Türkiye'de sofralık zeytin ve zeytinyağı sektöründe 2026/27 sezonu öncesinde yüksek rekolte beklentisi öne çıkarken, ihracatta yaşanan gerileme dikkat çekiyor. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, üretim artışını ihracat gelirine dönüştürmeyi amaçladıklarını ancak yükselen maliyetler, finansmana erişim sorunları ve uluslararası ticaretteki engellerin sektörün rekabet gücünü zorladığını belirtti.
9 aylık ihracat yüzde 28 geriledi
Türkiye'nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 azalarak 381 milyon dolardan 273 milyon dolara düştü. İhracat miktarı ise 121 bin tondan 87 bin tona geriledi. Siyah zeytin ihracatı miktar bazında yüzde 14 azalarak 48,1 bin tona, değer bazında yüzde 9 düşerek 127 milyon dolara indi. Yeşil zeytin ihracatı ise yüzde 19 azalışla 14,4 bin ton olurken, ihracat geliri yüzde 11 düşüşle 41,3 milyon dolar olarak kaydedildi. Zeytinyağı ihracatında daha belirgin bir gerileme yaşandı. İhracat miktarı yüzde 53 düşerek 15,7 bin tona, ihracat geliri ise yüzde 48 azalarak 82,1 milyon dolara geriledi. Prina yağı ihracatı da miktar ve değer bazında yüzde 40 düşüşle 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Yüksek rekolte ihracat için fırsat
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, sahadan gelen verilerin 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağı üretiminde yüksek rekolteye işaret ettiğini açıkladı. Ancak İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus gibi önemli üretici ülkelerde de yüksek rekolte beklendiğini belirten Uygun, küresel üretim artışının Türk zeytinyağının ihracat olanaklarını sınırlandırabileceğini ifade etti. Uygun, OLIVEtoLIVE UR-GE projesi, uluslararası fuarlar, sektörel ticaret heyetleri ve ambalajlı ürünlere yönelik çalışmalarla 2027 yılında ihracatı korumaya odaklanacaklarını bildirdi. Sektörün orta vadeli hedefinin ise ihracat gelirini 1 milyar dolara çıkarmak olduğunu kaydetti.
ABD'den vergi indirimi, AB'den 60 bin ton kota talebi
Türk zeytin ve zeytinyağı sektörünün uluslararası pazarlarda karşılaştığı ticari engellere dikkat çeken Uygun, özellikle ABD ve Avrupa Birliği'ndeki gümrük vergileri ile kota uygulamalarının ihracatı sınırlandırdığını belirtti. ABD'nin Türk ürünlerine uyguladığı yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin kaldırılmasını isteyen Uygun, Avrupa Birliği'nde 100 ton olan zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona yükseltilmesi gerektiğini ifade etti.
Birleşik Krallık pazarında sıfır gümrük vergisi beklentisi
Birleşik Krallık ile yürütülen serbest ticaret anlaşması görüşmelerine de değinen Uygun, Türk zeytin ve zeytinyağının bu pazara sıfır gümrük vergisiyle girmesini beklediklerini aktardı. Yüksek rekoltenin ihracat artışına dönüştürülebilmesi için yeni pazarlara erişimin kolaylaştırılması gerektiğini vurgulayan Uygun, ambalajlı ve katma değerli ürün ihracatının artırılmasının önemine dikkat çekti.
