Kiracı ve ev sahipleri arasında açılan kira bedelinin tespiti davalarında masrafların hangi tarafça karşılanacağına ilişkin Yargıtay'dan karar çıktı. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira tespit davası açıldıktan sonra kiracının yasal hakkını kullanarak yeni kira dönemi başlamadan taşınmazı boşaltması durumunda, davanın konusuz kalacağını ve yargılama giderlerinin kiraya veren tarafından karşılanacağını kararlaştırdı.
Bölge adliye mahkemeleri arasında görüş ayrılığı yaşandı
Kira bedelinin belirlenmesi amacıyla açılan davalarda, kiracının yargılama devam ederken taşınmazı tahliye etmesi halinde ortaya çıkan hukuki sonuçlar farklı mahkeme kararlarına konu oldu. İstanbul, Bursa, Antalya ve Sakarya bölge adliye mahkemelerinin hukuk daireleri, yeni kira döneminden önce yasal süresinde açılan davalarda kiracının taşınmazı boşaltması durumunda yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin hangi tarafa yükletileceği konusunda farklı kararlar verdi. Mahkemeler arasındaki uygulama farklılığının giderilmesi amacıyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, konuyu Yargıtay'a taşıdı.
Kira tespit davası ne zaman açılabilir?
Uyuşmazlığı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira bedelinin tespiti davalarının her zaman açılabileceğini belirtti. Kararda, davanın yeni kira döneminin başlangıcından en az 30 gün önce açılması halinde mahkeme tarafından belirlenecek kira bedelinin yeni dönemin başlangıcından itibaren kiracı açısından bağlayıcı olacağı hatırlatıldı. Bu kapsamda, ev sahibinin yenilenen kira dönemi başlamadan önce kira bedelinin belirlenmesi için dava açmasının usul ve yasaya aykırılık oluşturmadığı ifade edildi.
Kiracının sözleşmeyi yenilememe hakkı bulunuyor
Yargıtay, kiraya verenin dava açma hakkının yanı sıra kiracının sözleşmeyi sona erdirme hakkını da değerlendirdi. Kiracının, kira sözleşmesinin bitiminden en az 15 gün önce bildirimde bulunarak sözleşmeyi yenilememe hakkına sahip olduğu belirtildi. Bu hakkın kullanılması sonucunda kira sözleşmesinin yeni dönem başlamadan sona ermesi ve kiralanan taşınmazın tahliye edilmesi halinde, kira bedelinin tespiti için açılan davanın konusuz kalacağı kaydedildi.
Kiracı yasal hakkını kullandığı için dava masraflarından sorumlu tutulamayacak
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira tespit davası açıldıktan sonra kiracının kanunda belirtilen süreye uygun biçimde sözleşmeyi sona erdirmesinin yasal bir hak olduğuna dikkat çekti. Kiracının bu hakkını kullanmasının, davanın açılmasına neden olduğu şeklinde değerlendirilemeyeceği belirtildi. Bu nedenle kiracının yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olacağı ifade edildi. Kararda ayrıca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiraya verene kira tespit davasını her zaman açma hakkı tanınmasının, kiracının sözleşmeyi sona erdirme hakkını ortadan kaldırmayacağı vurgulandı. Ev sahibinin dava açma hakkına sahip olmasının, açılan davanın her durumda haklı olduğu anlamına gelmeyeceği de belirtildi.
Yargılama giderlerini ev sahibi karşılayacak
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira bedelinin tespiti istenen dönemden önce açılan davalarda, kiracının yeni kira dönemi başlamadan taşınmazı tahliye etmesi nedeniyle davanın konusuz kalması halinde masrafların kiracıya yükletilemeyeceğine karar verdi. Bu durumda kiracının davanın açılmasına sebebiyet verdiğinin kabul edilemeyeceği belirtilerek yargılama giderlerinin kiraya veren üzerinde bırakılmasına hükmedildi.
Mahkemeler arasındaki uyuşmazlık giderildi
Yargıtay'ın kararıyla bölge adliye mahkemelerinin 6. hukuk daireleri tarafından verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki görüş ve uygulama farklılığı giderildi. Kararın ardından dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na gönderilmesine karar verildi. Böylece kira tespit davasının yeni kira döneminden önce açılması ve kiracının yasal süresinde taşınmazı tahliye etmesi nedeniyle konusuz kalması halinde, yargılama giderlerinin kiraya veren tarafından karşılanacağı hükme bağlandı.
