilelerinden Uzak Doğu’ya, Avrupa’dan Avustralya’ya kadar birçok farklı coğrafyada foto röportajlar hazırladığı kaydedildi. Çalışmalarının Hayat Mecmuası ve Hürriyet Gazetesi’nde yayımlandığı belirtildi.
Arşivini kırmızı bavulla teslim etti
1970’li yılların ortalarında aktif gazeteciliği bırakan Semiha Es’in, eşi Hikmet Feridun Es’in sağlık sorunlarıyla yakından ilgilendiği ifade edildi. Eşinin 1992 yılında hayatını kaybetmesinin ardından uzun süre gözlerden uzak yaşayan Semiha Es, 2008 yılında gazeteci Özgün Levent ile yaptığı röportaj sonrası yarım asırlık arşivini kırmızı bir bavulla teslim etti.
2011 yılında Türkiye Fotoğraf Sanatçısı Ödülleri kapsamında Onur Ödülü’ne layık görülen Semiha Es adına, 2013 yılında Sabancı Üniversitesi bünyesinde “Semiha Es – Women Photographers International Symposium” adlı uluslararası sempozyum düzenlendi.
Türkiye’nin ilk profesyonel kadın savaş ve gezi fotoğrafçılarından biri olarak kabul edilen Semiha Es, 11 Aralık 2012 tarihinde 100 yaşında İstanbul’da hayatını kaybetti.
