Zeytin ve zeytinyağı sektöründe yeni sezon öncesi rekor üretim beklentisi gündeme geldi. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB), Türkiye’nin yanı sıra İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus gibi önemli üretici ülkelerde de yüksek verimli bir sezonun sinyallerinin alındığını açıkladı. EZZİB Başkanı Emre Uygun, üretim bölgelerinden gelen ilk verilerin tarihin en yüksek rekoltelerinden birine işaret ettiğini belirterek, ağaçlardaki verimlilik ve iklim koşullarının güçlü bir hasat dönemine zemin hazırladığını ifade etti. Ancak bu üretim bolluğunun doğru politikalarla desteklenmemesi halinde üreticiler açısından fiyat baskısına, ihracatçılar açısından ise stok yüküne dönüşebileceği uyarısında bulundu.
İhracat kanalları açık kalmalı
Sektörün önündeki en önemli konulardan birinin ihracat politikaları olduğunu dile getiren Uygun, dökme, varilli veya ambalajlı ürün ayrımı yapılmaksızın tüm ihracat kanallarının açık tutulmasının kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Büyük tonajlı uluslararası sözleşmelerin yapılabilmesi için ihracatçının öngörülebilir bir ortamda faaliyet göstermesi gerektiğini kaydederek, üretici fiyatlarını koruyacak ve dış pazarlarda rekabet gücünü artıracak esnek mekanizmaların devreye alınmasını istedi. Enerji, işçilik, sulama, hasat, ambalaj ve lojistik maliyetlerindeki artışın sektör üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirten Uygun, kur politikalarının da ihracatçıların rekabet gücünü doğrudan etkilediğine dikkat çekti. Merkez Bankası’nın uyguladığı yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteğinin yüzde 10 seviyesine çıkarılması talebini yineledi.
İhracatta yüzde 34 düşüş
EZZİB’in paylaştığı verilere göre, 31 Mayıs 2026 itibarıyla zeytin ve zeytinyağı sektörünün toplam ihracatı 260 milyon dolar olarak gerçekleşti. Geçen sezonun aynı dönemine göre ihracat gelirlerinde yaklaşık yüzde 34’lük düşüş yaşandı. Sofralık zeytin ihracatı 172,5 milyon dolarla güçlü seyrini sürdürürken, zeytinyağı ihracatı ise değer bazında yüzde 62 gerileyerek 69 milyon dolara düştü. Sektör temsilcileri, bu tablonun ihracat politikalarında öngörülebilirliğin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı.
Finansmana erişim öncelikli gündem
Sektörün karşı karşıya olduğu temel sorunlardan birinin finansmana erişim olduğunu belirten Uygun, yüksek maliyetler nedeniyle firmaların kredi ve finansman kaynaklarına daha kolay ulaşabilmesi gerektiğini ifade etti. Destek mekanizmalarının güçlendirilmesinin hem üretim kapasitesini koruyacağını hem de ihracat gelirlerine katkı sağlayacağını kaydetti.
Rekolte tahminlerinde dijital dönüşüm hedefi
Birlik, rekolte tahminlerinin daha sağlıklı yapılabilmesi için teknoloji tabanlı bir sistem üzerinde de çalışıyor. Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile görüşmeler gerçekleştirdiklerini aktaran Uygun, İspanya’daki örneklerden yola çıkarak çevrimiçi bir zeytinyağı üretim takip sistemi oluşturmayı hedeflediklerini açıkladı. Planlanan sistem sayesinde tarladan sıkım tesislerine, depolardan ambalaj aşamasına kadar tüm sürecin dijital olarak izlenebileceği belirtilirken, kayıt dışılığın azaltılması ve piyasa verilerinin daha sağlıklı yönetilmesi amaçlanıyor.
Yeni pazarlara odaklanılacak
EZZİB Başkan Yardımcısı M. Kadri Gündeş ise Ticaret Bakanlığı’nın Uzak Ülkeler Stratejisi doğrultusunda ABD, Kanada, Japonya, Brezilya ve Avustralya gibi pazarlara yönelik çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Uluslararası fuarlar ve ticaret heyetleri aracılığıyla Türk zeytin ve zeytinyağı sektörünün tanıtımını sürdürdüklerini belirten Gündeş, yeni UR-GE projeleriyle firmaların ihracat kapasitesini artırmayı hedeflediklerini söyledi. Türkiye’nin turizm ve zeytinyağı tanıtımını birlikte yürütmesinin her iki sektöre de önemli katkı sağlayacağını dile getirdi.
Gıda güvenliği ve taklit ürünlerle mücadele
EZZİB Yönetim Kurulu Üyesi Rahmi Balsarı, Avrupa Birliği’nde mineral yağ kalıntılarına yönelik yeni düzenlemelerin sektörü yakından ilgilendirdiğini belirtti. MOSH ve MOAH olarak adlandırılan kalıntılara ilişkin standartların sıkılaşmasının ihracat açısından yeni yükümlülükler getireceğini ifade eden Balsarı, üreticilerin bu konuda daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Birlik Yönetim Kurulu Üyesi Vural Gözgeç ise özellikle internet üzerinden yapılan satışlarda taklit ve tağşiş ürünlerin ciddi bir sorun haline geldiğini belirtti. Online platformlarda satılan düşük fiyatlı birçok ürünün laboratuvar analizlerinde zeytinyağı yerine farklı yağlar içerdiğinin tespit edildiğini aktararak, dijital izlenebilirliği sağlayacak QR kod sisteminin hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.
